<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X29n0599"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 599 法花经文句纂要</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 599 法花经文句纂要</title> <author>淸 道霈纂要</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.shin</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> </editionStmt> <extent>7卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">29</idno>.<idno type="no">599</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-07-08 12:38:29 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">法花经文句纂要</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00732"> <charName>CBETA CHARACTER CB00732</charName> <mapping cb:dec="983772" type="PUA">U+F02DC</mapping> <mapping type="unicode">U+295FA</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[颱-台+易]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01411"> <charName>CBETA CHARACTER CB01411</charName> <mapping cb:dec="984451" type="PUA">U+F0583</mapping> <mapping type="unicode">U+2145D</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>疄</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[嶙-山+土]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04504"> <charName>CBETA CHARACTER CB04504</charName> <mapping cb:dec="987544" type="PUA">U+F1198</mapping> <mapping type="unicode">U+2D2E3</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[口*熬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05443"> <charName>CBETA CHARACTER CB05443</charName> <mapping cb:dec="988483" type="PUA">U+F1543</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7C04</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+(一/(尸@邑))]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15153"> <charName>CBETA CHARACTER CB15153</charName> <mapping cb:dec="998193" type="PUA">U+F3B31</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+4ACC</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[((白-日+田)/廾)*页]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15156"> <charName>CBETA CHARACTER CB15156</charName> <mapping cb:dec="998196" type="PUA">U+F3B34</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7891</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>碑</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[石*((白-日+田)/廾)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16612"> <charName>CBETA CHARACTER CB16612</charName> <mapping cb:dec="999652" type="PUA">U+F40E4</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7934</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>礡</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[礡-莆+蒲]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2006-09-14T16:21:23"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0618a" n="0618a"/> <lb ed="X" n="0618a01"/> <lb ed="X" n="0618a02"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 599-A 法花文句纂要序</cb:mulu><head>No. 599-A <lb ed="X" n="0618a03"/><lb ed="R046" n="0643a01"/> 法花文句纂要序</head> <lb ed="X" n="0618a04"/> <lb ed="X" n="0618a05"/><lb ed="R046" n="0643a02"/><p xml:id="pX29p0618a0501">原夫<persName>如来</persName>于法身地寂照群機。大悲熏心。诞神演法。 <lb ed="X" n="0618a06"/><lb ed="R046" n="0643a03"/>一乘顿圆。非花严无以捷其始。五味渐熟。非法花无 <lb ed="X" n="0618a07"/><lb ed="R046" n="0643a04"/>以畅其终。是以<persName>佛</persName>日东升。高山大士。先蒙其照。慧轮 <lb ed="X" n="0618a08"/><lb ed="R046" n="0643a05"/>当午。幽谷微善。咸沐其光。三周一雨而機自低昂。九 <lb ed="X" n="0618a09"/><lb ed="R046" n="0643a06"/>喩一乘而缘见同异。</p><p xml:id="pX29p0618a0909" cb:place="inline"><note place="inline">三周者。一为上根法说。二为中根譬说。三为下根夙世因缘说。 <lb ed="X" n="0618a10"/><lb ed="R046" n="0643a07"/>九喩者。一莲花喩为总。总譬本迹两门妙法也。二八喩为别。八喩者一火宅喩。喩三界不安稳。二穷子喩。喩小 <lb ed="X" n="0618a11"/><lb ed="R046" n="0643a08"/>乘无大乘功德法财。三药草喩。喩有漏诸善。皆能除恶。而无漏之善为最。四化城喩。喩二乘真空涅槃。防见思 <lb ed="X" n="0618a12"/><lb ed="R046" n="0643a09"/>之非。御生死之敌。五衣珠喩。喩王子结缘。下一乘了因之种。六凿井。喩。喩菩萨但习法花前诸衍经。如见漧土。 <lb ed="X" n="0618a13"/><lb ed="R046" n="0643a10"/>去水尙远。若闻解此经。如见湿泥。近实相水也。七髻珠喩。喩中道实相。极果所宗。以上七喩。皆喩迹门开权显 <lb ed="X" n="0618a14"/><lb ed="R046" n="0643a11"/>实也。八医子喩。喩大医王。遍疗一切众生之病。唯此一喩。喩本门开迹显本也。大意谓三周皆一实相之法。而 <lb ed="X" n="0618a15"/><lb ed="R046" n="0643a12"/>三种機宜。自见低昂耳。九喩皆喩一乘之理。而缘见同异。二者皆在機。在缘而法无差别也</note>。</p><p xml:id="pX29p0618a1536" cb:place="inline"><note place="inline">〇七喩之说。出法 <lb ed="X" n="0618a16"/><lb ed="R046" n="0643a13"/>华论。前不擧莲花。後不说凿井。但用中间七喩。作七对治。荆溪谓一二得经旨。馀于理似不成。今依经補足九 <lb ed="X" n="0618a17"/><lb ed="R046" n="0643a14"/>喩。寧违论。不可违经也</note>其施权也。诱其入实。其垂迹也。令其达 <lb ed="X" n="0618a18"/><lb ed="R046" n="0643a15"/>本。本中之本。始于无始威音<note place="inline">释见寿量品</note>。迹中之本。起于 <lb ed="X" n="0618a19"/><lb ed="R046" n="0643a16"/>不轻菩萨。迹本本迹。互现无涯。极界尘而寿量莫穷。 <lb ed="X" n="0618a20"/><lb ed="R046" n="0643a17"/>竭墨点而时分无尽<note place="inline">墨点见化城品</note>。本迹之道既明。开显之 <lb ed="X" n="0618a21"/><lb ed="R046" n="0643a18"/>意斯了。且一期大法。罄智海以敷扬。两门流通。极多 <lb ed="X" n="0618a22"/><lb ed="R046" n="0643b01"/>品而劝赞。良以众生本来是<persName>佛</persName>。只为不觉不知。欲令 <lb ed="X" n="0618a23"/><lb ed="R046" n="0643b02"/>一念回機。不啻再四叮嘱。一偈一句。尽入授记之中。 <lb ed="X" n="0618a24"/><lb ed="R046" n="0643b03"/>三德三轨。妙修说法之行<note place="inline">三德者。法身。解脱。般若。乃<persName>佛</persName>之极果也。三轨者。弘法 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0618b" n="0618b"/> <lb ed="X" n="0618b01"/><lb ed="R046" n="0643b04"/>之轨则也。法师品云。入<persName>如来</persName>室。著<persName>如来</persName>衣。坐<persName>如来</persName>座。<persName>如来</persName>室者。一切众生中大慈悲心是。如求衣者。柔和忍辱 <lb ed="X" n="0618b02"/><lb ed="R046" n="0643b05"/>心是。<persName>如来</persName>座者。一切法空是。安住是中。以不懈怠心。为诸菩萨四众。廣说是法花经。註云。入<persName>如来</persName>室。修同体慈。 <lb ed="X" n="0618b03"/><lb ed="R046" n="0643b06"/>即法身德。著<persName>如来</persName>衣。修寂灭忍。即解脱德。坐<persName>如来</persName>座。能坐所坐。毕竟空寂。即般若德。即一而三。即三而一。是弘 <lb ed="X" n="0618b04"/><lb ed="R046" n="0643b07"/>法之三轨也</note>。故宝塔品云。圣主<persName>世尊</persName>。虽久灭度。在宝塔中。 <lb ed="X" n="0618b05"/><lb ed="R046" n="0643b08"/>尙为法来。诸人云何。不勤为法。盖此经王<note place="inline">法师品颂云。决了声 <lb ed="X" n="0618b06"/><lb ed="R046" n="0643b09"/>闻法。是诸经之王</note>。乃一化之大本。五时之极唱。受持。读诵。为 <lb ed="X" n="0618b07"/><lb ed="R046" n="0643b10"/>人解说。如说修行。究竟成<persName>佛</persName>。智士得之。自庆自幸而 <lb ed="X" n="0618b08"/><lb ed="R046" n="0643b11"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0618b0801" n="0618b0801"/><anchor xml:id="beg0618b0801" n="0618b0801"/>已<anchor xml:id="end0618b0801"/>矣。寧复有加于此者乎。</p> <lb ed="X" n="0618b09"/><lb ed="R046" n="0643b12"/><p xml:id="pX29p0618b0901">天台智者大师。灵嶽亲承。大苏妙悟。得法花三昧。发 <lb ed="X" n="0618b10"/><lb ed="R046" n="0643b13"/>旋陀罗尼。照了法花。若高辉之临幽谷。达诸法相。若 <lb ed="X" n="0618b11"/><lb ed="R046" n="0643b14"/>长风之遊太虚。于是九旬谈妙。以释经题。次释章句。 <lb ed="X" n="0618b12"/><lb ed="R046" n="0643b15"/>以解文義。复著摩诃止观。以明妙行。盖大师以<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0618b13"/><lb ed="R046" n="0643b16"/>心。印<anchor xml:id="nkr_note_add_0618b1301" n="0618b1301"/><anchor xml:id="beg0618b1301" n="0618b1301"/>己<anchor xml:id="end0618b1301"/>之心。以<anchor xml:id="nkr_note_add_0618b1302" n="0618b1302"/><anchor xml:id="beg0618b1302" n="0618b1302"/>己<anchor xml:id="end0618b1302"/>法花。释<persName>佛</persName>之法花。如空合空。了无 <lb ed="X" n="0618b14"/><lb ed="R046" n="0643b17"/>缝隙。似水投水。殊无异味。师之前。法门巨匠。释此经 <lb ed="X" n="0618b15"/><lb ed="R046" n="0643b18"/>者凡数家。皆各名世。及师言一出。如杲日丽天。而众 <lb ed="X" n="0618b16"/><lb ed="R046" n="0644a01"/>景失曜矣。後代亦有不明师之言。得<persName>佛</persName>之心者。往往 <lb ed="X" n="0618b17"/><lb ed="R046" n="0644a02"/>别为註释。不无一二新得。无过枝末小节。其犹捧土 <lb ed="X" n="0618b18"/><lb ed="R046" n="0644a03"/>益仞。究竟无所加损。余少年行脚。尝历讲肆。亲炙诸 <lb ed="X" n="0618b19"/><lb ed="R046" n="0644a04"/>硕德。而于台贤性相之旨。粗得其纲领。後入禅。专事 <lb ed="X" n="0618b20"/><lb ed="R046" n="0644a05"/>参究。而诸教乘。束置高阁。又十载。及罢参後。再取当 <lb ed="X" n="0618b21"/><lb ed="R046" n="0644a06"/>年所习教法读之。方知原是自家祖翁田地。契券分 <lb ed="X" n="0618b22"/><lb ed="R046" n="0644a07"/>明。不爽毫发。自是以来。复加钻研。首事花严。日与毘 <lb ed="X" n="0618b23"/><lb ed="R046" n="0644a08"/>卢老人。文殊普贤。眉毛撕结。未尝暂離。至年六十有 <lb ed="X" n="0618b24"/><lb ed="R046" n="0644a09"/>四。始纂花严疏论要语。註于经文之下。成一百二十 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0618c" n="0618c"/> <lb ed="X" n="0618c01"/><lb ed="R046" n="0644a10"/>卷。刊行于世。时年<anchor xml:id="nkr_note_add_0618c0101" n="0618c0101"/><anchor xml:id="beg0618c0101" n="0618c0101"/>已<anchor xml:id="end0618c0101"/>七十矣。弹指间。不觉八旬之年 <lb ed="X" n="0618c02"/><lb ed="R046" n="0644a11"/>又至。因思法花一部。乃成未了之业。释今不为。得无 <lb ed="X" n="0618c03"/><lb ed="R046" n="0644a12"/>辜负此生乎。乃请文句及记。从头温习。即于是年岁 <lb ed="X" n="0618c04"/><lb ed="R046" n="0644a13"/>次甲戌冬十月朔日发笔。但纂大师释经正義。令人 <lb ed="X" n="0618c05"/><lb ed="R046" n="0644a14"/>开示悟入者录之。其正義<anchor xml:id="nkr_note_add_0618c0501" n="0618c0501"/><anchor xml:id="beg0618c0501" n="0618c0501"/>已<anchor xml:id="end0618c0501"/>足。而滔滔雄辩。纵横发 <lb ed="X" n="0618c06"/><lb ed="R046" n="0644a15"/>挥者。略录其要。不能具录。又破古处。长篇累牍。实当 <lb ed="X" n="0618c07"/><lb ed="R046" n="0644a16"/>时之药石。乃今日之弁髦。则不须录。其经前所立科 <lb ed="X" n="0618c08"/><lb ed="R046" n="0644a17"/>段。繁者略汰之。阙者备補之。又理之精深。文之简奥 <lb ed="X" n="0618c09"/><lb ed="R046" n="0644a18"/>者。则引荆溪记文略释之。又有義之未发。愚之鄙见 <lb ed="X" n="0618c10"/><lb ed="R046" n="0644b01"/>者。则僭補一二。盖务逗适機宜。以似同见同行而<anchor xml:id="nkr_note_add_0618c1001" n="0618c1001"/><anchor xml:id="beg0618c1001" n="0618c1001"/>已<anchor xml:id="end0618c1001"/>。 <lb ed="X" n="0618c11"/><lb ed="R046" n="0644b02"/>乃命名曰法花文句纂要。但老眼昏华。精力弗迨。不 <lb ed="X" n="0618c12"/><lb ed="R046" n="0644b03"/>无舛误。幸高德垂览。不吝指示。以便改正。共相流通。 <lb ed="X" n="0618c13"/><lb ed="R046" n="0644b04"/>实所望也。是为序。</p> <lb ed="X" n="0618c14"/><lb ed="R046" n="0644b05"/><p xml:id="pX29p0618c1401">康凞乙亥冬复月长至日私淑比丘道霈拜书</p></cb:div> <lb ed="X" n="0618c15"/> <lb ed="X" n="0618c16"/> <lb ed="X" n="0618c17"/> <lb ed="X" n="0618c18"/> <lb ed="X" n="0618c19"/> <lb ed="X" n="0618c20"/> <lb ed="X" n="0618c21"/><lb ed="R046" n="0644b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法花经文句纂要品目</cb:mulu><head>法花经文句纂要品目</head> <lb ed="X" n="0618c22"/><lb ed="R046" n="0644b08"/> <lb ed="X" n="0618c23"/><lb ed="R046" n="0644b09"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0618c2301">卷第一 <lb ed="X" n="0618c24"/><lb ed="R046" n="0644b10"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0618c2401">序品第一</item></list></item> <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0619a" n="0619a"/> <lb ed="X" n="0619a01"/><lb ed="R046" n="0644b11"/><item xml:id="itemX29p0619a0101">卷第二 <lb ed="X" n="0619a02"/><lb ed="R046" n="0644b12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0619a0201">方便品第二</item></list></item> <lb ed="X" n="0619a03"/><lb ed="R046" n="0644b13"/><item xml:id="itemX29p0619a0301">卷第三 <lb ed="X" n="0619a04"/><lb ed="R046" n="0644b14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0619a0401">譬喩品第三</item></list></item> <lb ed="X" n="0619a05"/><lb ed="R046" n="0644b15"/><item xml:id="itemX29p0619a0501">卷第四 <lb ed="X" n="0619a06"/><lb ed="R046" n="0644b16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0619a0601">信解品第四</item> <lb ed="X" n="0619a07"/><lb ed="R046" n="0644b17"/><item xml:id="itemX29p0619a0701">药草喩品第五</item> <lb ed="X" n="0619a08"/><lb ed="R046" n="0644b18"/><item xml:id="itemX29p0619a0801">授记品第六</item></list></item> <lb ed="X" n="0619a09"/><lb ed="R046" n="0645a01"/><item xml:id="itemX29p0619a0901">卷第五 <lb ed="X" n="0619a10"/><lb ed="R046" n="0645a02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0619a1001">化城喩品第七</item> <lb ed="X" n="0619a11"/><lb ed="R046" n="0645a03"/><item xml:id="itemX29p0619a1101">五百弟子授记品第八</item> <lb ed="X" n="0619a12"/><lb ed="R046" n="0645a04"/><item xml:id="itemX29p0619a1201">授学无学人记品第九</item> <lb ed="X" n="0619a13"/><lb ed="R046" n="0645a05"/><item xml:id="itemX29p0619a1301">法师品第十</item> <lb ed="X" n="0619a14"/><lb ed="R046" n="0645a06"/><item xml:id="itemX29p0619a1401">见宝塔品第十一</item></list></item> <lb ed="X" n="0619a15"/><lb ed="R046" n="0645a07"/><item xml:id="itemX29p0619a1501">卷第六 <lb ed="X" n="0619a16"/><lb ed="R046" n="0645a08"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0619a1601">提婆达多品第十二</item> <lb ed="X" n="0619a17"/><lb ed="R046" n="0645a09"/><item xml:id="itemX29p0619a1701">持品第十三</item> <lb ed="X" n="0619a18"/><lb ed="R046" n="0645a10"/><item xml:id="itemX29p0619a1801">安乐行品第十四</item> <lb ed="X" n="0619a19"/><lb ed="R046" n="0645a11"/><item xml:id="itemX29p0619a1901">从地涌出品第十五</item> <lb ed="X" n="0619a20"/><lb ed="R046" n="0645a12"/><item xml:id="itemX29p0619a2001"><persName>如来</persName>寿量品第十六</item></list></item> <lb ed="X" n="0619a21"/><lb ed="R046" n="0645a13"/><item xml:id="itemX29p0619a2101">卷第七 <lb ed="X" n="0619a22"/><lb ed="R046" n="0645a14"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX29p0619a2201">分别功德品第十七</item> <lb ed="X" n="0619a23"/><lb ed="R046" n="0645a15"/><item xml:id="itemX29p0619a2301">随喜功德品第十八</item> <lb ed="X" n="0619a24"/><lb ed="R046" n="0645a16"/><item xml:id="itemX29p0619a2401">法师功德品第十九</item> <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0619b" n="0619b"/> <lb ed="X" n="0619b01"/><lb ed="R046" n="0645a17"/><item xml:id="itemX29p0619b0101">常不轻菩萨品第二十</item> <lb ed="X" n="0619b02"/><lb ed="R046" n="0645a18"/><item xml:id="itemX29p0619b0201"><persName>如来</persName>神力品第二十一</item> <lb ed="X" n="0619b03"/><lb ed="R046" n="0645b01"/><item xml:id="itemX29p0619b0301">嘱累品第二十二</item> <lb ed="X" n="0619b04"/><lb ed="R046" n="0645b02"/><item xml:id="itemX29p0619b0401">药王菩萨本事品第二十三</item> <lb ed="X" n="0619b05"/><lb ed="R046" n="0645b03"/><item xml:id="itemX29p0619b0501">妙音菩萨品第二十四</item> <lb ed="X" n="0619b06"/><lb ed="R046" n="0645b04"/><item xml:id="itemX29p0619b0601">观世音菩萨普门品第二十五</item> <lb ed="X" n="0619b07"/><lb ed="R046" n="0645b05"/><item xml:id="itemX29p0619b0701">陀罗尼品第二十六</item> <lb ed="X" n="0619b08"/><lb ed="R046" n="0645b06"/><item xml:id="itemX29p0619b0801">妙莊严王本事品第二十七</item> <lb ed="X" n="0619b09"/><lb ed="R046" n="0645b07"/><item xml:id="itemX29p0619b0901">普贤菩萨劝发品第二十八</item></list></item></list> <lb ed="X" n="0619b10"/><lb ed="R046" n="0645b08"/> <lb ed="X" n="0619b11"/><lb ed="R046" n="0645b09"/><p xml:id="pX29p0619b1101">法花经文句纂要品目<note place="inline">终</note></p></cb:div> <lb ed="X" n="0619b12"/> <lb ed="X" n="0619b13"/> <lb ed="X" n="0619b14"/> <lb ed="X" n="0619b15"/> <lb ed="X" n="0619b16"/><cb:docNumber>No. 599</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0619b17"/><lb ed="R046" n="0646a01"/><cb:juan fun="open" n="1"><cb:mulu type="卷" n="1"/><cb:jhead>妙法莲花经文句纂要卷第一</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0619b18"/> <lb ed="X" n="0619b19"/><lb ed="R046" n="0646a02"/><byline cb:type="other">隋章安尊者 灌顶 结集</byline> <lb ed="X" n="0619b20"/><lb ed="R046" n="0646a03"/><byline cb:type="other">陈隋天台 智者大师 说</byline> <lb ed="X" n="0619b21"/><lb ed="R046" n="0646a04"/><byline cb:type="other">唐荆溪尊者 湛然 述记</byline> <lb ed="X" n="0619b22"/><lb ed="R046" n="0646a05"/><byline cb:type="author">闽鼓山私淑比丘道霈纂要</byline> <lb ed="X" n="0619b23"/><lb ed="R046" n="0646a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">经前三段</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0619b2301">△经前有三段。</p></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">初略释五重玄義</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0619b2307" cb:place="inline">初略释五重玄義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0619b24"/><lb ed="R046" n="0646a07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0619b2401">妙法莲花经</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0619c" n="0619c"/> <lb ed="X" n="0619c01"/><lb ed="R046" n="0646a08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0619c0101">智者大师。将释此经。先于经前。立五重玄義。申明 <lb ed="X" n="0619c02"/><lb ed="R046" n="0646a09"/>首题。发扬一经大旨。所谓九旬谈妙是也。言五重 <lb ed="X" n="0619c03"/><lb ed="R046" n="0646a10"/>者。谓名体宗用教相也。因名诠体。因体会宗。依宗 <lb ed="X" n="0619c04"/><lb ed="R046" n="0646a11"/>有用。仍须教相。区以别之。令权实有归。粗妙无爽。 <lb ed="X" n="0619c05"/><lb ed="R046" n="0646a12"/>此经以法喩为名。实相为体。一乘因果为宗。断疑 <lb ed="X" n="0619c06"/><lb ed="R046" n="0646a13"/>生信为用。醍醐为教相。</p><p xml:id="pX29p0619c0610" cb:place="inline">一法喩为名者。夫妙名不 <lb ed="X" n="0619c07"/><lb ed="R046" n="0646a14"/>可思议也。所言法者。十界十如权实之法也。此法 <lb ed="X" n="0619c08"/><lb ed="R046" n="0646a15"/>即妙。此妙即法。无二无别。故言妙也。所谓妙名一 <lb ed="X" n="0619c09"/><lb ed="R046" n="0646a16"/>擧。待绝幷彰。相待论判。出前三教四时之上。绝待 <lb ed="X" n="0619c10"/><lb ed="R046" n="0646a17"/>论开。开前三教四时。俱成一实也。</p><p xml:id="pX29p0619c1014" cb:place="inline">莲花者喩。喩权 <lb ed="X" n="0619c11"/><lb ed="R046" n="0646a18"/>实法也。莲譬于实。华譬于权。良以妙法难解。假喩 <lb ed="X" n="0619c12"/><lb ed="R046" n="0646b01"/>易彰。况意乃多。略拟本迹。合成六喩也。</p><p xml:id="pX29p0619c1216" cb:place="inline">初迹门三 <lb ed="X" n="0619c13"/><lb ed="R046" n="0646b02"/>喩。一为莲故华。譬为实施权。经云。知第一寂灭。以 <lb ed="X" n="0619c14"/><lb ed="R046" n="0646b03"/>方便力故。虽示种种道。其实为<persName>佛</persName>乘。二花开莲现。 <lb ed="X" n="0619c15"/><lb ed="R046" n="0646b04"/>譬开权显实。经云。开方便门。示真实相。三花落莲 <lb ed="X" n="0619c16"/><lb ed="R046" n="0646b05"/>成。譬废权立实。经云。正直捨方便。但说无上道也。</p> <lb ed="X" n="0619c17"/><lb ed="R046" n="0646b06"/><p xml:id="pX29p0619c1701">次本门三喩。一为莲故华。莲譬于本。华喩于迹。从 <lb ed="X" n="0619c18"/><lb ed="R046" n="0646b07"/>本垂迹。迹依于本。经云。我实成<persName>佛</persName>以来。久远若斯。 <lb ed="X" n="0619c19"/><lb ed="R046" n="0646b08"/>但教化众生。作如是说。我少出家。得三菩提。二华 <lb ed="X" n="0619c20"/><lb ed="R046" n="0646b09"/>开莲现。譬开迹显本。经云。一切世间。皆谓今始得 <lb ed="X" n="0619c21"/><lb ed="R046" n="0646b10"/>道。我成<persName>佛</persName>以来。无量无边那由他劫。三花落莲成。 <lb ed="X" n="0619c22"/><lb ed="R046" n="0646b11"/>譬废迹立本。经云。诸<persName>佛</persName><persName>如来</persName>。法皆如是。为度众生。 <lb ed="X" n="0619c23"/><lb ed="R046" n="0646b12"/>皆实不虚。</p><p xml:id="pX29p0619c2305" cb:place="inline">是以先标妙法。次喩莲花。荡化城之执 <lb ed="X" n="0619c24"/><lb ed="R046" n="0646b13"/>教。废草庵之滞情。开方便之权门。示真实之妙理。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0620a" n="0620a"/> <lb ed="X" n="0620a01"/><lb ed="R046" n="0646b14"/>会众善之小行。归廣大之一乘。上中下根。皆与记 <lb ed="X" n="0620a02"/><lb ed="R046" n="0646b15"/>莂<note place="inline">结迹门意</note>。</p><p xml:id="pX29p0620a0206" cb:place="inline">又发伽耶之权巧。显本地之幽微。增道损 <lb ed="X" n="0620a03"/><lb ed="R046" n="0646b16"/>生。位邻大觉。一期化导。事理俱圆。莲花之譬。意在 <lb ed="X" n="0620a04"/><lb ed="R046" n="0646b17"/>斯矣<note place="inline">结本门意</note>。</p><p xml:id="pX29p0620a0407" cb:place="inline">经者。西国称修多罗。此云契经。谓契理 <lb ed="X" n="0620a05"/><lb ed="R046" n="0646b18"/>契機也。具贯摄善法四義。谓贯穿所应说義。摄受 <lb ed="X" n="0620a06"/><lb ed="R046" n="0647a01"/>所化众生。三世不易。千圣同遵也<note place="inline">一释名竟</note>。</p> <lb ed="X" n="0620a07"/><lb ed="R046" n="0647a02"/><p xml:id="pX29p0620a0701">二实相为体者。一切诸法。不出法性。正指实相以 <lb ed="X" n="0620a08"/><lb ed="R046" n="0647a03"/>为正体也。故寿量品云。不如三界见于三界。非如 <lb ed="X" n="0620a09"/><lb ed="R046" n="0647a04"/>非异。若三界人。见三界为异。二乘人。见三界为如。 <lb ed="X" n="0620a10"/><lb ed="R046" n="0647a05"/>菩萨见三界。亦如亦异。<persName>佛</persName>见三界。非如非异。双照 <lb ed="X" n="0620a11"/><lb ed="R046" n="0647a06"/>如异。今取<persName>佛</persName>所见为实相正体也。体化他之权实。 <lb ed="X" n="0620a12"/><lb ed="R046" n="0647a07"/>即是自行之权实。如垢衣内身。实是长者。体自行 <lb ed="X" n="0620a13"/><lb ed="R046" n="0647a08"/>化他之权实。即是自行之权实。如衣内繫珠。即无 <lb ed="X" n="0620a14"/><lb ed="R046" n="0647a09"/>價宝也。自行之权即自行之实。知一切世间治生 <lb ed="X" n="0620a15"/><lb ed="R046" n="0647a10"/>产业。皆与实相不相违偝。一色一香。无非中道。况 <lb ed="X" n="0620a16"/><lb ed="R046" n="0647a11"/>自行之权而非实耶<note place="inline">二辨体竟</note>。</p> <lb ed="X" n="0620a17"/><lb ed="R046" n="0647a12"/><p xml:id="pX29p0620a1701">三者一乘因果为宗。宗者。要也。云何为要。无量众 <lb ed="X" n="0620a18"/><lb ed="R046" n="0647a13"/>善。言因则摄。无量证得。言果则摄。如提纲维。无目 <lb ed="X" n="0620a19"/><lb ed="R046" n="0647a14"/>而不动。牵衣一角<note place="inline">谓戒衣也</note>。无缕而不来。故言宗要。</p><p xml:id="pX29p0620a1921" cb:place="inline">然 <lb ed="X" n="0620a20"/><lb ed="R046" n="0647a15"/>诸因果。善须明识。尙不取别教因果。况馀因果。诸 <lb ed="X" n="0620a21"/><lb ed="R046" n="0647a16"/>经明<persName>佛</persName>往昔所行因果。咸是方便。非今经宗要。取 <lb ed="X" n="0620a22"/><lb ed="R046" n="0647a17"/>意为言。因穷久远之实修。果穷久远之实证。如此 <lb ed="X" n="0620a23"/><lb ed="R046" n="0647a18"/>之因。竖高七种方便。横包十法界法。初修此实相 <lb ed="X" n="0620a24"/><lb ed="R046" n="0647b01"/>之行。名为<persName>佛</persName>因。道场所证。名为<persName>佛</persName>果。但可以智知。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0620b" n="0620b"/> <lb ed="X" n="0620b01"/><lb ed="R046" n="0647b02"/>不可言具。略擧如此因果。以为宗要耳<note place="inline">三明宗竟</note>。</p> <lb ed="X" n="0620b02"/><lb ed="R046" n="0647b03"/><p xml:id="pX29p0620b0201">四断疑生信为用。用者力用也。三种权实二智。皆 <lb ed="X" n="0620b03"/><lb ed="R046" n="0647b04"/>是力用。于力用中更分别。自行二智照理。理周名 <lb ed="X" n="0620b04"/><lb ed="R046" n="0647b05"/>为力。二种化他二智鉴機。機遍名为用。只自行二 <lb ed="X" n="0620b05"/><lb ed="R046" n="0647b06"/>智。即是化他二智。化他二智。即是自行二智。照理 <lb ed="X" n="0620b06"/><lb ed="R046" n="0647b07"/>即鉴機。鉴機即照理。如萨婆悉达。弯祖王弓满。名 <lb ed="X" n="0620b07"/><lb ed="R046" n="0647b08"/>为力。中七铁鼓。贯一<name role="" type="person">铁围山</name>。洞地。彻水轮。名为用。 <lb ed="X" n="0620b08"/><lb ed="R046" n="0647b09"/>诸方便教。力用微弱。如凡人弓箭。何者。昔機禀化 <lb ed="X" n="0620b09"/><lb ed="R046" n="0647b10"/>他二智。照理不遍。生信不深。除疑不尽。今機禀自 <lb ed="X" n="0620b10"/><lb ed="R046" n="0647b11"/>行二智。极<persName>佛</persName>境界。起法界信。增圆妙道。断根本惑。 <lb ed="X" n="0620b11"/><lb ed="R046" n="0647b12"/>损变易生。非但生身。及生身得忍两种菩萨俱益。 <lb ed="X" n="0620b12"/><lb ed="R046" n="0647b13"/>法身。法身後心。两种菩萨亦俱益。化功廣大。利润 <lb ed="X" n="0620b13"/><lb ed="R046" n="0647b14"/>弘深。盖兹经之力用也<note place="inline">四论用竟</note>。</p> <lb ed="X" n="0620b14"/><lb ed="R046" n="0647b15"/><p xml:id="pX29p0620b1401">五醍醐为教相。教者。圣人被下之言也。相者。分别 <lb ed="X" n="0620b15"/><lb ed="R046" n="0647b16"/>同异也。云何分别。如日初出。先照高山。厚殖善根。 <lb ed="X" n="0620b16"/><lb ed="R046" n="0647b17"/>感斯顿说。顿说本不为小。小虽在座。如聋如哑。良 <lb ed="X" n="0620b17"/><lb ed="R046" n="0647b18"/>由小不堪大。亦是大隔于小。此即花严。约法被機。 <lb ed="X" n="0620b18"/><lb ed="R046" n="0648a01"/>機得大益。名顿教相。约说次第。名从牛出乳味相。 <lb ed="X" n="0620b19"/><lb ed="R046" n="0648a02"/>次照幽谷。浅行偏明。当分渐解。此如三藏。三藏本 <lb ed="X" n="0620b20"/><lb ed="R046" n="0648a03"/>不为大。大虽在座。多跢婆和。小所不识。此乃小隔 <lb ed="X" n="0620b21"/><lb ed="R046" n="0648a04"/>于大。大隐于小。约法被機。名渐教相。约说次第。名 <lb ed="X" n="0620b22"/><lb ed="R046" n="0648a05"/>酪味相。</p><p xml:id="pX29p0620b2204" cb:place="inline">次照平地。影临万水。逐器方圆。随波动静。 <lb ed="X" n="0620b23"/><lb ed="R046" n="0648a06"/>示一<persName>佛</persName>土。令净秽不同。示现一身。巨细各异。一音 <lb ed="X" n="0620b24"/><lb ed="R046" n="0648a07"/>说法。随类各解。恐畏欢喜。厌離断疑。神力不共。故 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0620c" n="0620c"/> <lb ed="X" n="0620c01"/><lb ed="R046" n="0648a08"/>见有净秽。闻有褒贬。嗅有薝蔔不薝蔔。华有著身 <lb ed="X" n="0620c02"/><lb ed="R046" n="0648a09"/>不著身。慧有若干不若干。此如净名方等。约法被 <lb ed="X" n="0620c03"/><lb ed="R046" n="0648a10"/>機。犹是渐教。约说次第。生酥味相。</p><p xml:id="pX29p0620c0314" cb:place="inline">复有義。大人蒙 <lb ed="X" n="0620c04"/><lb ed="R046" n="0648a11"/>其光用。婴儿丧其睛明。夜遊者伏匿。作务者兴成。 <lb ed="X" n="0620c05"/><lb ed="R046" n="0648a12"/>故文云。但为菩萨说其实事。而不为我说斯真要。 <lb ed="X" n="0620c06"/><lb ed="R046" n="0648a13"/>虽三人俱学。二乘取证。具如大品。若约法被機。犹 <lb ed="X" n="0620c07"/><lb ed="R046" n="0648a14"/>是渐教。约说次第。名熟酥味相。</p><p xml:id="pX29p0620c0713" cb:place="inline">复有義。日光普照。 <lb ed="X" n="0620c08"/><lb ed="R046" n="0648a15"/>高下悉均平。土圭测影。不缩不盈。若低头。若小音。 <lb ed="X" n="0620c09"/><lb ed="R046" n="0648a16"/>若散乱。若微善。皆成<persName>佛</persName>道。不令有人独得灭度。皆 <lb ed="X" n="0620c10"/><lb ed="R046" n="0648a17"/>以<persName>如来</persName>灭度而灭度之。具如今经。若约法被機。名 <lb ed="X" n="0620c11"/><lb ed="R046" n="0648a18"/>渐圆教。约说次第。醍醐味相。</p><p xml:id="pX29p0620c1112" cb:place="inline">当知花严之譬。与涅 <lb ed="X" n="0620c12"/><lb ed="R046" n="0648b01"/>槃義同。三子三田三马等譬。皆先菩萨。次及二乘。 <lb ed="X" n="0620c13"/><lb ed="R046" n="0648b02"/>後则阐提。圣凡平等。</p><p xml:id="pX29p0620c1309" cb:place="inline"><note place="inline">三子三田三马等譬者。涅槃迦葉菩萨白<persName>佛</persName>。<persName>如来</persName>怜愍一 <lb ed="X" n="0620c14"/><lb ed="R046" n="0648b03"/>切众生。不调能调。未脱能脱。善星是<persName>佛</persName>菩萨时子。断欲界结。证得四禅。<persName>如来</persName>何故说是一阐提。地狱劫住。 <lb ed="X" n="0620c15"/><lb ed="R046" n="0648b04"/>不可治人。何不先为演说正法。後为菩萨。若不能救善星比丘。云何得名大慈悲。有大方便。<persName>佛</persName>言。善男子。 <lb ed="X" n="0620c16"/><lb ed="R046" n="0648b05"/>譬如有人。唯有三子。一者有信顺心。恭敬父母。利根智慧。于世间事。悉能了知。其第二子。无信顺心。不敬 <lb ed="X" n="0620c17"/><lb ed="R046" n="0648b06"/>父母。利根智慧。于世间事。能悉了知。其第三子。不敬父母。无信顺心。钝根无智。父母教告。应先教谁。迦葉 <lb ed="X" n="0620c18"/><lb ed="R046" n="0648b07"/>白<persName>佛</persName>。应先初。次及第二。後及第三。而彼二子。虽无信顺恭敬之心。以慈念故。次复教之。<persName>如来</persName>亦尔。其三子 <lb ed="X" n="0620c19"/><lb ed="R046" n="0648b08"/>者。先譬菩萨。次譬声闻。後譬阐提。如修多罗中微细之義。我先<anchor xml:id="nkr_note_add_0620c1901" n="0620c1901"/><anchor xml:id="beg0620c1901" n="0620c1901"/>已<anchor xml:id="end0620c1901"/>为诸菩萨说。浅近之義。为声闻说。世间 <lb ed="X" n="0620c20"/><lb ed="R046" n="0648b09"/>之義。为阐提说。今虽无益。作後世因。善男子。譬如三田。一者渠流便易。无诸沙卤。瓦石棘刺。种一得百。二 <lb ed="X" n="0620c21"/><lb ed="R046" n="0648b10"/>者虽无沙卤。瓦石棘刺。渠流险难。收实减半。三者渠流险难。多诸沙卤。种一得一。又有三马。一者调壮大 <lb ed="X" n="0620c22"/><lb ed="R046" n="0648b11"/>力。二者不调大力。三者羸老。王若行时。先乘何马。合譬如前。善男子。如大狮子。若杀香象。则尽其力。乃至 <lb ed="X" n="0620c23"/><lb ed="R046" n="0648b12"/>杀兔。亦尽其力。<persName>如来</persName>亦尔。为诸菩萨。及一阐提。功用无二。故今文中。初说花严。先为菩萨。次在鹿苑。为声 <lb ed="X" n="0620c24"/><lb ed="R046" n="0648b13"/>闻。方等<anchor xml:id="nkr_note_add_0620c2401" n="0620c2401"/><anchor xml:id="beg0620c2401" n="0620c2401"/>已<anchor xml:id="end0620c2401"/>後。大小普被。乃至涅槃。名为平等。故涅槃云。功用无二。经文虽列多种三譬。譬意不别。重引来 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0621a" n="0621a"/> <lb ed="X" n="0621a01"/><lb ed="R046" n="0648b14"/>耳。日光无私。高者先照。後及平地。涅槃亦尔。<persName>佛</persName>智无偏。大機先被。後及阐提。通前後说。故云平等</note>。</p><p xml:id="pX29p0621a0138" cb:place="inline">问。 <lb ed="X" n="0621a02"/><lb ed="R046" n="0648b15"/>既以五味分别。那同称渐。答。约渐。得明五味耳。又 <lb ed="X" n="0621a03"/><lb ed="R046" n="0648b16"/>若小不闻大。大一向是顿。若大不用小。小一向是 <lb ed="X" n="0621a04"/><lb ed="R046" n="0648b17"/>渐。若以大破小。是渐顿幷陈。若带小明大。是渐顿 <lb ed="X" n="0621a05"/><lb ed="R046" n="0648b18"/>相资。若会小归大。是渐顿泯合。故无量義云。渐顿 <lb ed="X" n="0621a06"/><lb ed="R046" n="0649a01"/>二法。三道四果不合。今时则合。即此義也。问。云何 <lb ed="X" n="0621a07"/><lb ed="R046" n="0649a02"/>相资。答。小闻于大。耻小而慕大。是为顿资渐。<persName>佛</persName>命 <lb ed="X" n="0621a08"/><lb ed="R046" n="0649a03"/>善吉转教。大益菩萨。是为渐资顿。如前分别。但约 <lb ed="X" n="0621a09"/><lb ed="R046" n="0649a04"/>显露明渐顿五味之相。</p><p xml:id="pX29p0621a0910" cb:place="inline">若论不定。義则不然。虽高 <lb ed="X" n="0621a10"/><lb ed="R046" n="0649a05"/>山顿说。不动寂场而遊化鹿苑。虽说四谛生灭。而 <lb ed="X" n="0621a11"/><lb ed="R046" n="0649a06"/>不妨不生不灭。虽为菩萨说<persName>佛</persName>境界。而有二乘智 <lb ed="X" n="0621a12"/><lb ed="R046" n="0649a07"/>断。虽五人证果。不妨八万诸天获无生忍。当知即 <lb ed="X" n="0621a13"/><lb ed="R046" n="0649a08"/>顿而渐。即渐而顿。大经云。或时说深。或时说浅。应 <lb ed="X" n="0621a14"/><lb ed="R046" n="0649a09"/>问即遮。应遮即问。一时一说一念之中。备有不定。 <lb ed="X" n="0621a15"/><lb ed="R046" n="0649a10"/>不同旧義。专判一部。味味中悉如此。此乃显露不 <lb ed="X" n="0621a16"/><lb ed="R046" n="0649a11"/>定。秘密不定。其義不然。<persName>如来</persName>于法。得最自在。若智 <lb ed="X" n="0621a17"/><lb ed="R046" n="0649a12"/>若機。若时若处。三密四门。无妨无碍。此座说顿。十 <lb ed="X" n="0621a18"/><lb ed="R046" n="0649a13"/>方说渐说不定。顿座不闻十方。十方不闻顿座。或 <lb ed="X" n="0621a19"/><lb ed="R046" n="0649a14"/>十方说顿说不定。此座说渐。各各不相知闻。于此 <lb ed="X" n="0621a20"/><lb ed="R046" n="0649a15"/>是显。于彼是密。或为一人说顿。或为多人说渐说 <lb ed="X" n="0621a21"/><lb ed="R046" n="0649a16"/>不定。或为一人说渐。为多人说顿。各各不相知。互 <lb ed="X" n="0621a22"/><lb ed="R046" n="0649a17"/>为显密。</p><p xml:id="pX29p0621a2204" cb:place="inline">或一座默。十方说。十方默。一座说。或俱默 <lb ed="X" n="0621a23"/><lb ed="R046" n="0649a18"/>俱说。各各不相知。互为显密。虽复如此。未尽<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0621a24"/><lb ed="R046" n="0649b01"/>于法自在之力。但可智知。不可言辨。虽复甚多。亦 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0621b" n="0621b"/> <lb ed="X" n="0621b01"/><lb ed="R046" n="0649b02"/>不出渐顿不定秘密。</p><p xml:id="pX29p0621b0109" cb:place="inline">今法花是显露。非秘密。是渐 <lb ed="X" n="0621b02"/><lb ed="R046" n="0649b03"/>顿。非渐渐。是合。非不合。是醍醐。非四味。是定。非不 <lb ed="X" n="0621b03"/><lb ed="R046" n="0649b04"/>定。如此分别。此经与众经相异也。</p><p xml:id="pX29p0621b0314" cb:place="inline">又异者。馀教当 <lb ed="X" n="0621b04"/><lb ed="R046" n="0649b05"/>機益物。不说<persName>如来</persName>施化之意。此经明<persName>佛</persName>设教元始。 <lb ed="X" n="0621b05"/><lb ed="R046" n="0649b06"/>巧为众生。作渐顿不定显密种子。中间以渐顿五 <lb ed="X" n="0621b06"/><lb ed="R046" n="0649b07"/>味。调伏长养而成熟之。又以顿渐五味而度脱之。 <lb ed="X" n="0621b07"/><lb ed="R046" n="0649b08"/>幷脱。幷熟。幷种。番番不息。大势威猛。三世益物。具 <lb ed="X" n="0621b08"/><lb ed="R046" n="0649b09"/>如信解品中说。与馀经异也。</p><p xml:id="pX29p0621b0812" cb:place="inline">又众经咸云。道树师。 <lb ed="X" n="0621b09"/><lb ed="R046" n="0649b10"/>实智始满。起道树。始施权智。今经明师之权智。在 <lb ed="X" n="0621b10"/><lb ed="R046" n="0649b11"/>道树前。久久<anchor xml:id="nkr_note_add_0621b1001" n="0621b1001"/><anchor xml:id="beg0621b1001" n="0621b1001"/>已<anchor xml:id="end0621b1001"/>满。诸经明二乘弟子。不得入实智。 <lb ed="X" n="0621b11"/><lb ed="R046" n="0649b12"/>亦不能施权智。今经明弟子入实甚久。亦先解行。 <lb ed="X" n="0621b12"/><lb ed="R046" n="0649b13"/>权。</p><p xml:id="pX29p0621b1202" cb:place="inline">又众经尙不论道树之前。师之与弟。近近权实。 <lb ed="X" n="0621b13"/><lb ed="R046" n="0649b14"/>况复远远。</p><p xml:id="pX29p0621b1305" cb:place="inline">今经明道树之前。权实长远。補处数世 <lb ed="X" n="0621b14"/><lb ed="R046" n="0649b15"/>界不知。况其尘数。经云。昔所未曾说。今皆当得闻。 <lb ed="X" n="0621b15"/><lb ed="R046" n="0649b16"/>慇勤称歎。良有以也。当知此经。异诸教也。</p><p xml:id="pX29p0621b1517" cb:place="inline">上来所 <lb ed="X" n="0621b16"/><lb ed="R046" n="0649b17"/>明五时五味。及顿等化仪四教。然後出藏通别圆 <lb ed="X" n="0621b17"/><lb ed="R046" n="0649b18"/>化法四教。化仪。乃<persName>如来</persName>一代化物之仪式。如世药 <lb ed="X" n="0621b18"/><lb ed="R046" n="0650a01"/>方。化法。乃化物之方法。如世用药。详如玄義。略如 <lb ed="X" n="0621b19"/><lb ed="R046" n="0650a02"/>四教仪。此但提其纲要云尔。</p><p xml:id="pX29p0621b1912" cb:place="inline"><note place="inline">五明教竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0621b1916" cb:place="inline"><note place="inline">初五重 <lb ed="X" n="0621b20"/><lb ed="R046" n="0650a03"/>玄義竟</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0621b21"/><lb ed="R046" n="0650a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">次明翻译弘传之师</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0621b2101">△次明翻译弘传之师。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b22"/><lb ed="R046" n="0650a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0621b2201">姚秦三藏法师鸠摩罗什译</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621b23"/><lb ed="R046" n="0650a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0621b2301">师中天竺国人。父鸠摩罗琰。家世相国。弃荣出遊。 <lb ed="X" n="0621b24"/><lb ed="R046" n="0650a07"/>龟兹王以女妻之。生师。名鸠摩罗什。此云童寿。师 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0621c" n="0621c"/> <lb ed="X" n="0621c01"/><lb ed="R046" n="0650a08"/>生而神灵。七岁随母入寺。见大铁钵。即取顶戴。俄 <lb ed="X" n="0621c02"/><lb ed="R046" n="0650a09"/>念此钵甚巨。我何能顶。即不勝重。将压焉。遂悟万 <lb ed="X" n="0621c03"/><lb ed="R046" n="0650a10"/>法唯心。博学强记。人莫能及。以冲龄高德。故云童 <lb ed="X" n="0621c04"/><lb ed="R046" n="0650a11"/>寿。出家博通三藏。龟兹王以金狮子座处之。</p><p xml:id="pX29p0621c0418" cb:place="inline">符坚 <lb ed="X" n="0621c05"/><lb ed="R046" n="0650a12"/>據秦。见异星现于西域。太史奏。当有大德智人。入 <lb ed="X" n="0621c06"/><lb ed="R046" n="0650a13"/>辅中国。遣将吕光伐龟兹。迎罗什。中途闻坚为姚 <lb ed="X" n="0621c07"/><lb ed="R046" n="0650a14"/>苌所害。苌欲迎之不果。苌亡。子姚兴立。迎师入关。 <lb ed="X" n="0621c08"/><lb ed="R046" n="0650a15"/>奉为国师。</p><p xml:id="pX29p0621c0805" cb:place="inline">师阅旧经。译多参差。不与梵本相应。乃 <lb ed="X" n="0621c09"/><lb ed="R046" n="0650a16"/>集沙门。生肇融睿等八百馀人。于<name role="" type="person">逍遥园</name>。新译经 <lb ed="X" n="0621c10"/><lb ed="R046" n="0650a17"/>论。凡三百九十馀部。幷畅神源。发挥幽致。姚秦弘 <lb ed="X" n="0621c11"/><lb ed="R046" n="0650a18"/>始五年。四月二十三日。译大品竟。至八年夏。于草 <lb ed="X" n="0621c12"/><lb ed="R046" n="0650b01"/>堂寺译此妙法莲花经。命僧睿讲之。睿开为九辙。 <lb ed="X" n="0621c13"/><lb ed="R046" n="0650b02"/>世不传。</p><p xml:id="pX29p0621c1304" cb:place="inline">师将终。集众曰。愿所宣译。传之後世。咸共 <lb ed="X" n="0621c14"/><lb ed="R046" n="0650b03"/>流通。今于众前。发诚实誓。若所传无谬。当使焚身 <lb ed="X" n="0621c15"/><lb ed="R046" n="0650b04"/>之後。舌不焦烂。以弘始十一年八月二十日。𣨛于 <lb ed="X" n="0621c16"/><lb ed="R046" n="0650b05"/>长安。荼毘。薪尽形灭。舌根俨然不壞。如红莲花色。 <lb ed="X" n="0621c17"/><lb ed="R046" n="0650b06"/>南山感应传云。师位证三贤。七<persName>佛</persName>以来译经之师 <lb ed="X" n="0621c18"/><lb ed="R046" n="0650b07"/>也。译者。翻字翻音。易梵语为华言也。其巨功茂德。 <lb ed="X" n="0621c19"/><lb ed="R046" n="0650b08"/>详本传。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621c20"/><lb ed="R046" n="0650b09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0621c2001">陈隋国师天台智者大师传</p></cb:div> <lb ed="X" n="0621c21"/><lb ed="R046" n="0650b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0621c2101">天台智者大师。讳智顗。字德安。姓陈氏。世为颖川 <lb ed="X" n="0621c22"/><lb ed="R046" n="0650b11"/>人。晋朝避乱。止于荆州之花容。父讳起祖。梁元帝 <lb ed="X" n="0621c23"/><lb ed="R046" n="0650b12"/>时。为散骑常侍。封益阳侯。母徐氏。梦香烟五彩。萦 <lb ed="X" n="0621c24"/><lb ed="R046" n="0650b13"/>迴入怀。遂觉体重。诞灵之夕。神光发屋。旦有二僧 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0622a" n="0622a"/> <lb ed="X" n="0622a01"/><lb ed="R046" n="0650b14"/>过门曰。此儿道德所锺。必当出家证果。言毕而隐。 <lb ed="X" n="0622a02"/><lb ed="R046" n="0650b15"/>师眉分八彩。目耀重瞳。有古帝者之相。父母每藏 <lb ed="X" n="0622a03"/><lb ed="R046" n="0650b16"/>护之。不令人见。在襁褓中。卧即合掌。坐即面西。七 <lb ed="X" n="0622a04"/><lb ed="R046" n="0650b17"/>岁喜往伽蓝。蒙僧授普门品一遍成诵。师于<persName>佛</persName>前。 <lb ed="X" n="0622a05"/><lb ed="R046" n="0650b18"/>誓为沙门。夜梦瑞像。舒金色手。从窗而入。三摩其 <lb ed="X" n="0622a06"/><lb ed="R046" n="0651a01"/>顶。由是深厌家狱。每求出家。二亲不许。乃刻栴檀 <lb ed="X" n="0622a07"/><lb ed="R046" n="0651a02"/>像。披藏寻经。当拜时。恍焉如梦。见高山顶。有僧擧 <lb ed="X" n="0622a08"/><lb ed="R046" n="0651a03"/>手招之。须臾伸臂。接至山麓。入伽蓝。见所造像在 <lb ed="X" n="0622a09"/><lb ed="R046" n="0651a04"/>焉。即悲泣自陈。愿学得三世<persName>佛</persName>法。对千部论师。说 <lb ed="X" n="0622a10"/><lb ed="R046" n="0651a05"/>之无碍。用报四恩。僧复指像谓曰。汝当居此。汝当 <lb ed="X" n="0622a11"/><lb ed="R046" n="0651a06"/>终此。是年父母。相继倾丧。年十八。即辞兄。依本郡 <lb ed="X" n="0622a12"/><lb ed="R046" n="0651a07"/>果愿寺舅氏法緖出家。二十进具。初从慧旷学律。 <lb ed="X" n="0622a13"/><lb ed="R046" n="0651a08"/>兼通方等。复诣大贤山。诵法花。无量義。普贤观。历 <lb ed="X" n="0622a14"/><lb ed="R046" n="0651a09"/>涉二旬。诵通三部。进修方等。勝相现前。见道场廣 <lb ed="X" n="0622a15"/><lb ed="R046" n="0651a10"/>博莊严。而诸经像。纵横纷错。身在高座。足蹑绳床。 <lb ed="X" n="0622a16"/><lb ed="R046" n="0651a11"/>口诵法花。手正经像。既精通经律。常乐禅悦。怏怏 <lb ed="X" n="0622a17"/><lb ed="R046" n="0651a12"/>湘东。无足可问。</p><p xml:id="pX29p0622a1707" cb:place="inline">陈文帝天嘉元年。时思大禅师。止 <lb ed="X" n="0622a18"/><lb ed="R046" n="0651a13"/>光州大苏山。即往顶拜。思一见。即曰。昔日灵山同 <lb ed="X" n="0622a19"/><lb ed="R046" n="0651a14"/>听法花。夙缘所追。今复来矣。即示以普贤道场四 <lb ed="X" n="0622a20"/><lb ed="R046" n="0651a15"/>安乐行。昏晓苦倒。如教研心。切柏为香。柏尽继之 <lb ed="X" n="0622a21"/><lb ed="R046" n="0651a16"/>以栗。捲簾进月。月没继之以松。经二七日。诵经至 <lb ed="X" n="0622a22"/><lb ed="R046" n="0651a17"/>药王本事品。是真精进。是名真法供养<persName>如来</persName>。身心 <lb ed="X" n="0622a23"/><lb ed="R046" n="0651a18"/>豁然。寂而入定。亲见灵山一会俨然未散。照了法 <lb ed="X" n="0622a24"/><lb ed="R046" n="0651b01"/>华。若高辉之临幽谷。达诸法相。如长风之避太虚。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0622b" n="0622b"/> <lb ed="X" n="0622b01"/><lb ed="R046" n="0651b02"/>将证白师。南嶽更为开演。凡自心所悟。及从师咨 <lb ed="X" n="0622b02"/><lb ed="R046" n="0651b03"/>受。四夜加进。功逾百年。南嶽歎曰。非汝莫证。非我 <lb ed="X" n="0622b03"/><lb ed="R046" n="0651b04"/>莫识。所入定者。法花三昧前方便。所发持者。初旋 <lb ed="X" n="0622b04"/><lb ed="R046" n="0651b05"/>陀罗尼也。纵令文字之师。千群万众。寻汝之辩。不 <lb ed="X" n="0622b05"/><lb ed="R046" n="0651b06"/>可穷矣。当于说法人中。最为第一。南嶽手持如意。 <lb ed="X" n="0622b06"/><lb ed="R046" n="0651b07"/>临席赞之曰。可谓法付法臣。法王无事矣。复谓师 <lb ed="X" n="0622b07"/><lb ed="R046" n="0651b08"/>曰。吾久羡南嶽。恨法无所委。汝既得其门。当传灯 <lb ed="X" n="0622b08"/><lb ed="R046" n="0651b09"/>化物。莫作最後断<persName>佛</persName>种人也。</p><p xml:id="pX29p0622b0812" cb:place="inline">师既奉训。不获从往 <lb ed="X" n="0622b09"/><lb ed="R046" n="0651b10"/>南嶽。以陈光大元年。同法喜等二十七人。初至金 <lb ed="X" n="0622b10"/><lb ed="R046" n="0651b11"/>陵。朝野钦风。咸来请益。仪同沈君理。请居<name role="" type="person">瓦官寺</name>。 <lb ed="X" n="0622b11"/><lb ed="R046" n="0651b12"/>开法花经题。帝停朝一日。敕群臣同往。听法禀戒。 <lb ed="X" n="0622b12"/><lb ed="R046" n="0651b13"/>一夏开释大義。金陵诸大法匠。咸趋座下。尽北面 <lb ed="X" n="0622b13"/><lb ed="R046" n="0651b14"/>之敬。九旬谈妙。即此时也。</p><p xml:id="pX29p0622b1311" cb:place="inline">师止瓦官凡八载。大注 <lb ed="X" n="0622b14"/><lb ed="R046" n="0651b15"/>法雨。擧国倾心。乃谢遣门人曰。吾初年共坐者四 <lb ed="X" n="0622b15"/><lb ed="R046" n="0651b16"/>十人。皆得法。次百馀人。得法者不满十人。其後徒 <lb ed="X" n="0622b16"/><lb ed="R046" n="0651b17"/>众转多。得法转少。吾闻天台幽勝。昔人见称。将息 <lb ed="X" n="0622b17"/><lb ed="R046" n="0651b18"/>缘兹岭。以展平生之志。夏四月。宣帝敕留训物。徐 <lb ed="X" n="0622b18"/><lb ed="R046" n="0652a01"/>陵泣劝勿往。师勉留度夏。秋九月。遂入天台。此山 <lb ed="X" n="0622b19"/><lb ed="R046" n="0652a02"/>先是神僧定光。庵居三十载。师至一见。即曰。颇忆 <lb ed="X" n="0622b20"/><lb ed="R046" n="0652a03"/>招手相引时否。师即悟礼像之征。夜闻空中钟磬 <lb ed="X" n="0622b21"/><lb ed="R046" n="0652a04"/>之声。光曰。此楗槌集僧。得住之相。此处金地。吾<anchor xml:id="nkr_note_add_0622b2101" n="0622b2101"/><anchor xml:id="beg0622b2101" n="0622b2101"/>已<anchor xml:id="end0622b2101"/> <lb ed="X" n="0622b22"/><lb ed="R046" n="0652a05"/>居。北山银地。汝宜居焉。即<persName>佛</persName>陇也。乃于此创立伽 <lb ed="X" n="0622b23"/><lb ed="R046" n="0652a06"/>蓝。植松引流。宛若昔梦。一日见神僧谓之曰。能制 <lb ed="X" n="0622b24"/><lb ed="R046" n="0652a07"/>敌勝怨。乃可为勇。复为说法。师问曰。大圣所说。是 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0622c" n="0622c"/> <lb ed="X" n="0622c01"/><lb ed="R046" n="0652a08"/>何法门。当云何学。云何弘宣。答曰。此名一实谛。学 <lb ed="X" n="0622c02"/><lb ed="R046" n="0652a09"/>之以般若。宣之以大悲。从今以後。自行兼人。吾皆 <lb ed="X" n="0622c03"/><lb ed="R046" n="0652a10"/>影响。</p><p xml:id="pX29p0622c0303" cb:place="inline">九年二月。帝下诏曰。禅师<persName>佛</persName>法雄杰。时匠所 <lb ed="X" n="0622c04"/><lb ed="R046" n="0652a11"/>宗。训兼道俗。国之望也。宜割始豐县调<note place="inline">天台在六朝时。县名 <lb ed="X" n="0622c05"/><lb ed="R046" n="0652a12"/>始豐。调去声。税赋也</note>。以充众费。蠲两户民。用给薪水。十年。左 <lb ed="X" n="0622c06"/><lb ed="R046" n="0652a13"/>仆射徐陵。以禅师创寺启于朝。赐号修禅。</p><p xml:id="pX29p0622c0617" cb:place="inline">天台濒 <lb ed="X" n="0622c07"/><lb ed="R046" n="0652a14"/>海。民业渔捕。师以身衣劝人。赎<g ref="#CB05443">簄</g>一所。为放生之 <lb ed="X" n="0622c08"/><lb ed="R046" n="0652a15"/>池。时临海内史计诩。请讲金光明经。渔者闻法。皆 <lb ed="X" n="0622c09"/><lb ed="R046" n="0652a16"/>好生去杀。捨江溪<g ref="#CB05443">簄</g>梁六十三所。三百馀里。俱成 <lb ed="X" n="0622c10"/><lb ed="R046" n="0652a17"/>法池。诩後还都。坐事被萦。临当伏法。遥想禅师。冀 <lb ed="X" n="0622c11"/><lb ed="R046" n="0652a18"/>垂一救。夜梦群鱼巨亿。吐沫相濡。明旦有诏。特原 <lb ed="X" n="0622c12"/><lb ed="R046" n="0652b01"/>诩罪。至德元年<note place="inline">陈少主</note>。敕国子祭酒徐孝克。树<g ref="#CB15156">碑</g>为 <lb ed="X" n="0622c13"/><lb ed="R046" n="0652b02"/>铭。以颂功德。三年正月。前後三遣使。诏请至金陵。 <lb ed="X" n="0622c14"/><lb ed="R046" n="0652b03"/>弘宣大法。师辞以疾。更敕州郡为之劝请曰。主上 <lb ed="X" n="0622c15"/><lb ed="R046" n="0652b04"/>虚<anchor xml:id="nkr_note_add_0622c1501" n="0622c1501"/><anchor xml:id="beg0622c1501" n="0622c1501"/>己<anchor xml:id="end0622c1501"/>思敬。愿师一往。若一言有益。则四生永赖。师 <lb ed="X" n="0622c16"/><lb ed="R046" n="0652b05"/>不获<anchor xml:id="nkr_note_add_0622c1601" n="0622c1601"/><anchor xml:id="beg0622c1601" n="0622c1601"/>已<anchor xml:id="end0622c1601"/>而起。既至。暂安置灵曜。四月诏赴<name role="" type="person">太极殿</name>。 <lb ed="X" n="0622c17"/><lb ed="R046" n="0652b06"/>开大智度论题。及仁王般若经题。还寺就讲。时百 <lb ed="X" n="0622c18"/><lb ed="R046" n="0652b07"/>高座居左<note place="inline">诸高座法师也</note>。五等在右<note place="inline">五爵。公侯伯予男也</note>。慧旷。慧辩。 <lb ed="X" n="0622c19"/><lb ed="R046" n="0652b08"/>皆奉敕问难。天子临筵听法。百僚莫不尽敬。祯明 <lb ed="X" n="0622c20"/><lb ed="R046" n="0652b09"/>元年。于光宅讲法花。时章安预次<note place="inline">文句题注。二十七岁。听受金陵。 <lb ed="X" n="0622c21"/><lb ed="R046" n="0652b10"/>六十九岁。于丹丘添削</note>。</p><p xml:id="pX29p0622c2110" cb:place="inline">二年正月。隋伐陈。国破。江南皆归于 <lb ed="X" n="0622c22"/><lb ed="R046" n="0652b11"/>隋。师以时丧乱。遂杖<g ref="#CB15081">策</g>荆湘。隋开皇十年正月。文 <lb ed="X" n="0622c23"/><lb ed="R046" n="0652b12"/>帝下诏曰。皇帝敬问光宅禅师。朕于<persName>佛</persName>教。敬信唯 <lb ed="X" n="0622c24"/><lb ed="R046" n="0652b13"/>重。往者周武毁弃<persName>佛</persName>法。朕曾发心立愿。必许护持。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0623a" n="0623a"/> <lb ed="X" n="0623a01"/><lb ed="R046" n="0652b14"/>及受命于天。遂即兴复。师<anchor xml:id="nkr_note_add_0623a0101" n="0623a0101"/><anchor xml:id="beg0623a0101" n="0623a0101"/>已<anchor xml:id="end0623a0101"/>離世网。修<anchor xml:id="nkr_note_add_0623a0102" n="0623a0102"/><anchor xml:id="beg0623a0102" n="0623a0102"/>己<anchor xml:id="end0623a0102"/>化人。必 <lb ed="X" n="0623a02"/><lb ed="R046" n="0652b15"/>希奖进僧伦。用光大道十一年。晋王<note place="inline">杨廣</note>遣使奉迎。 <lb ed="X" n="0623a03"/><lb ed="R046" n="0652b16"/>师曰。我与晋王。深有缘契。即束装顺流。不日而至。 <lb ed="X" n="0623a04"/><lb ed="R046" n="0652b17"/>王设千僧斋。制疏请授菩萨戒。师曰。王纡遒<persName>佛</persName>戒。 <lb ed="X" n="0623a05"/><lb ed="R046" n="0652b18"/>宜立法名总持。王赞师曰。大师传<persName>佛</persName>心灯。宜称智 <lb ed="X" n="0623a06"/><lb ed="R046" n="0653a01"/>者。授戒毕。即欲西上。王固请留。师不允。王命有司。 <lb ed="X" n="0623a07"/><lb ed="R046" n="0653a02"/>具装发遣。</p><p xml:id="pX29p0623a0705" cb:place="inline">师往衡山。营建功德。酬师恩也。十二月。 <lb ed="X" n="0623a08"/><lb ed="R046" n="0653a03"/>师至荆州。旋鄕。将建福庭。以答地德。乃于当阳山 <lb ed="X" n="0623a09"/><lb ed="R046" n="0653a04"/>创立精舍。道俗禀戒听法者。五千馀人。初至当阳。 <lb ed="X" n="0623a10"/><lb ed="R046" n="0653a05"/>望沮漳山色。堆蓝积翠。欲卜淸溪以为道场。意嫌 <lb ed="X" n="0623a11"/><lb ed="R046" n="0653a06"/>迫隘。遂上金龙池北百馀步。有一大树。婆娑偃盖。 <lb ed="X" n="0623a12"/><lb ed="R046" n="0653a07"/>中虚如庵。乃于其处。趺坐入定。一夕雲开月明。见 <lb ed="X" n="0623a13"/><lb ed="R046" n="0653a08"/>二人。仪从如王。长者美髯而豐厚。少者冠帽而秀 <lb ed="X" n="0623a14"/><lb ed="R046" n="0653a09"/>发。前致敬曰。予即关羽。汉末纷乱。九州瓜裂。<name role="" type="person">曹操</name> <lb ed="X" n="0623a15"/><lb ed="R046" n="0653a10"/>不仁。孙权自保。予義臣蜀汉。期复帝室。时事相违。 <lb ed="X" n="0623a16"/><lb ed="R046" n="0653a11"/>有志不遂。死有馀烈。故王此山。大德圣师。何枉神 <lb ed="X" n="0623a17"/><lb ed="R046" n="0653a12"/>足。师曰。欲于此建立道场。以报生身之德耳。神曰。 <lb ed="X" n="0623a18"/><lb ed="R046" n="0653a13"/>愿哀愍我愚。特垂摄受。此去一舍。山如覆船。其土 <lb ed="X" n="0623a19"/><lb ed="R046" n="0653a14"/>深厚。弟子当兴子平。建寺化供。护持<persName>佛</persName>法。愿师安 <lb ed="X" n="0623a20"/><lb ed="R046" n="0653a15"/>禅七日。以须其成。师期满出定。见湫潭千丈。化为 <lb ed="X" n="0623a21"/><lb ed="R046" n="0653a16"/>平址。栋字焕丽。巧夺人目。神运鬼工。其速若此。师 <lb ed="X" n="0623a22"/><lb ed="R046" n="0653a17"/>领众入居。昼夜演法。一日神启师曰。弟子获闻大 <lb ed="X" n="0623a23"/><lb ed="R046" n="0653a18"/>法。更愿禀戒。永为菩提根本。师即秉炉焚香。授神 <lb ed="X" n="0623a24"/><lb ed="R046" n="0653b01"/>皈戒讫。神欢喜信受。再拜腾空而去。于是神之威 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0623b" n="0623b"/> <lb ed="X" n="0623b01"/><lb ed="R046" n="0653b02"/>德。昭布千里。远近瞻祷。莫不肃敬。晋王启奏。当阳 <lb ed="X" n="0623b02"/><lb ed="R046" n="0653b03"/>造寺。事出神心。理生望表。宜赐嘉名。帝可其请。赐 <lb ed="X" n="0623b03"/><lb ed="R046" n="0653b04"/>名玉泉。</p><p xml:id="pX29p0623b0304" cb:place="inline">师将还天台。晋王留居栖霞。庶获咨决。师 <lb ed="X" n="0623b04"/><lb ed="R046" n="0653b05"/>坚辞。王不敢留。遂行。吴越之民。扫巷以迎。沿道令 <lb ed="X" n="0623b05"/><lb ed="R046" n="0653b06"/>牧。幡华交接。至会稽寓古寺。一夕皎月映床。独坐 <lb ed="X" n="0623b06"/><lb ed="R046" n="0653b07"/>说法。如人问难。侍者智晞。明旦启曰。未审夜来见 <lb ed="X" n="0623b07"/><lb ed="R046" n="0653b08"/>何因缘。师曰。吾初梦大风忽起。吹壞宝塔。次见梵 <lb ed="X" n="0623b08"/><lb ed="R046" n="0653b09"/>僧谓我曰。機缘如薪。照用如火。傍助如风。三事备 <lb ed="X" n="0623b09"/><lb ed="R046" n="0653b10"/>矣。化道乃行。华顶之夜。许相影响。機用将尽。傍助 <lb ed="X" n="0623b10"/><lb ed="R046" n="0653b11"/>亦息。故相告耳。此死相现也。吾忆少时之梦。当终 <lb ed="X" n="0623b11"/><lb ed="R046" n="0653b12"/>此地。所以每欲归山。吾终後。当藏屍于西南峰。累 <lb ed="X" n="0623b12"/><lb ed="R046" n="0653b13"/>石为龛。植松覆坎。立二白塔。使见者发菩提心。次 <lb ed="X" n="0623b13"/><lb ed="R046" n="0653b14"/>日启行。至石城。乃称有疾。谓智越曰。吾终期在此。 <lb ed="X" n="0623b14"/><lb ed="R046" n="0653b15"/>不须前进。石城是天台西门。大<persName>佛</persName>是当来灵像处 <lb ed="X" n="0623b15"/><lb ed="R046" n="0653b16"/>所既好。宜最後用心。衣钵道具。一分奉弥勒。一分 <lb ed="X" n="0623b16"/><lb ed="R046" n="0653b17"/>充羯磨。语<anchor xml:id="nkr_note_add_0623b1601" n="0623b1601"/><anchor xml:id="beg0623b1601" n="0623b1601"/>已<anchor xml:id="end0623b1601"/>。右脇西向而卧。专念弥陀观音。及般 <lb ed="X" n="0623b17"/><lb ed="R046" n="0653b18"/>若名讫。令侍者唱二部经名。唱法花名竟。曰。法门 <lb ed="X" n="0623b18"/><lb ed="R046" n="0654a01"/>父母。慧解由生。本迹旷大。微妙难测。四十馀年。蕴 <lb ed="X" n="0623b19"/><lb ed="R046" n="0654a02"/>之知谁。唯独自明了。馀人所不能见。辍斤绝絃。于 <lb ed="X" n="0623b20"/><lb ed="R046" n="0654a03"/>此日矣。唱无量寿经竟。曰。四十八愿。莊严净土。华 <lb ed="X" n="0623b21"/><lb ed="R046" n="0654a04"/>池宝树。易往无人。火车相现。能改悔称名。尙得往 <lb ed="X" n="0623b22"/><lb ed="R046" n="0654a05"/>生。况戒慧熏修。行道力故。实不唐捐。弟子智朗请 <lb ed="X" n="0623b23"/><lb ed="R046" n="0654a06"/>曰。不审师入何位。没此何生。谁可宗仰。师曰。汝等 <lb ed="X" n="0623b24"/><lb ed="R046" n="0654a07"/>懒种善根。问他功德。如盲问乳。告实何益。吾今当 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0623c" n="0623c"/> <lb ed="X" n="0623c01"/><lb ed="R046" n="0654a08"/>为破除汝疑。吾不领众。必净六根。为他损<anchor xml:id="nkr_note_add_0623c0101" n="0623c0101"/><anchor xml:id="beg0623c0101" n="0623c0101"/>己<anchor xml:id="end0623c0101"/>。只登 <lb ed="X" n="0623c02"/><lb ed="R046" n="0654a09"/>五品耳。吾诸师友。侍从观音。皆来迎我。波罗提木 <lb ed="X" n="0623c03"/><lb ed="R046" n="0654a10"/>叉。是汝之师。吾常说四种三昧。是汝明导。我与汝 <lb ed="X" n="0623c04"/><lb ed="R046" n="0654a11"/>等。因法相遇。以法为亲。传通<persName>佛</persName>灯。是为眷属。又诫 <lb ed="X" n="0623c05"/><lb ed="R046" n="0654a12"/>维那曰。人命将终。闻钟磬声。增其正念唯长唯久。 <lb ed="X" n="0623c06"/><lb ed="R046" n="0654a13"/>气尽为期。云何身冷。方乃声磬耶。示诲大众讫乃 <lb ed="X" n="0623c07"/><lb ed="R046" n="0654a14"/>唱三宝名。如入三昧。实开皇十七年。十一月二十 <lb ed="X" n="0623c08"/><lb ed="R046" n="0654a15"/>四日。未时也。春秋六十。僧夏四十。安坐在外。经历 <lb ed="X" n="0623c09"/><lb ed="R046" n="0654a16"/>十日。道俗奔赴。哭泣绕拜。如丧考妣。将舁龛归<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0623c10"/><lb ed="R046" n="0654a17"/>陇。连雨不休。弟子等咒愿。乞加神力。纔擧灵龛。应 <lb ed="X" n="0623c11"/><lb ed="R046" n="0654a18"/>时开霁。乃于寺西南峰起塔奉藏。从先嘱也。</p><p xml:id="pX29p0623c1118" cb:place="inline">传法 <lb ed="X" n="0623c12"/><lb ed="R046" n="0654b01"/>弟子三十二人。得法自行者。不可称数。造寺三十 <lb ed="X" n="0623c13"/><lb ed="R046" n="0654b02"/>六所。栖霞。灵巖。天台。玉泉。天下四绝。造大藏经十 <lb ed="X" n="0623c14"/><lb ed="R046" n="0654b03"/>五处。栴檀金铜画像八十万躯。度僧一万四千。师 <lb ed="X" n="0623c15"/><lb ed="R046" n="0654b04"/>三十年唯著一纳。冬夏不易。凡所受施。一果一缕。 <lb ed="X" n="0623c16"/><lb ed="R046" n="0654b05"/>悉以入众。凡所弘通。不蓄章疏。安无碍辩。契理符 <lb ed="X" n="0623c17"/><lb ed="R046" n="0654b06"/>文。有大機感。乃亲著述。</p><p xml:id="pX29p0623c1710" cb:place="inline">炀帝大业元年。十一月二 <lb ed="X" n="0623c18"/><lb ed="R046" n="0654b07"/>十四日。値师忌辰。遣通事舍人卢正方入山。度四 <lb ed="X" n="0623c19"/><lb ed="R046" n="0654b08"/>十九僧。设千僧斋。启师灵塔视之。开龛不见遗体。 <lb ed="X" n="0623c20"/><lb ed="R046" n="0654b09"/>唯空座虚帐而<anchor xml:id="nkr_note_add_0623c2001" n="0623c2001"/><anchor xml:id="beg0623c2001" n="0623c2001"/>已<anchor xml:id="end0623c2001"/>。使者反命。帝乃谓群臣曰。智者 <lb ed="X" n="0623c21"/><lb ed="R046" n="0654b10"/>是朕之师。先多灵异。朕仁寿元年。令张乾威往视 <lb ed="X" n="0623c22"/><lb ed="R046" n="0654b11"/>龛室。法身端坐。如入禅定。今卢正方往。则灵体不 <lb ed="X" n="0623c23"/><lb ed="R046" n="0654b12"/>见。唯空座而<anchor xml:id="nkr_note_add_0623c2301" n="0623c2301"/><anchor xml:id="beg0623c2301" n="0623c2301"/>已<anchor xml:id="end0623c2301"/>。至人得道非虚。真不可思议也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0623c24"/><lb ed="R046" n="0654b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0623c2401">隋章安尊者灌顶传</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0624a" n="0624a"/> <lb ed="X" n="0624a01"/><lb ed="R046" n="0654b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0624a0101">师讳灌顶。字章安。临海章安人。以地目人。尊之也。 <lb ed="X" n="0624a02"/><lb ed="R046" n="0654b15"/>始生三月。能随母称三宝名。七岁入摄静寺依慧 <lb ed="X" n="0624a03"/><lb ed="R046" n="0654b16"/>拯为驱乌。日记万言。二十进具。天纵慧解。一闻不 <lb ed="X" n="0624a04"/><lb ed="R046" n="0654b17"/>忘陈至德初<note place="inline">陈後主</note>。谒智者于修禅。禀受教观。研绎 <lb ed="X" n="0624a05"/><lb ed="R046" n="0654b18"/>既久。顿蒙印可。因为侍者。随所住处。所说法门。即 <lb ed="X" n="0624a06"/><lb ed="R046" n="0655a01"/>能领受。<persName>佛</persName>法大海水。流入阿难心。师受法智者。亦 <lb ed="X" n="0624a07"/><lb ed="R046" n="0655a02"/>若是也。</p><p xml:id="pX29p0624a0704" cb:place="inline">祯明元年。随智者止金陵光宅。听讲法花 <lb ed="X" n="0624a08"/><lb ed="R046" n="0655a03"/><note place="inline">文句云。年二十七。听爱金陵</note>。隋开皇十三年夏。受玄義于江陵。 <lb ed="X" n="0624a09"/><lb ed="R046" n="0655a04"/>十四年夏。受圆顿止观于玉泉。凡大师平日讲说。 <lb ed="X" n="0624a10"/><lb ed="R046" n="0655a05"/>悉为结集。大小部帙。百有馀卷。传之百世。师之力 <lb ed="X" n="0624a11"/><lb ed="R046" n="0655a06"/>也。</p><p xml:id="pX29p0624a1102" cb:place="inline">炀帝大业十年。著涅槃玄義二卷。疏二十卷。时 <lb ed="X" n="0624a12"/><lb ed="R046" n="0655a07"/>隋末兵兴。寇盗群起。师自序云。推𢜬圣文。凡历五 <lb ed="X" n="0624a13"/><lb ed="R046" n="0655a08"/>载。何年不见兵火。何月不见干戈。菜食水斋。冰床 <lb ed="X" n="0624a14"/><lb ed="R046" n="0655a09"/>雪被。其劳苦有若此。疏成。烈火焚之不爇。晚年于 <lb ed="X" n="0624a15"/><lb ed="R046" n="0655a10"/>会稽称心精舍讲说法花。时人赞之。有跨朗笼基。 <lb ed="X" n="0624a16"/><lb ed="R046" n="0655a11"/>起雲迈印之语。郡中有嘉祥吉藏。先曾疏解法花。 <lb ed="X" n="0624a17"/><lb ed="R046" n="0655a12"/>闻师之说。废讲散众。投足请业。深悔前作之妄。</p><p xml:id="pX29p0624a1719" cb:place="inline">唐 <lb ed="X" n="0624a18"/><lb ed="R046" n="0655a13"/>贞观六年八月七日。终于国淸。寿七十二。腊五十 <lb ed="X" n="0624a19"/><lb ed="R046" n="0655a14"/>二。初示疾。有异香。临终命弟子曰。弥勒经说。<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0624a20"/><lb ed="R046" n="0655a15"/>入灭。多爇名香。其烟如雲。汝今可多焚香。吾将去 <lb ed="X" n="0624a21"/><lb ed="R046" n="0655a16"/>矣。因委曲遗诫。辞理甚切。忽起合掌。称净土<persName>佛</persName>菩 <lb ed="X" n="0624a22"/><lb ed="R046" n="0655a17"/>萨名。奄然而化。</p><p xml:id="pX29p0624a2207" cb:place="inline">先是贞观元年。同学智晞临终曰。 <lb ed="X" n="0624a23"/><lb ed="R046" n="0655a18"/>吾生兜率。见师智者。左右宝座行列。皆悉有人。唯 <lb ed="X" n="0624a24"/><lb ed="R046" n="0655b01"/>一座空。彼天人曰。却後六年。顶法师来陞此座。计 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0624b" n="0624b"/> <lb ed="X" n="0624b01"/><lb ed="R046" n="0655b02"/>岁论期。审晞不谬。是月九日。窆于寺之南山。</p><p xml:id="pX29p0624b0118" cb:place="inline">师居 <lb ed="X" n="0624b02"/><lb ed="R046" n="0655b03"/>摄静寺讲涅槃经。群盗突至。见寺门旌旗耀日。神 <lb ed="X" n="0624b03"/><lb ed="R046" n="0655b04"/>兵执仗。皆长丈馀。贼众惊奔溃散。师每诵经宴坐。 <lb ed="X" n="0624b04"/><lb ed="R046" n="0655b05"/>常有天花飘坠其侧。</p><p xml:id="pX29p0624b0409" cb:place="inline">所著有八教大意。智者别传。 <lb ed="X" n="0624b05"/><lb ed="R046" n="0655b06"/>各一卷。观心论疏二卷。国淸百录五卷。真观法师 <lb ed="X" n="0624b06"/><lb ed="R046" n="0655b07"/>传。南嶽记。各一卷。吴越王请<anchor xml:id="nkr_note_add_0624b0601" n="0624b0601"/><anchor xml:id="beg0624b0601" n="0624b0601"/>谥<anchor xml:id="end0624b0601"/>总持尊者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624b07"/><lb ed="R046" n="0655b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0624b0701">唐荆溪尊者湛然传</p></cb:div> <lb ed="X" n="0624b08"/><lb ed="R046" n="0655b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0624b0801">师讳湛然。号荆溪。姓戚氏。世居晋陵荆溪。时人尊 <lb ed="X" n="0624b09"/><lb ed="R046" n="0655b10"/>其道。因以为号。家世习儒。故幼学夙成。在儿童中。 <lb ed="X" n="0624b10"/><lb ed="R046" n="0655b11"/>超然有迈俗之志。年十七<note place="inline">睿宗景雲二年生。玄宗十五年。当十七岁</note>。访 <lb ed="X" n="0624b11"/><lb ed="R046" n="0655b12"/>道淅石。遇金花方巖。授以止观之法。开元十八年。 <lb ed="X" n="0624b12"/><lb ed="R046" n="0655b13"/>始从学左溪<note place="inline">时年二十</note>。溪与之语。知为法器。一日梦披 <lb ed="X" n="0624b13"/><lb ed="R046" n="0655b14"/>僧服。掖二轮。游大河中。觉而白溪。溪曰。嘻。岂当以 <lb ed="X" n="0624b14"/><lb ed="R046" n="0655b15"/>止观二法。度众生于生死之渊乎。遂以。处士服。受 <lb ed="X" n="0624b15"/><lb ed="R046" n="0655b16"/>教观之道。天宝七年。始解缝掖。著僧伽梨<note place="inline">时年三十八岁</note>。 <lb ed="X" n="0624b16"/><lb ed="R046" n="0655b17"/>寻诣会稽一律师。博究律部。久之演止观于吴门。 <lb ed="X" n="0624b17"/><lb ed="R046" n="0655b18"/>左溪既没。师挈密藏。独运东南。一日谓门弟子曰。 <lb ed="X" n="0624b18"/><lb ed="R046" n="0656a01"/>道之难行也。我知之矣。古之人。静以观其复。动以 <lb ed="X" n="0624b19"/><lb ed="R046" n="0656a02"/>应其物。二俱不住。乃蹈乎大方。今之人。或荡于空。 <lb ed="X" n="0624b20"/><lb ed="R046" n="0656a03"/>或胶于有。自病病人。道用不振。将欲取正。舍余谁 <lb ed="X" n="0624b21"/><lb ed="R046" n="0656a04"/>归。于是大启妙法。旁罗万行。尽摄诸相。入于无间。 <lb ed="X" n="0624b22"/><lb ed="R046" n="0656a05"/>即文字以达观。导语默以还源。乃祖述所传。著为 <lb ed="X" n="0624b23"/><lb ed="R046" n="0656a06"/>记文。凡数十万言。一家三大部之旨。皆为之钞释。 <lb ed="X" n="0624b24"/><lb ed="R046" n="0656a07"/>玄義有释籤。文句有记。摩诃止观有辅行。其著述 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0624c" n="0624c"/> <lb ed="X" n="0624c01"/><lb ed="R046" n="0656a08"/>甚多。具本传。天台章安之道。至师而大备。天宝大 <lb ed="X" n="0624c02"/><lb ed="R046" n="0656a09"/>历间。朝廷三诏。皆辞以疾。师始居兰陵。尝与江淮 <lb ed="X" n="0624c03"/><lb ed="R046" n="0656a10"/>名僧四十人。同礼五台。有不空三藏门人含光。白 <lb ed="X" n="0624c04"/><lb ed="R046" n="0656a11"/>师曰。顷从吾师不空遊天竺。见梵僧云。闻大唐有 <lb ed="X" n="0624c05"/><lb ed="R046" n="0656a12"/>天台教迹。可以识偏圆。简邪正。明止观。可能译之 <lb ed="X" n="0624c06"/><lb ed="R046" n="0656a13"/>至西土耶。师闻之歎曰。可谓中国失法。求之四维 <lb ed="X" n="0624c07"/><lb ed="R046" n="0656a14"/><note place="inline">中国谓夫竺四维谓震旦</note>晚归台岭。大布而衣。一床以居。以身 <lb ed="X" n="0624c08"/><lb ed="R046" n="0656a15"/>诲人。耆年不倦。大兵大饑之际。学者愈蕃。瞻望堂 <lb ed="X" n="0624c09"/><lb ed="R046" n="0656a16"/>室。以为依怙。建中三年二月五日。示疾于<persName>佛</persName>陇。语 <lb ed="X" n="0624c10"/><lb ed="R046" n="0656a17"/>门人曰。道无方。性无体。生欤死欤。其旨一贯。吾归 <lb ed="X" n="0624c11"/><lb ed="R046" n="0656a18"/>骨此山。报尽今夕。要与汝等谈道而诀。夫一念无 <lb ed="X" n="0624c12"/><lb ed="R046" n="0656b01"/>相谓之空。无法不备谓之假。不一不异谓之中。在 <lb ed="X" n="0624c13"/><lb ed="R046" n="0656b02"/>凡为三因。在圣为三德。热炷。则初後同相。涉海。则 <lb ed="X" n="0624c14"/><lb ed="R046" n="0656b03"/>浅深一流。自利利人。在此而<anchor xml:id="nkr_note_add_0624c1401" n="0624c1401"/><anchor xml:id="beg0624c1401" n="0624c1401"/>已<anchor xml:id="end0624c1401"/>。汝其志之。言讫。隐 <lb ed="X" n="0624c15"/><lb ed="R046" n="0656b04"/>凡而化。寿七十二。夏四十三。门人奉全身塔于智 <lb ed="X" n="0624c16"/><lb ed="R046" n="0656b05"/>者<anchor xml:id="nkr_note_add_0624c1601" n="0624c1601"/><anchor xml:id="beg0624c1601" n="0624c1601"/>茔<anchor xml:id="end0624c1601"/>域之西南隅。吴越王请<anchor xml:id="nkr_note_add_0624c1602" n="0624c1602"/><anchor xml:id="beg0624c1602" n="0624c1602"/>谥<anchor xml:id="end0624c1602"/>圆通尊者。</p><p xml:id="pX29p0624c1617" cb:place="inline"><note place="inline">翻译弘 <lb ed="X" n="0624c17"/><lb ed="R046" n="0656b06"/>传师竟</note>。</p></cb:div></cb:div><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">後总判三分大科</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0624c1704" cb:place="inline">△後总判三分大科。</p> <lb ed="X" n="0624c18"/><lb ed="R046" n="0656b07"/><p xml:id="pX29p0624c1801">仰唯我<persName>佛</persName>。赴众機缘。作散花贯华两说。结集者。按 <lb ed="X" n="0624c19"/><lb ed="R046" n="0656b08"/>说传之。论者。依经申之。皆不节目。古讲师但敷弘 <lb ed="X" n="0624c20"/><lb ed="R046" n="0656b09"/>義理。不分章段。如什师释维摩经例也。若纯用此 <lb ed="X" n="0624c21"/><lb ed="R046" n="0656b10"/>意。後生始不识起尽。天亲作法花经论。以七功德 <lb ed="X" n="0624c22"/><lb ed="R046" n="0656b11"/>分序品。五示现分方便品。其馀品。各有处分。昔河 <lb ed="X" n="0624c23"/><lb ed="R046" n="0656b12"/>西凭。江东瑶。取此意节目经文。自是渐烦。光宅转 <lb ed="X" n="0624c24"/><lb ed="R046" n="0656b13"/>细。重雰翳于太淸。三光为之戢耀。问津者所不贵。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0625a" n="0625a"/> <lb ed="X" n="0625a01"/><lb ed="R046" n="0656b14"/>昙鸾云。细科烟飏。杂砺尘飞。盖若过若不及。斯乃 <lb ed="X" n="0625a02"/><lb ed="R046" n="0656b15"/>人情兰菊。各擅其美。後生不应是非诤竞。无三益。 <lb ed="X" n="0625a03"/><lb ed="R046" n="0656b16"/>丧一道。三益者。世界等三悉昙也。一道者。第一義 <lb ed="X" n="0625a04"/><lb ed="R046" n="0656b17"/>悉昙也。唯序正流通三分。弥天高判。今古同遵。此 <lb ed="X" n="0625a05"/><lb ed="R046" n="0656b18"/>经一部。二十八品。</p> <lb ed="X" n="0625a06"/><lb ed="R046" n="0657a01"/><p xml:id="pX29p0625a0601">智者大师。依之分文。初品为序。方便品。讫分别功 <lb ed="X" n="0625a07"/><lb ed="R046" n="0657a02"/>德十九行偈。凡十五品半名正。从偈後尽经。凡十 <lb ed="X" n="0625a08"/><lb ed="R046" n="0657a03"/>一品半。名流通。又一时分为二。从序品。至安乐行 <lb ed="X" n="0625a09"/><lb ed="R046" n="0657a04"/>十四品。约迹门开权显实。从涌出。讫经十四品。约 <lb ed="X" n="0625a10"/><lb ed="R046" n="0657a05"/>本门开迹显本。本迹各序正流通。迹门初品为序。 <lb ed="X" n="0625a11"/><lb ed="R046" n="0657a06"/>方便。讫授学无学人记八品为正。法师。讫安乐行 <lb ed="X" n="0625a12"/><lb ed="R046" n="0657a07"/>五品为流通。本门涌出。讫弥勒<anchor xml:id="nkr_note_add_0625a1201" n="0625a1201"/><anchor xml:id="beg0625a1201" n="0625a1201"/>已<anchor xml:id="end0625a1201"/>问斯事。<persName>佛</persName>今答 <lb ed="X" n="0625a13"/><lb ed="R046" n="0657a08"/>之。半品名序。<persName>佛</persName>告<name role="" type="person">阿逸多</name>下。讫分别功德品十九 <lb ed="X" n="0625a14"/><lb ed="R046" n="0657a09"/>行偈。名为正。偈後尽经。十一品半为流通。前三段 <lb ed="X" n="0625a15"/><lb ed="R046" n="0657a10"/>乃合两门为正宗。其後又分迹本两门各三分者。 <lb ed="X" n="0625a16"/><lb ed="R046" n="0657a11"/>正明二门开显权实本迹之旨。令脉络分明。知起 <lb ed="X" n="0625a17"/><lb ed="R046" n="0657a12"/>尽也。今依此消文。一经云何二序。答。花严处处集 <lb ed="X" n="0625a18"/><lb ed="R046" n="0657a13"/>众。阿含篇篇如是。大品前後付嘱。皆不乖。一部两 <lb ed="X" n="0625a19"/><lb ed="R046" n="0657a14"/>序何妨。今本门不安五義者。以本门非次首也。迹 <lb ed="X" n="0625a20"/><lb ed="R046" n="0657a15"/>门但单流通。谓有劝持。无嘱累。以说法未竟故也。 <lb ed="X" n="0625a21"/><lb ed="R046" n="0657a16"/>有无之意云尔。</p><p xml:id="pX29p0625a2107" cb:place="inline"><note place="inline">总判三分大科竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0625a2114" cb:place="inline"><note place="inline">经前三段竟</note>。</p></cb:div></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0625a22"/><lb ed="R046" n="0657a17"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">序品第一</cb:mulu><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0625a2201">△先申品目。次释经文。</p><p xml:id="pX29p0625a2210" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625a23"/><lb ed="R046" n="0657a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0625a2301">妙法莲花经序品第一</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625a24"/><lb ed="R046" n="0657b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0625a2401">经题略如前释。今释品题。序品者。序義有三。谓次。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0625b" n="0625b"/> <lb ed="X" n="0625b01"/><lb ed="R046" n="0657b02"/>由。述。如是等五事。冠于经首。次序也。放光六瑞。起 <lb ed="X" n="0625b02"/><lb ed="R046" n="0657b03"/>发之端。由序也。问答释疑。正说弄引。叙述也。具此 <lb ed="X" n="0625b03"/><lb ed="R046" n="0657b04"/>三義。故称为序。品者。梵语<g ref="#CB02494">跋</g>渠。此翻为品。義类同 <lb ed="X" n="0625b04"/><lb ed="R046" n="0657b05"/>者。聚在一处。故名品也。或<persName>佛</persName>自唱品。如梵网心地。 <lb ed="X" n="0625b05"/><lb ed="R046" n="0657b06"/>或结集所置。如大论所述。或译人添足。如罗什译 <lb ed="X" n="0625b06"/><lb ed="R046" n="0657b07"/>摩诃般若成九十品。今药王本事品。是<persName>佛</persName>唱。妙音 <lb ed="X" n="0625b07"/><lb ed="R046" n="0657b08"/>观音等。是结集家。译人未闻。诸品之始。故言第一。</p> <lb ed="X" n="0625b08"/><lb ed="R046" n="0657b09"/><p xml:id="pX29p0625b0801">△次释经文二。初明四释。一因缘。二约教。三本迹。 <lb ed="X" n="0625b09"/><lb ed="R046" n="0657b10"/>四观心。始从如是。终于而退。皆以四意消文。而今 <lb ed="X" n="0625b10"/><lb ed="R046" n="0657b11"/>略书。或三二一。贵在得意。不烦笔墨。问。若略则一。 <lb ed="X" n="0625b11"/><lb ed="R046" n="0657b12"/>若廣匪四。所以云何。答。廣则令智退。略则意不周。 <lb ed="X" n="0625b12"/><lb ed="R046" n="0657b13"/>我今处中说。令義易明了。</p><p xml:id="pX29p0625b1211" cb:place="inline">因缘者。亦名感应。众生 <lb ed="X" n="0625b13"/><lb ed="R046" n="0657b14"/>无機。虽近不见。慈善根力。感而自通。感应道交。故 <lb ed="X" n="0625b14"/><lb ed="R046" n="0657b15"/>用因缘释。四悉意也。</p><p xml:id="pX29p0625b1409" cb:place="inline">约教者。应機设教。自有权实 <lb ed="X" n="0625b15"/><lb ed="R046" n="0657b16"/>浅深不同。今经开前四味。同归醍醐。令见月亡指。 <lb ed="X" n="0625b16"/><lb ed="R046" n="0657b17"/>故用约教释也。</p><p xml:id="pX29p0625b1607" cb:place="inline">本迹者。久成为本。近成为迹。中间 <lb ed="X" n="0625b17"/><lb ed="R046" n="0657b18"/>本迹。辗转相望。今唯论开今日之迹。显初成之本。 <lb ed="X" n="0625b18"/><lb ed="R046" n="0658a01"/>故用本迹释也。</p><p xml:id="pX29p0625b1807" cb:place="inline">观心者。夫寻迹迹廣。徒自疲劳。寻 <lb ed="X" n="0625b19"/><lb ed="R046" n="0658a02"/>本本高。高不可极。如数他宝。自无半钱。但观<anchor xml:id="nkr_note_add_0625b1901" n="0625b1901"/><anchor xml:id="beg0625b1901" n="0625b1901"/>己<anchor xml:id="end0625b1901"/>心 <lb ed="X" n="0625b20"/><lb ed="R046" n="0658a03"/>之高廣。扣无穷之圣应。機成致感。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0625b2001" n="0625b2001"/><anchor xml:id="beg0625b2001" n="0625b2001"/>己<anchor xml:id="end0625b2001"/>利。故用 <lb ed="X" n="0625b21"/><lb ed="R046" n="0658a04"/>观心释也。</p><p xml:id="pX29p0625b2105" cb:place="inline">然前四教。各有观心法门。开显之後。同 <lb ed="X" n="0625b22"/><lb ed="R046" n="0658a05"/>归圆乘。其大旨即不思议境。所谓介尔一念之心。 <lb ed="X" n="0625b23"/><lb ed="R046" n="0658a06"/>三千具足。即空假中。更有各具互具之義。以趣擧 <lb ed="X" n="0625b24"/><lb ed="R046" n="0658a07"/>一法。即法界之大都。互具各具。互融互摄。参而不 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0625c" n="0625c"/> <lb ed="X" n="0625c01"/><lb ed="R046" n="0658a08"/>杂。離而不分。一多自在。不相留碍。故辅行云。学者 <lb ed="X" n="0625c02"/><lb ed="R046" n="0658a09"/>纵知内心具三千<note place="inline">各具義也</note>。不知我心遍彼三千。彼彼 <lb ed="X" n="0625c03"/><lb ed="R046" n="0658a10"/>三千。互遍亦尔<note place="inline">互具義也。彼彼者。一彼彼<persName>佛</persName>。一彼彼生。心<persName>佛</persName>众生。皆有各具互具之義</note>。 <lb ed="X" n="0625c04"/><lb ed="R046" n="0658a11"/>如帝网珠。交彻融摄。褈褈无尽也。然此一念所以 <lb ed="X" n="0625c05"/><lb ed="R046" n="0658a12"/>能尔者。以全性起修。全修即性。故四明云。法界圆 <lb ed="X" n="0625c06"/><lb ed="R046" n="0658a13"/>融不思议体。作我一念之心。亦复擧体作生<note place="inline">九界也</note>。 <lb ed="X" n="0625c07"/><lb ed="R046" n="0658a14"/>作<persName>佛</persName><note place="inline"><persName>佛</persName>界也</note>。作依<note place="inline">器世间也</note>。作正<note place="inline">五蕴世间也</note>。摩诃止观一部。 <lb ed="X" n="0625c08"/><lb ed="R046" n="0658a15"/>具诠此理。此段节要。学者不可不留心。是为法花 <lb ed="X" n="0625c09"/><lb ed="R046" n="0658a16"/>三昧也<note place="inline">初明四释義竟</note>。</p> <lb ed="X" n="0625c10"/><lb ed="R046" n="0658a17"/><p xml:id="pX29p0625c1001">△二正释经。大科序正流通三分。初序品为序分。 <lb ed="X" n="0625c11"/><lb ed="R046" n="0658a18"/>释序分。有通有别。从如是去。至却坐一面。是通序。 <lb ed="X" n="0625c12"/><lb ed="R046" n="0658b01"/>以诸经通有如是等五事故。从尔时<persName>世尊</persName>去。至品 <lb ed="X" n="0625c13"/><lb ed="R046" n="0658b02"/>尽。是别序。以别序一经故。今初通序二。一如是等 <lb ed="X" n="0625c14"/><lb ed="R046" n="0658b03"/>四事。二闻持之众。</p><p xml:id="pX29p0625c1408" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625c15"/><lb ed="R046" n="0658b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0625c1501">如是。我闻。一时。<persName>佛</persName>住<name role="" type="person">王舍城</name><name role="" type="person">耆阇崛山</name>中。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0625c16"/><lb ed="R046" n="0658b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0625c1601">四事中。一如是者。擧所闻之法体。二我闻者。能持 <lb ed="X" n="0625c17"/><lb ed="R046" n="0658b06"/>之人。三一时者。闻持和合。非异时也。四<persName>佛</persName>者。时从 <lb ed="X" n="0625c18"/><lb ed="R046" n="0658b07"/><persName>佛</persName>闻也。王城耆山者。闻持之所也。下文与大比丘 <lb ed="X" n="0625c19"/><lb ed="R046" n="0658b08"/>等。第五闻持之众。故云五事。冠经首也。诸经皆尔。 <lb ed="X" n="0625c20"/><lb ed="R046" n="0658b09"/>故云通序。</p><p xml:id="pX29p0625c2005" cb:place="inline">〇四释中。一因缘释如是者。三世<persName>佛</persName>经 <lb ed="X" n="0625c21"/><lb ed="R046" n="0658b10"/>初。皆安如是诸<persName>佛</persName>道同。不与世诤。世界悉昙也。大 <lb ed="X" n="0625c22"/><lb ed="R046" n="0658b11"/>论云。擧时方。令人生信者。为人悉昙也。又对破外 <lb ed="X" n="0625c23"/><lb ed="R046" n="0658b12"/>道阿欧二字。不如不是。对治悉昙也<note place="inline">阿无欧有。一切外经。以二 <lb ed="X" n="0625c24"/><lb ed="R046" n="0658b13"/>字为首。以其所计。此二为本。部内所明。不出所计</note>。又如是者。信顺之辞。信 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0626a" n="0626a"/> <lb ed="X" n="0626a01"/><lb ed="R046" n="0658b14"/>则所闻之理会。顺则师资之道成。即第一義悉昙 <lb ed="X" n="0626a02"/><lb ed="R046" n="0658b15"/>也。</p><p xml:id="pX29p0626a0202" cb:place="inline">二约教释者。诸经不同。如是亦异。不应一匙。开 <lb ed="X" n="0626a03"/><lb ed="R046" n="0658b16"/>于众户。又<persName>佛</persName>阿难二文不异为如。能诠诠所诠为 <lb ed="X" n="0626a04"/><lb ed="R046" n="0658b17"/>是。今阿难传<persName>佛</persName>何等文。诠何等是。不可以渐文传 <lb ed="X" n="0626a05"/><lb ed="R046" n="0658b18"/>顿是。以偏文诠圆是。传诠若谬。则文不如。文不如 <lb ed="X" n="0626a06"/><lb ed="R046" n="0659a01"/>则理不是。此義难明。须加详审。若云<persName>佛</persName>明俗有文 <lb ed="X" n="0626a07"/><lb ed="R046" n="0659a02"/>字。真无文字。阿难传<persName>佛</persName>俗谛文字。与<persName>佛</persName>说不异。故 <lb ed="X" n="0626a08"/><lb ed="R046" n="0659a03"/>名如。因此俗文。会真谛理。故名为是。此则三藏经 <lb ed="X" n="0626a09"/><lb ed="R046" n="0659a04"/>初明如是也。</p><p xml:id="pX29p0626a0906" cb:place="inline">若云<persName>佛</persName>明即色是空。空即是色。色空 <lb ed="X" n="0626a10"/><lb ed="R046" n="0659a05"/>空色。无二无别。空色不异为如。即事而真为是。阿 <lb ed="X" n="0626a11"/><lb ed="R046" n="0659a06"/>难传<persName>佛</persName>文不异为如。能诠即所诠为是。此则通教 <lb ed="X" n="0626a12"/><lb ed="R046" n="0659a07"/>经初明如是也。</p><p xml:id="pX29p0626a1207" cb:place="inline">若云<persName>佛</persName>明生死是有边。涅槃是无 <lb ed="X" n="0626a13"/><lb ed="R046" n="0659a08"/>边。出生死有边。入涅槃无边。出涅槃无边。入于中 <lb ed="X" n="0626a14"/><lb ed="R046" n="0659a09"/>道。阿难传此出有入无。出无入中。与<persName>佛</persName>说不异为 <lb ed="X" n="0626a15"/><lb ed="R046" n="0659a10"/>如。从浅至深。无非曰是。此则别教经初如是也。</p><p xml:id="pX29p0626a1519" cb:place="inline">若 <lb ed="X" n="0626a16"/><lb ed="R046" n="0659a11"/>云<persName>佛</persName>明生死即涅槃。亦即中道。况复涅槃。寧非中 <lb ed="X" n="0626a17"/><lb ed="R046" n="0659a12"/>道。真如。法界。实性。实际。遍一切处无非<persName>佛</persName>法。阿难 <lb ed="X" n="0626a18"/><lb ed="R046" n="0659a13"/>传此。与<persName>佛</persName>说不异。故名为如。如如不动。故名为是。 <lb ed="X" n="0626a19"/><lb ed="R046" n="0659a14"/>是则圆经初如是也。</p><p xml:id="pX29p0626a1909" cb:place="inline">三约本迹释如是者。三世十 <lb ed="X" n="0626a20"/><lb ed="R046" n="0659a15"/>方。横竖皆尔。过去远远。现在漫漫。未来永永。皆悉 <lb ed="X" n="0626a21"/><lb ed="R046" n="0659a16"/>如是。何处是本。何处是迹。且约世尊最初成道经 <lb ed="X" n="0626a22"/><lb ed="R046" n="0659a17"/>初如是者。本也。中间作<persName>佛</persName>说经。今日所说经初如 <lb ed="X" n="0626a23"/><lb ed="R046" n="0659a18"/>是者。皆迹也。又阿难所传如是者。迹也。<persName>佛</persName>所说如 <lb ed="X" n="0626a24"/><lb ed="R046" n="0659b01"/>是者。本也。又师弟通达如是。非始今日。亦非中间 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0626b" n="0626b"/> <lb ed="X" n="0626b01"/><lb ed="R046" n="0659b02"/>者。本也。而中间。而今日者。迹也。</p><p xml:id="pX29p0626b0113" cb:place="inline">四观心释者。观前 <lb ed="X" n="0626b02"/><lb ed="R046" n="0659b03"/>悉昙教迹等诸如是義。悉是行人一念心中因缘 <lb ed="X" n="0626b03"/><lb ed="R046" n="0659b04"/>生法。即空假中。圆融三观。圆教如是也<note place="inline">四番释如 <lb ed="X" n="0626b04"/><lb ed="R046" n="0659b05"/>是竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0626b0403" cb:place="inline">〇因缘释我闻者。大论云。耳根不壞。声在可 <lb ed="X" n="0626b05"/><lb ed="R046" n="0659b06"/>闻处。作心欲闻。众缘和合。故言我闻。问。应言耳闻。 <lb ed="X" n="0626b06"/><lb ed="R046" n="0659b07"/>那云我闻。答。我是耳主。擧我摄众缘。此世界释也。 <lb ed="X" n="0626b07"/><lb ed="R046" n="0659b08"/>阿难登座称我闻。大众皆悲嚎。适见<persName>如来</persName>。今称我 <lb ed="X" n="0626b08"/><lb ed="R046" n="0659b09"/>闻。又文殊结集。先唱题。次称如是我闻。时众悲嚎。 <lb ed="X" n="0626b09"/><lb ed="R046" n="0659b10"/>二幷生恋慕善。此为人释也。</p><p xml:id="pX29p0626b0912" cb:place="inline">阿难身与<persName>佛</persName>相似。短 <lb ed="X" n="0626b10"/><lb ed="R046" n="0659b11"/><persName>佛</persName>仅三指<note place="inline">一指二寸</note>。众疑世尊重出。或他方<persName>佛</persName>来。或阿 <lb ed="X" n="0626b11"/><lb ed="R046" n="0659b12"/>难成<persName>佛</persName>。今唱我闻。三疑皆遣。此对治释也。阿难学 <lb ed="X" n="0626b12"/><lb ed="R046" n="0659b13"/>人。随俗称我闻。第一義中。无我无闻。即第一義也。 <lb ed="X" n="0626b13"/><lb ed="R046" n="0659b14"/>次约教者。释论明凡夫三种称我。谓我见。我慢。及 <lb ed="X" n="0626b14"/><lb ed="R046" n="0659b15"/>世流佈名字我。学人无我见。但二种。无学幷无我 <lb ed="X" n="0626b15"/><lb ed="R046" n="0659b16"/>慢。但一种。今阿难闻法时。是学人。无我见。能伏我 <lb ed="X" n="0626b16"/><lb ed="R046" n="0659b17"/>慢。但随世名字。称我无咎。此用三藏意释我也。十 <lb ed="X" n="0626b17"/><lb ed="R046" n="0659b18"/>住毘婆沙云。四句称我。皆堕邪见。<persName>佛</persName>正法中。无我 <lb ed="X" n="0626b18"/><lb ed="R046" n="0660a01"/>谁闻。此用通教意也。大经云。阿难多闻士。知我无 <lb ed="X" n="0626b19"/><lb ed="R046" n="0660a02"/>我而不二。双分别我无我。此用别教意也<note place="inline">不二是登地。双 <lb ed="X" n="0626b20"/><lb ed="R046" n="0660a03"/>照是地前</note>。又阿难知我无我而不二。方便为侍者。传持 <lb ed="X" n="0626b21"/><lb ed="R046" n="0660a04"/><persName>如来</persName>无碍智慧。以自在音声。传权传实。有何不可。 <lb ed="X" n="0626b22"/><lb ed="R046" n="0660a05"/>此用圆教释我也。又正法念经。明三阿难。<name role="" type="person">阿难陀</name>。 <lb ed="X" n="0626b23"/><lb ed="R046" n="0660a06"/>此云欢喜。持小乘藏。阿难<g ref="#CB02494">跋</g>陀。此云欢喜贤。受持 <lb ed="X" n="0626b24"/><lb ed="R046" n="0660a07"/>杂藏。阿难娑伽。此云欢喜海。持<persName>佛</persName>藏。阿含经有典 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0626c" n="0626c"/> <lb ed="X" n="0626c01"/><lb ed="R046" n="0660a08"/>藏阿难。持菩萨藏。盖指一人具四德。传持四法门。 <lb ed="X" n="0626c02"/><lb ed="R046" n="0660a09"/>其義自显。</p><p xml:id="pX29p0626c0205" cb:place="inline">三本迹者。若未会入。可言阿难随世名 <lb ed="X" n="0626c03"/><lb ed="R046" n="0660a10"/>我。若发迹显本。空王<persName>佛</persName>所。同时发心。方便示为传 <lb ed="X" n="0626c04"/><lb ed="R046" n="0660a11"/>法之人。何所不能。</p><p xml:id="pX29p0626c0408" cb:place="inline">四观心者。观因缘所生法。即空 <lb ed="X" n="0626c05"/><lb ed="R046" n="0660a12"/>即假即中。即空者。我无我也。即假者。分别我与无 <lb ed="X" n="0626c06"/><lb ed="R046" n="0660a13"/>我也。即中者。真妙我也<note place="inline">四番释我竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0626c0615" cb:place="inline">〇次释闻。一 <lb ed="X" n="0626c07"/><lb ed="R046" n="0660a14"/>因缘者。阿难<persName>佛</persName>得道夜生。侍<persName>佛</persName>仅二十馀年。未侍 <lb ed="X" n="0626c08"/><lb ed="R046" n="0660a15"/><persName>佛</persName>时。应是不闻。大论云。阿难集法时。自云。<persName>佛</persName>初转 <lb ed="X" n="0626c09"/><lb ed="R046" n="0660a16"/>法轮。我尔时不见。如是辗转闻。当知不悉闻也。展 <lb ed="X" n="0626c10"/><lb ed="R046" n="0660a17"/>转从他。自他别故。闻不闻异。未闻者乐欲。<anchor xml:id="nkr_note_add_0626c1001" n="0626c1001"/><anchor xml:id="beg0626c1001" n="0626c1001"/>已<anchor xml:id="end0626c1001"/>得闻 <lb ed="X" n="0626c11"/><lb ed="R046" n="0660a18"/>者生喜。即世界悉也。旧解云。阿难得<persName>佛</persName>觉三昧力。 <lb ed="X" n="0626c12"/><lb ed="R046" n="0660b01"/>自能闻。即为人悉。报恩经云。阿难求四愿。所未闻 <lb ed="X" n="0626c13"/><lb ed="R046" n="0660b02"/>经。愿<persName>佛</persName>褈说。又云。<persName>佛</persName>口密为说也。胎经云。<persName>佛</persName>从金 <lb ed="X" n="0626c14"/><lb ed="R046" n="0660b03"/>棺出金臂。重为阿难现入胎之相。未闻诸经皆闻。 <lb ed="X" n="0626c15"/><lb ed="R046" n="0660b04"/>即对治悉。以闻治不闻也。此经云。阿难得记。即忆 <lb ed="X" n="0626c16"/><lb ed="R046" n="0660b05"/>本愿。持先<persName>佛</persName>法。皆如今也。即第一義悉。</p><p xml:id="pX29p0626c1616" cb:place="inline">二约教者。 <lb ed="X" n="0626c17"/><lb ed="R046" n="0660b06"/>欢喜阿难。面如净满月。眼若靑莲花。亲承<persName>佛</persName>旨。如 <lb ed="X" n="0626c18"/><lb ed="R046" n="0660b07"/>仰完器。传以化人。如泻异甁。此传闻闻法也。欢喜 <lb ed="X" n="0626c19"/><lb ed="R046" n="0660b08"/>贤。住学地。得空无相愿。眼耳鼻舌诸根不漏。传持 <lb ed="X" n="0626c20"/><lb ed="R046" n="0660b09"/>闻不闻法也。典藏阿难。多所含受。如大雲持雨。此 <lb ed="X" n="0626c21"/><lb ed="R046" n="0660b10"/>传持不闻闻法也。阿难海是多闻士。自然能解了。 <lb ed="X" n="0626c22"/><lb ed="R046" n="0660b11"/>是常与无常。若知<persName>如来</persName>常不说法。是名菩萨具足 <lb ed="X" n="0626c23"/><lb ed="R046" n="0660b12"/>多闻。<persName>佛</persName>法大海水。流入阿难心。此传持不闻不闻 <lb ed="X" n="0626c24"/><lb ed="R046" n="0660b13"/>法也。今经是海阿难。持不闻不闻之妙法。</p><p xml:id="pX29p0626c2417" cb:place="inline">三本迹 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0627a" n="0627a"/> <lb ed="X" n="0627a01"/><lb ed="R046" n="0660b14"/>者。如上四闻。皆迹引。而本地不可思议。以本事高 <lb ed="X" n="0627a02"/><lb ed="R046" n="0660b15"/>难量故。本理深难思故。本迹化莫测故。</p><p xml:id="pX29p0627a0216" cb:place="inline">四观心释 <lb ed="X" n="0627a03"/><lb ed="R046" n="0660b16"/>者。一念因观缘法。是观闻闻。观空。是观闻不闻。观 <lb ed="X" n="0627a04"/><lb ed="R046" n="0660b17"/>假。是观不闻闻。观中。是观不闻不闻。一念观者。妙 <lb ed="X" n="0627a05"/><lb ed="R046" n="0660b18"/>观也<note place="inline">四番释闻竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0627a0508" cb:place="inline">〇因缘释一时者。肇法师云。法 <lb ed="X" n="0627a06"/><lb ed="R046" n="0661a01"/>王启运。嘉会之时。此世界悉也。论云迦罗。是实时。 <lb ed="X" n="0627a07"/><lb ed="R046" n="0661a02"/>示内弟子时食。时著衣者。为人也。三摩耶。是假时。 <lb ed="X" n="0627a08"/><lb ed="R046" n="0661a03"/>破外道邪见者。对治也。若时与道合者。第一義也。 <lb ed="X" n="0627a09"/><lb ed="R046" n="0661a04"/>约教者。若见谛<anchor xml:id="nkr_note_add_0627a0901" n="0627a0901"/><anchor xml:id="beg0627a0901" n="0627a0901"/>已<anchor xml:id="end0627a0901"/>上。无学<anchor xml:id="nkr_note_add_0627a0902" n="0627a0902"/><anchor xml:id="beg0627a0902" n="0627a0902"/>已<anchor xml:id="end0627a0902"/>下。名下一时。若三人 <lb ed="X" n="0627a10"/><lb ed="R046" n="0661a05"/>同入第一義。名中一时。若登地<anchor xml:id="nkr_note_add_0627a1001" n="0627a1001"/><anchor xml:id="beg0627a1001" n="0627a1001"/>已<anchor xml:id="end0627a1001"/>上。名上一时。若 <lb ed="X" n="0627a11"/><lb ed="R046" n="0661a06"/>初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0627a1101" n="0627a1101"/><anchor xml:id="beg0627a1101" n="0627a1101"/>已<anchor xml:id="end0627a1101"/>上。名上上一时。今经是上上一时也。</p><p xml:id="pX29p0627a1118" cb:place="inline">本迹 <lb ed="X" n="0627a12"/><lb ed="R046" n="0661a07"/>者。前诸一时。迹也。久远实得之一时。本也。</p><p xml:id="pX29p0627a1217" cb:place="inline">观心者。 <lb ed="X" n="0627a13"/><lb ed="R046" n="0661a08"/>观心先空次假後中。次第观心也。观心即空即假 <lb ed="X" n="0627a14"/><lb ed="R046" n="0661a09"/>即中。圆妙观心也。此之粗妙。各有观与境合。名为 <lb ed="X" n="0627a15"/><lb ed="R046" n="0661a10"/>一时。相即观者。乃今经观也<note place="inline">四番释一时竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0627a1518" cb:place="inline">〇一 <lb ed="X" n="0627a16"/><lb ed="R046" n="0661a11"/>因缘释<persName>佛</persName>者。劫初无病。劫尽多病。长寿时乐。短寿 <lb ed="X" n="0627a17"/><lb ed="R046" n="0661a12"/>时苦。东天下富而寿。西天下多珠宝。多牛羊。北天 <lb ed="X" n="0627a18"/><lb ed="R046" n="0661a13"/>下无我所。无臣属。如此时处。不感<persName>佛</persName>出。八万岁时。 <lb ed="X" n="0627a19"/><lb ed="R046" n="0661a14"/>乃至百岁时。南天下未见果而修因。故<persName>佛</persName>出其地。 <lb ed="X" n="0627a20"/><lb ed="R046" n="0661a15"/>此世界释也。日若不出。池中未生生<anchor xml:id="nkr_note_add_0627a2001" n="0627a2001"/><anchor xml:id="beg0627a2001" n="0627a2001"/>已<anchor xml:id="end0627a2001"/>等华。翳死 <lb ed="X" n="0627a21"/><lb ed="R046" n="0661a16"/>无疑。<persName>佛</persName>若出世。则有刹利。婆罗门。居士。四天王。乃 <lb ed="X" n="0627a22"/><lb ed="R046" n="0661a17"/>至有顶。此就为人释也。三乘根性。感<persName>佛</persName>出世。馀不 <lb ed="X" n="0627a23"/><lb ed="R046" n="0661a18"/>能感。善断有顶种。永度生死流。此就对治说也。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0627a24"/><lb ed="R046" n="0661b01"/>于法性。无动无出。能令众生。感见动出。而于<persName>如来</persName> <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0627b" n="0627b"/> <lb ed="X" n="0627b01"/><lb ed="R046" n="0661b02"/>实无动出。此就第一義说也。</p><p xml:id="pX29p0627b0112" cb:place="inline">次约教者。<persName>佛</persName>名觉者。 <lb ed="X" n="0627b02"/><lb ed="R046" n="0661b03"/>知者。于道场树下。三十四心。断正使习气<note place="inline">三十四心者。辅 <lb ed="X" n="0627b03"/><lb ed="R046" n="0661b04"/>行引大论云。下八地诸惑。因时未断。至树下时。乃以九地九品思惑。通名为九。以九无碍。九解脱。合为十 <lb ed="X" n="0627b04"/><lb ed="R046" n="0661b05"/>八。见道中八忍八智。合为十六心。总合成三十四心声闻见思。前後各断。支<persName>佛</persName>虽见思顿断。习犹未尽。故 <lb ed="X" n="0627b05"/><lb ed="R046" n="0661b06"/>皆不得论三十四心。三藏菩萨。至树王下。正习俱尽。方得论也</note>。知觉世间出世间。 <lb ed="X" n="0627b06"/><lb ed="R046" n="0661b07"/>总相别相。觉世即苦集。觉出世即道灭。亦能觉他。 <lb ed="X" n="0627b07"/><lb ed="R046" n="0661b08"/>身长丈六。寿八十老比丘像。即三藏<persName>佛</persName>自觉觉他。 <lb ed="X" n="0627b08"/><lb ed="R046" n="0661b09"/>带比丘像。现尊特身。一念相应。断馀残习者。即通 <lb ed="X" n="0627b09"/><lb ed="R046" n="0661b10"/><persName>佛</persName>自觉觉他。单现尊特相。坐莲花台。受<persName>佛</persName>职者。即 <lb ed="X" n="0627b10"/><lb ed="R046" n="0661b11"/>别<persName>佛</persName>自觉觉他。隐前三相。唯示不可思议。如虚空 <lb ed="X" n="0627b11"/><lb ed="R046" n="0661b12"/>相。即圆<persName>佛</persName>自觉觉他。故像法决疑经云。或见<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0627b12"/><lb ed="R046" n="0661b13"/>丈六之身<note place="inline">藏</note>。或见大身小身<note place="inline">通</note>。或见坐莲花台。为 <lb ed="X" n="0627b13"/><lb ed="R046" n="0661b14"/>千百亿释迦说心地法门<note place="inline">别</note>。或见身同虚空。遍于 <lb ed="X" n="0627b14"/><lb ed="R046" n="0661b15"/>法界。无有分别<note place="inline">图</note>。即此義也<note place="inline">科註云。今经正彰开显。开前三教果头之 <lb ed="X" n="0627b15"/><lb ed="R046" n="0661b16"/><persName>佛</persName>。即是圆教法身之<persName>佛</persName>。故三十二相。相相无边。即是尊特。亦即法身。所以龙女赞云。微妙净法身。具相三 <lb ed="X" n="0627b16"/><lb ed="R046" n="0661b17"/>十二</note>。三本迹者。一<persName>佛</persName>为本。三<persName>佛</persName>三迹<note place="inline">此寄本中体用</note>。中间示 <lb ed="X" n="0627b17"/><lb ed="R046" n="0661b18"/>现。数数唱生唱灭。皆是迹也。唯本地四<persName>佛</persName>。皆是本 <lb ed="X" n="0627b18"/><lb ed="R046" n="0662a01"/>也<note place="inline">迹中体用俱迹。本中体用俱本</note>。四观心释者。观因缘所生心。先 <lb ed="X" n="0627b19"/><lb ed="R046" n="0662a02"/>空次假後中。皆偏觉也。观心即空即假即中。是圆 <lb ed="X" n="0627b20"/><lb ed="R046" n="0662a03"/>觉也<note place="inline">四番释<persName>佛</persName>竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0627b2008" cb:place="inline">〇一因缘释住者。能住住所住。 <lb ed="X" n="0627b21"/><lb ed="R046" n="0662a04"/>所住即忍土王城。能住即四威仪住世未灭。此世 <lb ed="X" n="0627b22"/><lb ed="R046" n="0662a05"/>界也。又住者。往十善道。住四禅中。此为人也。又住 <lb ed="X" n="0627b23"/><lb ed="R046" n="0662a06"/>者。住三三昧。即对治也。又住者。住首楞严。即第一 <lb ed="X" n="0627b24"/><lb ed="R046" n="0662a07"/>義也。</p><p xml:id="pX29p0627b2403" cb:place="inline">次约教者。三藏<persName>佛</persName>。从析门发真无漏。住有馀 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0627c" n="0627c"/> <lb ed="X" n="0627c01"/><lb ed="R046" n="0662a08"/>无馀涅槃。通<persName>佛</persName>。从体门发真无漏。住有馀无馀涅 <lb ed="X" n="0627c02"/><lb ed="R046" n="0662a09"/>槃。别<persName>佛</persName>。从次第门。入住秘密藏。圆<persName>佛</persName>。从不次第门。 <lb ed="X" n="0627c03"/><lb ed="R046" n="0662a10"/>入住秘密藏。前三<persName>佛</persName>住。能所皆粗。後一<persName>佛</persName>住。能所 <lb ed="X" n="0627c04"/><lb ed="R046" n="0662a11"/>皆妙。今经是圆<persName>佛</persName>。住于妙住也。</p><p xml:id="pX29p0627c0413" cb:place="inline">三本迹者。三藏<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0627c05"/><lb ed="R046" n="0662a12"/>应涅槃。慈悲垂迹。生身住世。通<persName>佛</persName>。誓愿慈悲。扶馀 <lb ed="X" n="0627c06"/><lb ed="R046" n="0662a13"/>习度众生。作<persName>佛</persName>事。别圆<persName>佛</persName>。皆慈悲熏法性。愍众生 <lb ed="X" n="0627c07"/><lb ed="R046" n="0662a14"/>故。垂应法界。当知四<persName>佛</persName>。住本<persName>佛</persName>住。以慈悲故。住于 <lb ed="X" n="0627c08"/><lb ed="R046" n="0662a15"/>忍土王城。威仪住世。是名迹住。</p><p xml:id="pX29p0627c0813" cb:place="inline">四观心者。观住于 <lb ed="X" n="0627c09"/><lb ed="R046" n="0662a16"/>境。或住无常境。即空即假即中等境。以无住法。住 <lb ed="X" n="0627c10"/><lb ed="R046" n="0662a17"/>于境中。故名为住<note place="inline">无住之言。通于四教。粗智谓住。于理实无。若在圆中。便成绝待 <lb ed="X" n="0627c11"/><lb ed="R046" n="0662a18"/>四番释住竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0627c1106" cb:place="inline">〇一因缘释<name role="" type="person">王舍城</name>者。天竺称罗阅 <lb ed="X" n="0627c12"/><lb ed="R046" n="0662b01"/>只伽罗。罗阅耆。此云王舍。伽罗此云城。国名摩伽 <lb ed="X" n="0627c13"/><lb ed="R046" n="0662b02"/>陀。此云不害。有罪者。送入阴林中。无刑杀法也。亦 <lb ed="X" n="0627c14"/><lb ed="R046" n="0662b03"/>名<name role="" type="person">摩竭提</name>。此云天罗。开国王名。以王名国也。耆阇 <lb ed="X" n="0627c15"/><lb ed="R046" n="0662b04"/>崛山。此翻灵鹫。前<persName>佛</persName>後<persName>佛</persName>。皆居此山。若<persName>佛</persName>灭後。罗 <lb ed="X" n="0627c16"/><lb ed="R046" n="0662b05"/>汉住。法灭。支<persName>佛</persName>住。无支<persName>佛</persName>。鬼神住。</p><p xml:id="pX29p0627c1614" cb:place="inline">次约教者。像法 <lb ed="X" n="0627c17"/><lb ed="R046" n="0662b06"/>决疑经云。一切大众。所见不同。或见<name role="" type="person">娑罗林</name>地。悉 <lb ed="X" n="0627c18"/><lb ed="R046" n="0662b07"/>是土沙。草木石壁。或见七宝淸净莊严。或见此林 <lb ed="X" n="0627c19"/><lb ed="R046" n="0662b08"/>是三世诸<persName>佛</persName>所遊行处。或见此林。即是不可思议 <lb ed="X" n="0627c20"/><lb ed="R046" n="0662b09"/>诸<persName>佛</persName>真实法体。例知此義。四见不同。所住既然。能 <lb ed="X" n="0627c21"/><lb ed="R046" n="0662b10"/>住亦尔。</p><p xml:id="pX29p0627c2104" cb:place="inline">三本迹者。本住三德大<name role="" type="person">涅槃山</name>。迹居灵鹫。 <lb ed="X" n="0627c22"/><lb ed="R046" n="0662b11"/>又本迹各有灵鹫。寿量云。常在<name role="" type="person">灵鹫山</name>本也。示现 <lb ed="X" n="0627c23"/><lb ed="R046" n="0662b12"/>出没。迹也。</p><p xml:id="pX29p0627c2305" cb:place="inline">四观心释山者。若观色阴无知。如山。识 <lb ed="X" n="0627c24"/><lb ed="R046" n="0662b13"/>阴如灵。三阴如鹫。观此灵鹫无常。即析观也。观此 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0628a" n="0628a"/> <lb ed="X" n="0628a01"/><lb ed="R046" n="0662b14"/>灵鹫即空。体观也。观灵即智性了因。智慧莊严也。 <lb ed="X" n="0628a02"/><lb ed="R046" n="0662b15"/>鹫即聚集缘因。福德莊严也。山即法性正因。不动 <lb ed="X" n="0628a03"/><lb ed="R046" n="0662b16"/>三法。名秘密藏。自住其中。亦用度人。下文云。<persName>佛</persName>自 <lb ed="X" n="0628a04"/><lb ed="R046" n="0662b17"/>住大乘。即别圆二观也<note place="inline">四番释<persName>佛</persName>住<name role="" type="person">王舍城</name>等竟</note>。</p> <lb ed="X" n="0628a05"/><lb ed="R046" n="0662b18"/><p xml:id="pX29p0628a0501">〇中者。<persName>佛</persName>无住住中道。升中天。中日降中国。中夜 <lb ed="X" n="0628a06"/><lb ed="R046" n="0663a01"/>灭。皆表中道。今处山中。说中道也<note place="inline">一释如是等四 <lb ed="X" n="0628a07"/><lb ed="R046" n="0663a02"/>事竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0628a0703" cb:place="inline">△二释第五闻持之众二。初列众。二总结。列 <lb ed="X" n="0628a08"/><lb ed="R046" n="0663a03"/>众三。初声闻众。二菩萨众。三天龙等众。诸经多尔。 <lb ed="X" n="0628a09"/><lb ed="R046" n="0663a04"/>旧云。有事有義。事者。逐形迹亲疏。声闻形出俗网。 <lb ed="X" n="0628a10"/><lb ed="R046" n="0663a05"/>迹近<persName>如来</persName>。证经为亲。故前列。天人形乘服异。迹非 <lb ed="X" n="0628a11"/><lb ed="R046" n="0663a06"/>侍奉。证经为疏。故後列。菩萨形不检节。迹无定处。 <lb ed="X" n="0628a12"/><lb ed="R046" n="0663a07"/>既不同俗。复异于僧。故居中。義者。声闻欣涅槃。天 <lb ed="X" n="0628a13"/><lb ed="R046" n="0663a08"/>人著生死。各有所偏。菩萨不欣不著。居中求宗。故 <lb ed="X" n="0628a14"/><lb ed="R046" n="0663a09"/>在两间。释论意亦尔。今初声闻众二。初比丘众。二 <lb ed="X" n="0628a15"/><lb ed="R046" n="0663a10"/>比丘尼众。初又二。初多知识。二少知识。初又三。一 <lb ed="X" n="0628a16"/><lb ed="R046" n="0663a11"/>擧类明数。二明位歎德。三列名总结。</p><p xml:id="pX29p0628a1615" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628a17"/><lb ed="R046" n="0663a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0628a1701">与大比丘众。万二千人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628a18"/><lb ed="R046" n="0663a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0628a1801">与大比丘众。是擧其气类。万二千人。是明其大数。 <lb ed="X" n="0628a19"/><lb ed="R046" n="0663a14"/>与者共義。释论以七一解共。谓一时。一处<note place="inline">世界悉</note>。一 <lb ed="X" n="0628a20"/><lb ed="R046" n="0663a15"/>戒<note place="inline">为人</note>。一心。一见<note place="inline">对治</note>。一道。一解脱<note place="inline">第一義</note>。</p><p xml:id="pX29p0628a2018" cb:place="inline">〇大者。梵语 <lb ed="X" n="0628a21"/><lb ed="R046" n="0663a16"/>摩诃。此言大。亦言多。亦言勝。器量尊重。为天王等 <lb ed="X" n="0628a22"/><lb ed="R046" n="0663a17"/>大人所敬。故言大。升出九十五种之上。故言勝。遍 <lb ed="X" n="0628a23"/><lb ed="R046" n="0663a18"/>知内外经书。故言多。又数至一万二千。故言多。又 <lb ed="X" n="0628a24"/><lb ed="R046" n="0663b01"/>直就中。观心性廣博。犹若虚空。故名大。双遮二边。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0628b" n="0628b"/> <lb ed="X" n="0628b01"/><lb ed="R046" n="0663b02"/>入寂灭海。故名勝。双照二谛。多所含融。一心一切 <lb ed="X" n="0628b02"/><lb ed="R046" n="0663b03"/>心。故名多也。</p><p xml:id="pX29p0628b0206" cb:place="inline">〇比丘。秦言乞士。破烦恼。能持戒。怖 <lb ed="X" n="0628b03"/><lb ed="R046" n="0663b04"/>魔等。天竺一名。含此四義。秦无以翻。故存本称。怖 <lb ed="X" n="0628b04"/><lb ed="R046" n="0663b05"/>魔者。魔乐生死。此人出家。复化馀人。俱離三界。乖 <lb ed="X" n="0628b05"/><lb ed="R046" n="0663b06"/>于魔意魔用力制。翻被五缚。但愁惧而<anchor xml:id="nkr_note_add_0628b0501" n="0628b0501"/><anchor xml:id="beg0628b0501" n="0628b0501"/>已<anchor xml:id="end0628b0501"/>。故言怖 <lb ed="X" n="0628b06"/><lb ed="R046" n="0663b07"/>魔。破恶者。出家人。必破身口七恶。故言破恶。乞士 <lb ed="X" n="0628b07"/><lb ed="R046" n="0663b08"/>者。在家三种如法养命。一田。二商。三仕。出家人。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0628b08"/><lb ed="R046" n="0663b09"/>不许此。唯乞自济。身安道存。福利檀越。故名乞士。 <lb ed="X" n="0628b09"/><lb ed="R046" n="0663b10"/>三義相成。即比丘義也。初受戒。修定修慧。<anchor xml:id="nkr_note_add_0628b0901" n="0628b0901"/><anchor xml:id="beg0628b0901" n="0628b0901"/>已<anchor xml:id="end0628b0901"/>有破 <lb ed="X" n="0628b10"/><lb ed="R046" n="0663b11"/>恶怖魔乞士三義。非独後心。依经家。皆歎後心比 <lb ed="X" n="0628b11"/><lb ed="R046" n="0663b12"/>丘耳。</p><p xml:id="pX29p0628b1103" cb:place="inline">〇众者。梵语僧伽。此翻和合众。一人二人三 <lb ed="X" n="0628b12"/><lb ed="R046" n="0663b13"/>人。皆不名僧。四人以上。乃名为僧。事和无别众。法 <lb ed="X" n="0628b13"/><lb ed="R046" n="0663b14"/>和无别理。<persName>佛</persName>常与千二百五十人俱。诸经或多少 <lb ed="X" n="0628b14"/><lb ed="R046" n="0663b15"/>不定。今经云万二千者。本是一万二千菩萨。迹为 <lb ed="X" n="0628b15"/><lb ed="R046" n="0663b16"/>万二千声闻也。观心者。观十二入。一入具十法界。 <lb ed="X" n="0628b16"/><lb ed="R046" n="0663b17"/>界界具十界。即百界。一界十如。即千如。一入具千 <lb ed="X" n="0628b17"/><lb ed="R046" n="0663b18"/>如。十二入。即万二千法门也。</p><p xml:id="pX29p0628b1712" cb:place="inline">△二明位歎德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628b18"/><lb ed="R046" n="0664a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0628b1801">皆是阿罗汉<note place="inline">至</note>尽诸有结心得自在。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628b19"/><lb ed="R046" n="0664a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0628b1901">阿罗汉。是明位。诸漏下。是歎德也。阿罗汉。或言无 <lb ed="X" n="0628b20"/><lb ed="R046" n="0664a03"/>翻。而含三義。一无生義。不受後有故。二杀贼義。断 <lb ed="X" n="0628b21"/><lb ed="R046" n="0664a04"/>尽见思故。三<persName>应供</persName>義。堪为福田故。此藏通二教意 <lb ed="X" n="0628b22"/><lb ed="R046" n="0664a05"/>耳。若别圆者。非但杀贼。亦杀不贼。不贼者。涅槃是。 <lb ed="X" n="0628b23"/><lb ed="R046" n="0664a06"/>是亦须破。是杀贼義<note place="inline">言不贼者。犹从二乘得名。若于圆别。尙名为贼。是故须破</note>。 <lb ed="X" n="0628b24"/><lb ed="R046" n="0664a07"/>不生于生。亦不生不生。无漏是不生<note place="inline">取无为证。生于界外。不生 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0628c" n="0628c"/> <lb ed="X" n="0628c01"/><lb ed="R046" n="0664a08"/>是生。故不令生</note>。非但<persName>应供</persName>。亦是供应<note place="inline">供彼所应。名为供应。如<persName>佛</persName>化为道人。送供 <lb ed="X" n="0628c02"/><lb ed="R046" n="0664a09"/>于阿兰若比丘等</note>。观心者。空观是般若。假观是解脱。中观 <lb ed="X" n="0628c03"/><lb ed="R046" n="0664a10"/>是法身。又从假入空观。乃至中道观。杀无明贼。不 <lb ed="X" n="0628c04"/><lb ed="R046" n="0664a11"/>生二边心。供养此人。如供养<persName>世尊</persName>。方等经云。供<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0628c05"/><lb ed="R046" n="0664a12"/>及文殊。不如施行方等者一食充躯。此经云。毁赞 <lb ed="X" n="0628c06"/><lb ed="R046" n="0664a13"/><persName>佛</persName>。罪福犹轻。毁赞持经者。罪福甚重。何以故。<persName>佛</persName>无 <lb ed="X" n="0628c07"/><lb ed="R046" n="0664a14"/>食想。久離八风。不为损益。施持经者。全肉身。续报 <lb ed="X" n="0628c08"/><lb ed="R046" n="0664a15"/>命。生法身。增慧命。故有益。毁之。忧恼退悔。若失好 <lb ed="X" n="0628c09"/><lb ed="R046" n="0664a16"/>时。则不可救。故大损也。</p><p xml:id="pX29p0628c0910" cb:place="inline">〇诸漏<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c0901" n="0628c0901"/><anchor xml:id="beg0628c0901" n="0628c0901"/>已<anchor xml:id="end0628c0901"/>尽无复烦恼两 <lb ed="X" n="0628c10"/><lb ed="R046" n="0664a17"/>句。歎杀贼德。漏即三漏也。逮得<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c1001" n="0628c1001"/><anchor xml:id="beg0628c1001" n="0628c1001"/>己<anchor xml:id="end0628c1001"/>利句。歎<persName>应供</persName>德。 <lb ed="X" n="0628c11"/><lb ed="R046" n="0664a18"/>三界因果。皆名为他。智断功德。皆名<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c1101" n="0628c1101"/><anchor xml:id="beg0628c1101" n="0628c1101"/>己<anchor xml:id="end0628c1101"/>利。<anchor xml:id="nkr_note_add_0628c1102" n="0628c1102"/><anchor xml:id="beg0628c1102" n="0628c1102"/>己<anchor xml:id="end0628c1102"/>利具 <lb ed="X" n="0628c12"/><lb ed="R046" n="0664b01"/>足。故成<persName>应供</persName>。尽诸有结心得自在两句。歎不生德。 <lb ed="X" n="0628c13"/><lb ed="R046" n="0664b02"/>诸有。即二十五有生处。结。即二十五有生因。心自 <lb ed="X" n="0628c14"/><lb ed="R046" n="0664b03"/>在。则慧必自在。定慧具足。乃俱解脱人也。</p><p xml:id="pX29p0628c1417" cb:place="inline">△三列 <lb ed="X" n="0628c15"/><lb ed="R046" n="0664b04"/>名总结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628c16"/><lb ed="R046" n="0664b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0628c1601">其名曰<name role="" type="person">阿若憍陈如</name><note place="inline">至</note>大阿罗汉等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0628c17"/><lb ed="R046" n="0664b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0628c1701">先列名。略擧二十一尊者。<persName>佛</persName>诸弟子。皆备众行。而 <lb ed="X" n="0628c18"/><lb ed="R046" n="0664b07"/>隐其圆能。各从一德标名。欲引偏好故耳。</p> <lb ed="X" n="0628c19"/><lb ed="R046" n="0664b08"/><p xml:id="pX29p0628c1901">憍陈如。姓也。此翻火器。婆罗门种。其先事火。从此 <lb ed="X" n="0628c20"/><lb ed="R046" n="0664b09"/>命族。增壹阿含云。我<persName>佛</persName>法中。宽仁博识。初受法味 <lb ed="X" n="0628c21"/><lb ed="R046" n="0664b10"/>者。憍陈如为第一<note place="inline">世界悉昙</note>。夫巨夜长寝。无人能觉。日 <lb ed="X" n="0628c22"/><lb ed="R046" n="0664b11"/>光未出。明星前现。憍陈如初得无生智。譬若明星。 <lb ed="X" n="0628c23"/><lb ed="R046" n="0664b12"/>在众明之始。一切人智明。无前陈如。最先破暗。莫 <lb ed="X" n="0628c24"/><lb ed="R046" n="0664b13"/>过明星。一切人暗灭。无前陈如。故名阿若<note place="inline">对治悉昙</note>。太 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0629a" n="0629a"/> <lb ed="X" n="0629a01"/><lb ed="R046" n="0664b14"/>子入山学道。父王遣五人追侍。二是母黨。三是父 <lb ed="X" n="0629a02"/><lb ed="R046" n="0664b15"/>黨。二人以欲为净。三人以苦行为净。太子苦行时。 <lb ed="X" n="0629a03"/><lb ed="R046" n="0664b16"/>二人捨去。太子捨苦行。受饮食酥油暖水。三人又 <lb ed="X" n="0629a04"/><lb ed="R046" n="0664b17"/>捨去。太子得道。先为五人说四谛。陈如最初称解。 <lb ed="X" n="0629a05"/><lb ed="R046" n="0664b18"/>故名阿若<note place="inline">第一義悉</note>。僭補註曰。首楞严经云。时憍陈如。 <lb ed="X" n="0629a06"/><lb ed="R046" n="0665a01"/>起立白<persName>佛</persName>。我今长老。于大众中。独得解名。因悟客 <lb ed="X" n="0629a07"/><lb ed="R046" n="0665a02"/>尘二字成果。<persName>世尊</persName>。譬如行客。投寄旅亭。或宿或食。 <lb ed="X" n="0629a08"/><lb ed="R046" n="0665a03"/>宿食事毕。俶装前途。不遑安住。若实主人。自无攸 <lb ed="X" n="0629a09"/><lb ed="R046" n="0665a04"/>往。如是思惟。不住名客。住名主人。以不住者。名为 <lb ed="X" n="0629a10"/><lb ed="R046" n="0665a05"/>客義。又如新霁。淸<anchor xml:id="nkr_note_add_0629a1001" n="0629a1001"/><anchor xml:id="beg0629a1001" n="0629a1001"/>旸<anchor xml:id="end0629a1001"/>陞天。光入隙中。发明空中诸 <lb ed="X" n="0629a11"/><lb ed="R046" n="0665a06"/>有尘相。尘质摇动。虚空寂然。如是思惟。澄寂名空。 <lb ed="X" n="0629a12"/><lb ed="R046" n="0665a07"/>摇动名尘。以摇动者。名为尘義<persName>佛</persName>言如是<note place="inline">客。尘。主空。即四 <lb ed="X" n="0629a13"/><lb ed="R046" n="0665a08"/>谛也。客苦。尘集。主道。空灭也</note>。昔智者大师。望西礼拜。求见楞严 <lb ed="X" n="0629a14"/><lb ed="R046" n="0665a09"/>而不得。故出于此。</p> <lb ed="X" n="0629a15"/><lb ed="R046" n="0665a10"/><p xml:id="pX29p0629a1501"><name role="" type="person">摩诃迦葉</name>。此翻大龟氏。亦翻光波。亦翻饮光。名毕 <lb ed="X" n="0629a16"/><lb ed="R046" n="0665a11"/>钵罗。妇名婆陀。其家大富。千倍勝<name role="" type="person">甁沙王</name>。十六大 <lb ed="X" n="0629a17"/><lb ed="R046" n="0665a12"/>国。无以为邻。畏勝王得罪。减一耕犁。但用九百九 <lb ed="X" n="0629a18"/><lb ed="R046" n="0665a13"/>十九双牛金犁。又经云。其家有氎。最下品者。直百 <lb ed="X" n="0629a19"/><lb ed="R046" n="0665a14"/>千两金。以钉钉入地七尺。氎不穿破。如本不异。付 <lb ed="X" n="0629a20"/><lb ed="R046" n="0665a15"/>法藏言。毘婆尸<persName>佛</persName>灭後。塔像金色缺壞。时有贫女。 <lb ed="X" n="0629a21"/><lb ed="R046" n="0665a16"/>丐得金珠。请匠为薄。金师欢喜。治莹<persName>佛</persName>毕。立誓为 <lb ed="X" n="0629a22"/><lb ed="R046" n="0665a17"/>无姻夫妇。九十一劫。人中天上。身恒金色。心恒受 <lb ed="X" n="0629a23"/><lb ed="R046" n="0665a18"/>乐。故诸天请结集时赞言。耆年欲恚慢<anchor xml:id="nkr_note_add_0629a2301" n="0629a2301"/><anchor xml:id="beg0629a2301" n="0629a2301"/>已<anchor xml:id="end0629a2301"/>除。其形 <lb ed="X" n="0629a24"/><lb ed="R046" n="0665b01"/>譬如紫金柱。上下端严妙无比。目明淸净如莲花。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0629b" n="0629b"/> <lb ed="X" n="0629b01"/><lb ed="R046" n="0665b02"/>捨家业。及金色妇出家。身披无價宝衣。截为僧伽 <lb ed="X" n="0629b02"/><lb ed="R046" n="0665b03"/>黎。四叠。奉<persName>佛</persName>为座。如是三捨。世无伦匹。</p><p xml:id="pX29p0629b0216" cb:place="inline"><persName>佛</persName>授粪扫 <lb ed="X" n="0629b03"/><lb ed="R046" n="0665b04"/>大衣。此衣是大圣大衣。又大粗重。故迦葉云。我受 <lb ed="X" n="0629b04"/><lb ed="R046" n="0665b05"/><persName>佛</persName>衣。师想。塔想。未曾头枕。况以覆卧。增壹阿含云。 <lb ed="X" n="0629b05"/><lb ed="R046" n="0665b06"/><persName>佛</persName>法中行十二头陀难行苦行。大迦葉第一。梵语 <lb ed="X" n="0629b06"/><lb ed="R046" n="0665b07"/>头陀。此云抖擞。以抖擞十二种过。一者在阿兰若 <lb ed="X" n="0629b07"/><lb ed="R046" n="0665b08"/>处。離愦闹过。二者常行乞食。離僧中食。及受请过。 <lb ed="X" n="0629b08"/><lb ed="R046" n="0665b09"/>三次第乞食。離拣择过。四者受一食法。離多求过。 <lb ed="X" n="0629b09"/><lb ed="R046" n="0665b10"/>五者节量食。離贪味过。六者中後不饮果蜜等浆。 <lb ed="X" n="0629b10"/><lb ed="R046" n="0665b11"/>離求欲过。七者粪扫衣。離好衣过。八者但三衣。離 <lb ed="X" n="0629b11"/><lb ed="R046" n="0665b12"/>增减过。九者冢间住。離常乐倒计过。十者树下止。 <lb ed="X" n="0629b12"/><lb ed="R046" n="0665b13"/>離怖畏过。十一者露地坐。離贪树过。十二者常坐 <lb ed="X" n="0629b13"/><lb ed="R046" n="0665b14"/>不卧。離烦恼贼过。具如十二头陀经廣明。五是住 <lb ed="X" n="0629b14"/><lb ed="R046" n="0665b15"/>处法。五是食法。二是衣法。</p><p xml:id="pX29p0629b1411" cb:place="inline"><persName>佛</persName>临涅槃。付以正法眼 <lb ed="X" n="0629b15"/><lb ed="R046" n="0665b16"/>藏。嘱其传持。毋令断绝。为西天第一祖。又传金缕 <lb ed="X" n="0629b16"/><lb ed="R046" n="0665b17"/>僧伽梨。法付阿难毕。乃持此衣入<name role="" type="person">鸡足山</name>入定。俟 <lb ed="X" n="0629b17"/><lb ed="R046" n="0665b18"/>慈氏下生。</p> <lb ed="X" n="0629b18"/><lb ed="R046" n="0666a01"/><p xml:id="pX29p0629b1801"><name role="" type="person">优楼频</name>螺。此翻木瓜林。</p><p xml:id="pX29p0629b1810" cb:place="inline">〇那提。此翻河。亦翻江。</p><p xml:id="pX29p0629b1819" cb:place="inline">〇 <lb ed="X" n="0629b19"/><lb ed="R046" n="0666a02"/>伽耶。此翻城。兄弟三人。幷是事火外道。因缘出瑞 <lb ed="X" n="0629b20"/><lb ed="R046" n="0666a03"/>应经。及诸部律。约教者。如增壹阿含云。<name role="" type="person">优楼频</name>螺 <lb ed="X" n="0629b21"/><lb ed="R046" n="0666a04"/>能将护四众。供给四事。令无所乏。最为第一。那提。 <lb ed="X" n="0629b22"/><lb ed="R046" n="0666a05"/>心意寂然。降伏诸结。精进第一。伽耶。观了诸法。都 <lb ed="X" n="0629b23"/><lb ed="R046" n="0666a06"/>无所著。善能教化第一。是为酪中教意。若转入生 <lb ed="X" n="0629b24"/><lb ed="R046" n="0666a07"/>酥。即应耻小慕大。例则可知。若转入熟酥。即应委 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0629c" n="0629c"/> <lb ed="X" n="0629c01"/><lb ed="R046" n="0666a08"/>业领教。若转入醍醐。如此经中得记作<persName>佛</persName>也。</p> <lb ed="X" n="0629c02"/><lb ed="R046" n="0666a09"/><p xml:id="pX29p0629c0201">舍利弗。此翻身子。亦名珠子。名优波提舍。彰父德 <lb ed="X" n="0629c03"/><lb ed="R046" n="0666a10"/>也。此翻论義。智慧第一。年十六。究尽<name role="" type="person">阎浮提</name>典籍。 <lb ed="X" n="0629c04"/><lb ed="R046" n="0666a11"/>无事不闲。十六大国。论義无双。五天竺地。最为第 <lb ed="X" n="0629c05"/><lb ed="R046" n="0666a12"/>一。师事沙然梵志。沙然道術。身子皆得。一日见頞 <lb ed="X" n="0629c06"/><lb ed="R046" n="0666a13"/><g ref="#CB15153">䫌</g>比丘。威仪详序。因问师法。頞<g ref="#CB15153">䫌</g>答云。诸法从缘 <lb ed="X" n="0629c07"/><lb ed="R046" n="0666a14"/>生。是故说因缘。是法缘及尽。我师如是说。一闻即 <lb ed="X" n="0629c08"/><lb ed="R046" n="0666a15"/>得须陀洹果。来至<persName>佛</persName>所。七日遍达<persName>佛</persName>法渊海。又云。 <lb ed="X" n="0629c09"/><lb ed="R046" n="0666a16"/>十五日後。得阿罗汉。为罗雲和尙。憍梵作师。声闻 <lb ed="X" n="0629c10"/><lb ed="R046" n="0666a17"/>众中。右面弟子。</p><p xml:id="pX29p0629c1007" cb:place="inline">调达破僧。引五百比丘去。身子往 <lb ed="X" n="0629c11"/><lb ed="R046" n="0666a18"/>化五百归。中阿含云。身子是四众所生母。目连是 <lb ed="X" n="0629c12"/><lb ed="R046" n="0666b01"/>所养母身子问满慈。贤名何等。梵行人云何称汝。 <lb ed="X" n="0629c13"/><lb ed="R046" n="0666b02"/>答。我父名满。我母名慈。梵行人称我为<name role="" type="person">满慈子</name>。身 <lb ed="X" n="0629c14"/><lb ed="R046" n="0666b03"/>子称嗟。善哉贤者<name role="" type="person">满慈子</name>。为<persName>如来</persName>弟子。智辩聪明 <lb ed="X" n="0629c15"/><lb ed="R046" n="0666b04"/>决定。安稳无畏。逮大辩才。得甘露幢。于甘露自作 <lb ed="X" n="0629c16"/><lb ed="R046" n="0666b05"/>证。値汝者得大饶益。诸梵行人。应萦衣顶戴。</p><p xml:id="pX29p0629c1618" cb:place="inline">满慈 <lb ed="X" n="0629c17"/><lb ed="R046" n="0666b06"/>问身子。贤者何名。梵行人云何称。答。我父字优波 <lb ed="X" n="0629c18"/><lb ed="R046" n="0666b07"/>提舍。我母名舍利。故称我为舍利子。<name role="" type="person">满慈子</name>嗟曰。 <lb ed="X" n="0629c19"/><lb ed="R046" n="0666b08"/>今与<persName>佛</persName>等弟子共论而不知。兴第二<persName>世尊</persName>共论而 <lb ed="X" n="0629c20"/><lb ed="R046" n="0666b09"/>不知。兴法将共论而不知。兴转法轮复转弟子共 <lb ed="X" n="0629c21"/><lb ed="R046" n="0666b10"/>论而不知。若我知尊者。不能答一句。况复深论。善 <lb ed="X" n="0629c22"/><lb ed="R046" n="0666b11"/>哉善哉。为<persName>如来</persName>弟子。乃至萦衣顶戴。</p><p xml:id="pX29p0629c2215" cb:place="inline"><persName>佛</persName>说一句。身 <lb ed="X" n="0629c23"/><lb ed="R046" n="0666b12"/>子以一为本。七日七夜作狮子吼。更出异句异味。 <lb ed="X" n="0629c24"/><lb ed="R046" n="0666b13"/>使无穷尽。况<persName>佛</persName>多说。而身子智辩。寧可尽耶。</p><p xml:id="pX29p0629c2418" cb:place="inline">约教 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0630a" n="0630a"/> <lb ed="X" n="0630a01"/><lb ed="R046" n="0666b14"/>者。若三藏智慧。即是无学十智。断结证真。辅<persName>佛</persName>扬 <lb ed="X" n="0630a02"/><lb ed="R046" n="0666b15"/>化。释论称为右面大将也。通教智慧者。如般若中 <lb ed="X" n="0630a03"/><lb ed="R046" n="0666b16"/>自说。所以为摩诃萨。谓我见。众生见。<persName>佛</persName>见。菩提见。 <lb ed="X" n="0630a04"/><lb ed="R046" n="0666b17"/>转法轮见。破如此等见。故名摩诃萨。此慧异初教 <lb ed="X" n="0630a05"/><lb ed="R046" n="0666b18"/>也。若从元初。但闻牛食忍草。即出醍醐。若能服者。 <lb ed="X" n="0630a06"/><lb ed="R046" n="0667a01"/>众病皆除。一切诸药。悉入其中。为修此行。即是圆 <lb ed="X" n="0630a07"/><lb ed="R046" n="0667a02"/>教智慧也。</p><p xml:id="pX29p0630a0705" cb:place="inline">本迹者。本住实相。智度为母。从境生智 <lb ed="X" n="0630a08"/><lb ed="R046" n="0667a03"/>慧。境即是身。智慧即是子。悲愍众生。迹为五味身 <lb ed="X" n="0630a09"/><lb ed="R046" n="0667a04"/>子。欲转烦恼恶血。令成善乳。示为外道智慧。作大 <lb ed="X" n="0630a10"/><lb ed="R046" n="0667a05"/>论师。欲烹乳为酪。示三藏智慧。为第二<persName>世尊</persName>。欲引 <lb ed="X" n="0630a11"/><lb ed="R046" n="0667a06"/>酪为生酥。讷大现小。受净名之屈。欲引生酥为熟 <lb ed="X" n="0630a12"/><lb ed="R046" n="0667a07"/>酥。安慰饶益同梵行者。于般若领教。欲引熟酥为 <lb ed="X" n="0630a13"/><lb ed="R046" n="0667a08"/>醍醐。于法花初悟得记。斯皆迹中外现。而本地内 <lb ed="X" n="0630a14"/><lb ed="R046" n="0667a09"/>秘。其实久矣。</p><p xml:id="pX29p0630a1406" cb:place="inline">观心者。一心三观。摄得一切智慧。观 <lb ed="X" n="0630a15"/><lb ed="R046" n="0667a10"/>心即空故。摄得酪智慧。观心即假故。摄得两酥智 <lb ed="X" n="0630a16"/><lb ed="R046" n="0667a11"/>慧。及世智慧。观心即中故。摄得醍醐智慧。是名观 <lb ed="X" n="0630a17"/><lb ed="R046" n="0667a12"/>心中一慧一切慧。一切慧一慧。非一慧非一切慧。</p> <lb ed="X" n="0630a18"/><lb ed="R046" n="0667a13"/><p xml:id="pX29p0630a1801"><name role="" type="person">大目犍连</name>。姓也。翻赞诵。文殊问经。翻莱菔根。真谛 <lb ed="X" n="0630a19"/><lb ed="R046" n="0667a14"/>云。勿伽罗。此翻胡豆。二物古仙所嗜。因以命族。释 <lb ed="X" n="0630a20"/><lb ed="R046" n="0667a15"/>论云。舍利弗。才明见贵。目犍连。豪爽取重。智艺相 <lb ed="X" n="0630a21"/><lb ed="R046" n="0667a16"/>比。德行互同。增壹阿含云。我弟子中。神通轻擧。飞 <lb ed="X" n="0630a22"/><lb ed="R046" n="0667a17"/>到十方者。<name role="" type="person">大目连</name>第一。释论四十一。称左面弟子。</p> <lb ed="X" n="0630a23"/><lb ed="R046" n="0667a18"/><p xml:id="pX29p0630a2301">外道师徒五百。用咒移山。经一月日。簸峨<anchor xml:id="nkr_note_add_0630a2301" n="0630a2301"/><anchor xml:id="beg0630a2301" n="0630a2301"/>已<anchor xml:id="end0630a2301"/>动。目 <lb ed="X" n="0630a24"/><lb ed="R046" n="0667b01"/>连念言。此山若移。多所损害。即于山顶虚空中结 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0630b" n="0630b"/> <lb ed="X" n="0630b01"/><lb ed="R046" n="0667b02"/>跏。山还不动。外道相谓。我法山动。计日必移。云何 <lb ed="X" n="0630b02"/><lb ed="R046" n="0667b03"/>安固。还若于初。必是沙门使尔。自知力弱。归心<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0630b03"/><lb ed="R046" n="0667b04"/>道。令无量人。正法出家也。</p><p xml:id="pX29p0630b0311" cb:place="inline">耆域。此翻固活。生忉利 <lb ed="X" n="0630b04"/><lb ed="R046" n="0667b05"/>天。目连弟子病。乘通往问。値诸天出园遊戏。耆域 <lb ed="X" n="0630b05"/><lb ed="R046" n="0667b06"/>乘车不下。</p><p xml:id="pX29p0630b0505" cb:place="inline">但合掌而<anchor xml:id="nkr_note_add_0630b0501" n="0630b0501"/><anchor xml:id="beg0630b0501" n="0630b0501"/>已<anchor xml:id="end0630b0501"/>。目连驻之。域即云。诸天受 <lb ed="X" n="0630b06"/><lb ed="R046" n="0667b07"/>乐忽遽。不暇相看。尊者欲何所求。具说来意。答云。 <lb ed="X" n="0630b07"/><lb ed="R046" n="0667b08"/>断食为要。目连放之。车乃得前。</p><p xml:id="pX29p0630b0713" cb:place="inline">帝释与修罗战勝。 <lb ed="X" n="0630b08"/><lb ed="R046" n="0667b09"/>造得勝堂。七宝楼观。莊严奇特。樑柱肢节。皆容一 <lb ed="X" n="0630b09"/><lb ed="R046" n="0667b10"/>线。不相著而能相持。天福之妙力能如此。目连飞 <lb ed="X" n="0630b10"/><lb ed="R046" n="0667b11"/>往。帝释将目连看堂。诸天女皆羞见目连。悉隐逃 <lb ed="X" n="0630b11"/><lb ed="R046" n="0667b12"/>不出。目连念帝释著乐。不修道本。即变化烧得勝 <lb ed="X" n="0630b12"/><lb ed="R046" n="0667b13"/>堂。赫然崩壞。仍为帝释廣说无常。帝释欢喜。後堂 <lb ed="X" n="0630b13"/><lb ed="R046" n="0667b14"/>俨然。无<g ref="#CB01926">灰</g>烟色。</p><p xml:id="pX29p0630b1307" cb:place="inline">往昔曾助辟支<persName>佛</persName>剃头。浣染。缝袈 <lb ed="X" n="0630b14"/><lb ed="R046" n="0667b15"/>裟。发愿得神通。本迹者。本住真际首楞严定。能于 <lb ed="X" n="0630b15"/><lb ed="R046" n="0667b16"/>一念。遍应十方。种种示现。施作<persName>佛</persName>事。以慈悲故。迹 <lb ed="X" n="0630b16"/><lb ed="R046" n="0667b17"/>为五味神通。引令入极。</p><p xml:id="pX29p0630b1610" cb:place="inline">观心者。观于一心。倏有一 <lb ed="X" n="0630b17"/><lb ed="R046" n="0667b18"/>切心。观一切心。倏无诸心。心非有无。通至实相。</p> <lb ed="X" n="0630b18"/><lb ed="R046" n="0668a01"/><p xml:id="pX29p0630b1801"><name role="" type="person">摩诃迦旃延</name>。此翻为文饰。应言扇绳。亦好肩。皆从 <lb ed="X" n="0630b19"/><lb ed="R046" n="0668a02"/>姓为名。僧一阿含云。善分别義。敷演道教者。迦旃 <lb ed="X" n="0630b20"/><lb ed="R046" n="0668a03"/>延最为第一。</p><p xml:id="pX29p0630b2006" cb:place="inline">如长阿含云。有外道。执断见。谓无他 <lb ed="X" n="0630b21"/><lb ed="R046" n="0668a04"/>世。凡有十番问答。外道言。无有他世。答言。若无他 <lb ed="X" n="0630b22"/><lb ed="R046" n="0668a05"/>世。则无明日。又问我见人死不还。云何说其受苦。 <lb ed="X" n="0630b23"/><lb ed="R046" n="0668a06"/>故知无他世。答云。如罪人被驻。寧得归不。又问。若 <lb ed="X" n="0630b24"/><lb ed="R046" n="0668a07"/>生天。何故不归。故知无他世。答云。如人堕厕得出。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0630c" n="0630c"/> <lb ed="X" n="0630c01"/><lb ed="R046" n="0668a08"/>寧肯更入厕不。又天上一日。当此百年。生彼三五 <lb ed="X" n="0630c02"/><lb ed="R046" n="0668a09"/>日。未遑归心。设有归者。而汝<anchor xml:id="nkr_note_add_0630c0201" n="0630c0201"/><anchor xml:id="beg0630c0201" n="0630c0201"/>已<anchor xml:id="end0630c0201"/>化。寧得知之。又问 <lb ed="X" n="0630c03"/><lb ed="R046" n="0668a10"/>我镬煮罪人。密盖其上。伺之不见神出。故知无他 <lb ed="X" n="0630c04"/><lb ed="R046" n="0668a11"/>世。答云。汝昼眠时。傍人在边。见汝神出否。又问。我 <lb ed="X" n="0630c05"/><lb ed="R046" n="0668a12"/>剥死人皮。脔肉碎骨。求神不得。故知无他世。答云。 <lb ed="X" n="0630c06"/><lb ed="R046" n="0668a13"/>如小儿析薪。寸寸分裂。求火寧有可得不。又问。我 <lb ed="X" n="0630c07"/><lb ed="R046" n="0668a14"/>秤死人更重。若神去应轻。若无神去。则无他世。答 <lb ed="X" n="0630c08"/><lb ed="R046" n="0668a15"/>云。如火与铁合。铁则轻。铁失火则重。人生有神则 <lb ed="X" n="0630c09"/><lb ed="R046" n="0668a16"/>轻。死失神则重。又问。我见临死人。反转求神不得。 <lb ed="X" n="0630c10"/><lb ed="R046" n="0668a17"/>故知无他世。答云。如人反转。求于贝声。寧得声耶。 <lb ed="X" n="0630c11"/><lb ed="R046" n="0668a18"/>又问。汝虽褈褈破。我执此甚久。而不能捨。答云。如 <lb ed="X" n="0630c12"/><lb ed="R046" n="0668b01"/>人採穞。初见麻取麻。次捨麻取麻皮。次捨麻皮取 <lb ed="X" n="0630c13"/><lb ed="R046" n="0668b02"/>缕。次捨缕取布。次捨布取绢。次捨绢取银。次捨银 <lb ed="X" n="0630c14"/><lb ed="R046" n="0668b03"/>取金。捨劣取勝。云何不能捨。又问。非但我如是说。 <lb ed="X" n="0630c15"/><lb ed="R046" n="0668b04"/>诸人亦如是说。云何谓我非。答云。两商人逢鬼。鬼 <lb ed="X" n="0630c16"/><lb ed="R046" n="0668b05"/>为人像。语言。前路豐米足草。载之何为。一商人便 <lb ed="X" n="0630c17"/><lb ed="R046" n="0668b06"/>弃前路。人牛皆饥。遂为鬼所啖。一商人云。若得新 <lb ed="X" n="0630c18"/><lb ed="R046" n="0668b07"/>米草。可弃故米草。人牛皆不为鬼所食。诸人妄说。 <lb ed="X" n="0630c19"/><lb ed="R046" n="0668b08"/>如鬼诳言。汝不纳我言。如弃故米草。今既得新。何 <lb ed="X" n="0630c20"/><lb ed="R046" n="0668b09"/>不弃故。又问。我不能捨。劝我则嗔。答曰。汝如养猪 <lb ed="X" n="0630c21"/><lb ed="R046" n="0668b10"/>人。路上遇粪。头擎将还。在路逢雨。汗下汚头。傍人 <lb ed="X" n="0630c22"/><lb ed="R046" n="0668b11"/>令弃。倒更嗔他。谓汝不养猪。故令我弃。反嗔劝者。 <lb ed="X" n="0630c23"/><lb ed="R046" n="0668b12"/>如是番番析破。廣演诸義。外道便伏。而赞歎言。尊 <lb ed="X" n="0630c24"/><lb ed="R046" n="0668b13"/>者前说明日。而我<anchor xml:id="nkr_note_add_0630c2401" n="0630c2401"/><anchor xml:id="beg0630c2401" n="0630c2401"/>已<anchor xml:id="end0630c2401"/>解。欲闻智辩。故番番执难。善 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0631a" n="0631a"/> <lb ed="X" n="0631a01"/><lb ed="R046" n="0668b14"/>哉妙说。迦旃延善论義相。亦复如是。律中云。善能 <lb ed="X" n="0631a02"/><lb ed="R046" n="0668b15"/>教化归戒。令屠受夜戒。婬者受昼戒。後受报时。各 <lb ed="X" n="0631a03"/><lb ed="R046" n="0668b16"/>于昼夜见前乐相<note place="inline">云云</note>。约教者。依无常苦空无我。 <lb ed="X" n="0631a04"/><lb ed="R046" n="0668b17"/>破断常见等。是初教论義。依空无所有不可得。破 <lb ed="X" n="0631a05"/><lb ed="R046" n="0668b18"/>断常见等。是通教论義。依总持四辩。观機照假。以 <lb ed="X" n="0631a06"/><lb ed="R046" n="0669a01"/>药逗病。破断常见等。是别教论義。依实相毕竟不 <lb ed="X" n="0631a07"/><lb ed="R046" n="0669a02"/>有不无。破断常见等。是圆教论義。</p> <lb ed="X" n="0631a08"/><lb ed="R046" n="0669a03"/><p xml:id="pX29p0631a0801">阿耨楼<g ref="#CB00501">驮</g>。亦云阿那律。亦阿泥卢豆。皆梵音奢切 <lb ed="X" n="0631a09"/><lb ed="R046" n="0669a04"/>耳。此翻无贫。亦如意。<persName>佛</persName>之堂弟。贤愚经云。弗沙<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0631a10"/><lb ed="R046" n="0669a05"/>末法。时世饑馑。有支<persName>佛</persName>名利咤。行乞。空钵无获。有 <lb ed="X" n="0631a11"/><lb ed="R046" n="0669a06"/>一贫人。见而悲悼。白言勝士。能受稗不。即以所啖 <lb ed="X" n="0631a12"/><lb ed="R046" n="0669a07"/>奉之。食<anchor xml:id="nkr_note_add_0631a1201" n="0631a1201"/><anchor xml:id="beg0631a1201" n="0631a1201"/>已<anchor xml:id="end0631a1201"/>。作十八变。後更採稗。有兔跳抱其背。变 <lb ed="X" n="0631a13"/><lb ed="R046" n="0669a08"/>为死人。无伴得脱。待暗还家。委地即成金人。拔指 <lb ed="X" n="0631a14"/><lb ed="R046" n="0669a09"/>随生。用脚更出。取之无尽。恶人恶王。欲来夺之。但 <lb ed="X" n="0631a15"/><lb ed="R046" n="0669a10"/>见死屍。而其所睹。纯是金宝。九十一劫。果报充足。 <lb ed="X" n="0631a16"/><lb ed="R046" n="0669a11"/>故号无贫。出家<anchor xml:id="nkr_note_add_0631a1601" n="0631a1601"/><anchor xml:id="beg0631a1601" n="0631a1601"/>已<anchor xml:id="end0631a1601"/>後。随所至处。人见欢喜。欲有所 <lb ed="X" n="0631a17"/><lb ed="R046" n="0669a12"/>须。如<anchor xml:id="nkr_note_add_0631a1701" n="0631a1701"/><anchor xml:id="beg0631a1701" n="0631a1701"/>己<anchor xml:id="end0631a1701"/>家无异。阿那律精进。七日七夜。眼睫不交。 <lb ed="X" n="0631a18"/><lb ed="R046" n="0669a13"/>眠是眼食。既七日不眠。眼则丧睛。失肉眼<anchor xml:id="nkr_note_add_0631a1801" n="0631a1801"/><anchor xml:id="beg0631a1801" n="0631a1801"/>已<anchor xml:id="end0631a1801"/>。<persName>佛</persName>令 <lb ed="X" n="0631a19"/><lb ed="R046" n="0669a14"/>求天眼。繫心在缘。四大净色。半头而发。彻障内外。 <lb ed="X" n="0631a20"/><lb ed="R046" n="0669a15"/>明暗悉睹。对梵王曰。吾见释迦大千世界。如睹掌 <lb ed="X" n="0631a21"/><lb ed="R046" n="0669a16"/>果。增一云。我<persName>佛</persName>法中。天眼彻视者。阿那律比丘第 <lb ed="X" n="0631a22"/><lb ed="R046" n="0669a17"/>一。</p><p xml:id="pX29p0631a2202" cb:place="inline">约教者。依世禅发天眼。凡夫外道也。依无漏事 <lb ed="X" n="0631a23"/><lb ed="R046" n="0669a18"/>禅发天眼。三藏意。依体法无漏慧发诸行。依诸行 <lb ed="X" n="0631a24"/><lb ed="R046" n="0669b01"/>发天眼。通教意。依散善发肉眼。依禅发天眼。依真 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0631b" n="0631b"/> <lb ed="X" n="0631b01"/><lb ed="R046" n="0669b02"/>发慧眼。依俗发法眼。依中发<persName>佛</persName>眼。别教意。依实相 <lb ed="X" n="0631b02"/><lb ed="R046" n="0669b03"/>发天眼。天眼即<persName>佛</persName>眼。圆教意。</p> <lb ed="X" n="0631b03"/><lb ed="R046" n="0669b04"/><p xml:id="pX29p0631b0301"><name role="" type="person">劫宾那</name>。此翻房宿。父母祷房星感子。故用房星以 <lb ed="X" n="0631b04"/><lb ed="R046" n="0669b05"/>名生身也。是比丘初出家。未见<persName>佛</persName>。始向<persName>佛</persName>所。夜値 <lb ed="X" n="0631b05"/><lb ed="R046" n="0669b06"/>雨。寄宿陶师房中。以草为座。晚又一比丘随後而 <lb ed="X" n="0631b06"/><lb ed="R046" n="0669b07"/>来。亦寄宿。前比丘即推草与之。在地而坐。中夜相 <lb ed="X" n="0631b07"/><lb ed="R046" n="0669b08"/>问。欲何所之。答见<persName>佛</persName>。後比丘即为说法。豁然得道。 <lb ed="X" n="0631b08"/><lb ed="R046" n="0669b09"/>後比丘即<persName>佛</persName>也。辞在阿含。可捡取。共<persName>佛</persName>房宿。得见 <lb ed="X" n="0631b09"/><lb ed="R046" n="0669b10"/>法身。从得道处为名。故言<name role="" type="person">劫宾那</name>。毘沙门持盖。随 <lb ed="X" n="0631b10"/><lb ed="R046" n="0669b11"/>宾那後。毘沙门是宿主。主既侍奉。星宿亦然。此比 <lb ed="X" n="0631b11"/><lb ed="R046" n="0669b12"/>丘善占星宿。明识图象。从解得名。名<name role="" type="person">劫宾那</name>。增一 <lb ed="X" n="0631b12"/><lb ed="R046" n="0669b13"/>阿含云。我<persName>佛</persName>法中。善知星宿日月者。<name role="" type="person">劫宾那</name>比丘 <lb ed="X" n="0631b13"/><lb ed="R046" n="0669b14"/>第一。</p><p xml:id="pX29p0631b1303" cb:place="inline">约教者。析破根尘之舍。同<persName>佛</persName>栖真谛之房。三 <lb ed="X" n="0631b14"/><lb ed="R046" n="0669b15"/>藏意。体达根尘之舍即空。是共<persName>如来</persName>同宿真谛之 <lb ed="X" n="0631b15"/><lb ed="R046" n="0669b16"/>房。通教意。分别十法界根尘房舍。悉得见<persName>佛</persName>。别教 <lb ed="X" n="0631b16"/><lb ed="R046" n="0669b17"/>意。于一根尘房舍。即见一切房舍。见一切<persName>佛</persName>。圆教 <lb ed="X" n="0631b17"/><lb ed="R046" n="0669b18"/>意。</p> <lb ed="X" n="0631b18"/><lb ed="R046" n="0670a01"/><p xml:id="pX29p0631b1801"><name role="" type="person">憍梵波提</name>。此翻牛呞。无量寿经。称牛王。增一云。牛 <lb ed="X" n="0631b19"/><lb ed="R046" n="0670a02"/>迹。昔五百世曾为牛王。牛若食後。恒事虚哨。馀报 <lb ed="X" n="0631b20"/><lb ed="R046" n="0670a03"/>未夷。咂咂常嚼。时人称为牛呞。乐在天上。不乐人 <lb ed="X" n="0631b21"/><lb ed="R046" n="0670a04"/>间者。牛迹比丘第一。又云。人但观形。不知有德。若 <lb ed="X" n="0631b22"/><lb ed="R046" n="0670a05"/>笑罗汉即得罪。避人笑故。常居天上。天知有德。不 <lb ed="X" n="0631b23"/><lb ed="R046" n="0670a06"/>笑其形。故居天也。</p><p xml:id="pX29p0631b2308" cb:place="inline"><persName>佛</persName>灭度後。迦葉集千大罗汉。遣 <lb ed="X" n="0631b24"/><lb ed="R046" n="0670a07"/>下座僧使。追憍梵。憍梵问<persName>佛</persName>及和尙。答言皆灭。即 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0631c" n="0631c"/> <lb ed="X" n="0631c01"/><lb ed="R046" n="0670a08"/>言。<persName>佛</persName>出我出。<persName>佛</persName>住我住。<persName>佛</persName>灭我灭。憍梵般提稽首 <lb ed="X" n="0631c02"/><lb ed="R046" n="0670a09"/>礼。妙众第一大德僧。闻<persName>佛</persName>灭度我随去。如大象去 <lb ed="X" n="0631c03"/><lb ed="R046" n="0670a10"/>象子随。</p><p xml:id="pX29p0631c0304" cb:place="inline">约教者。住天园是示善。有牛嚼是示恶。三 <lb ed="X" n="0631c04"/><lb ed="R046" n="0670a11"/>藏意也以牛嚼身得道。示恶非恶。居天园而牛嚼。 <lb ed="X" n="0631c05"/><lb ed="R046" n="0670a12"/>示善非善通教意也。示界内外善恶者。别教意。示 <lb ed="X" n="0631c06"/><lb ed="R046" n="0670a13"/>善恶实相者。圆教意。</p> <lb ed="X" n="0631c07"/><lb ed="R046" n="0670a14"/><p xml:id="pX29p0631c0701">離婆多。亦云離越。此翻星宿。或室宿。或假和合。文 <lb ed="X" n="0631c08"/><lb ed="R046" n="0670a15"/>殊问经。称常作声。父母从星宿乞子。既其感获。因 <lb ed="X" n="0631c09"/><lb ed="R046" n="0670a16"/>星作名。虽得出家。犹随本字。假和合者。释论云。空 <lb ed="X" n="0631c10"/><lb ed="R046" n="0670a17"/>亭中宿。见二鬼争屍。告其分判。设依理枉理。俱不 <lb ed="X" n="0631c11"/><lb ed="R046" n="0670a18"/>免害。故随实而答。大鬼拔其手足。小鬼取屍補之。 <lb ed="X" n="0631c12"/><lb ed="R046" n="0670b01"/>食竟。拭口而去。常作声者。其疑此事。若我本身。眼 <lb ed="X" n="0631c13"/><lb ed="R046" n="0670b02"/>见拔去。若是他身。复随我行住。疑惑犹豫。逢人即 <lb ed="X" n="0631c14"/><lb ed="R046" n="0670b03"/>问。汝见我身不。故言常作声。众僧云。此人易度。语 <lb ed="X" n="0631c15"/><lb ed="R046" n="0670b04"/>云。汝身本是他遗体。非<anchor xml:id="nkr_note_add_0631c1501" n="0631c1501"/><anchor xml:id="beg0631c1501" n="0631c1501"/>己<anchor xml:id="end0631c1501"/>有也。即得道。增一云。坐 <lb ed="X" n="0631c16"/><lb ed="R046" n="0670b05"/>禅入定。心不倒乱者。離越比丘第一。</p><p xml:id="pX29p0631c1615" cb:place="inline">约教者。析破 <lb ed="X" n="0631c17"/><lb ed="R046" n="0670b06"/>五阴非我所有。三藏意。体达五阴本非我有。通教 <lb ed="X" n="0631c18"/><lb ed="R046" n="0670b07"/>意。分别十法界五阴皆非我有。别教意。达五阴非 <lb ed="X" n="0631c19"/><lb ed="R046" n="0670b08"/>我有。非他有。见阴实相。圆教意。</p><p xml:id="pX29p0631c1913" cb:place="inline">观心者。观心念<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0631c20"/><lb ed="R046" n="0670b09"/>见十方<persName>佛</persName>多。如夜观星。</p> <lb ed="X" n="0631c21"/><lb ed="R046" n="0670b10"/><p xml:id="pX29p0631c2101">毕陵伽婆蹉。此翻馀习。五百世为婆罗门。馀习犹 <lb ed="X" n="0631c22"/><lb ed="R046" n="0670b11"/>高。过恒水。咄。小婢驻流。恒神为之两派。神往诉<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0631c23"/><lb ed="R046" n="0670b12"/><persName>佛</persName>令忏悔。即合手。小婢莫嗔。大众笑之。忏而更骂。 <lb ed="X" n="0631c24"/><lb ed="R046" n="0670b13"/><persName>佛</persName>言。本习如此。实无高心。增一云。树下苦坐。不避 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0632a" n="0632a"/> <lb ed="X" n="0632a01"/><lb ed="R046" n="0670b14"/>风雨者。婆蹉比丘第一。</p><p xml:id="pX29p0632a0110" cb:place="inline">约教者。灭慢故无慢。三藏 <lb ed="X" n="0632a02"/><lb ed="R046" n="0670b15"/>意。即慢无慢通意。分别十法界高下。别意。八自在 <lb ed="X" n="0632a03"/><lb ed="R046" n="0670b16"/>我。具足<persName>佛</persName>法。圆意。</p> <lb ed="X" n="0632a04"/><lb ed="R046" n="0670b17"/><p xml:id="pX29p0632a0401"><name role="" type="person">薄拘罗</name>者。此翻善容。或伟形。或大肥盛。色貌端正。 <lb ed="X" n="0632a05"/><lb ed="R046" n="0670b18"/>故言善容也。年一百六十岁。无病无夭。有五不死 <lb ed="X" n="0632a06"/><lb ed="R046" n="0671a01"/>报。後母置熬槃。釜中。水中。鱼食。刀破。皆不死。昔持 <lb ed="X" n="0632a07"/><lb ed="R046" n="0671a02"/>不杀戒故。九十一劫。命不中夭。昔施僧一诃梨勒 <lb ed="X" n="0632a08"/><lb ed="R046" n="0671a03"/>果。故身常无病。能持一戒。四戒莊严。坚持不犯。不 <lb ed="X" n="0632a09"/><lb ed="R046" n="0671a04"/>避水火。馀人虽持五戒。多毁犯也。身乐寂静。独处 <lb ed="X" n="0632a10"/><lb ed="R046" n="0671a05"/>闲居。不乐众中。眼不乐玄黄等色。耳不乐闻世间 <lb ed="X" n="0632a11"/><lb ed="R046" n="0671a06"/>之声。鼻不嗅世间香。舌不曾为人说一两句话。意 <lb ed="X" n="0632a12"/><lb ed="R046" n="0671a07"/>常在禅定。不散乱。</p><p xml:id="pX29p0632a1208" cb:place="inline"><name role="" type="person">阿育王</name>礼诸罗汉塔。次至其塔 <lb ed="X" n="0632a13"/><lb ed="R046" n="0671a08"/>而说偈言。虽自练无明。于世少利益。供二十贝子。 <lb ed="X" n="0632a14"/><lb ed="R046" n="0671a09"/>增一云。施一钱。而贝子从塔飞出。来著王足。诸臣 <lb ed="X" n="0632a15"/><lb ed="R046" n="0671a10"/>惊怪。闲静少欲。乃至其塔。犹有是力。故增一云。寿 <lb ed="X" n="0632a16"/><lb ed="R046" n="0671a11"/>命极长。终不中夭。常乐闲居。不处众中。拘罗第一。</p> <lb ed="X" n="0632a17"/><lb ed="R046" n="0671a12"/><p xml:id="pX29p0632a1701">约教者。灭喧入真。三藏寂静。即喧而真。通教寂静。 <lb ed="X" n="0632a18"/><lb ed="R046" n="0671a13"/>離二边入中。别寂静。即边而中。圆寂静。观心者。心 <lb ed="X" n="0632a19"/><lb ed="R046" n="0671a14"/>性中道。即空即假即中。常乐我净观也。</p> <lb ed="X" n="0632a20"/><lb ed="R046" n="0671a15"/><p xml:id="pX29p0632a2001"><name role="" type="person">摩诃拘絺罗</name>。此翻大膝。舍利弗母舅。由来论勝姊。 <lb ed="X" n="0632a21"/><lb ed="R046" n="0671a16"/>姊孕。论则不勝。知所怀者智。寄辩尙尔。何况出胎。 <lb ed="X" n="0632a22"/><lb ed="R046" n="0671a17"/>即弃家。往南天竺。读十八经。时人笑之。纍世难通。 <lb ed="X" n="0632a23"/><lb ed="R046" n="0671a18"/>一生非冀。喟然歎曰。在家为姊所勝。出路为他所 <lb ed="X" n="0632a24"/><lb ed="R046" n="0671b01"/>轻。誓读不休。无暇剪爪。时人呼为长爪梵志。</p><p xml:id="pX29p0632a2418" cb:place="inline">学讫 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0632b" n="0632b"/> <lb ed="X" n="0632b01"/><lb ed="R046" n="0671b02"/>还家。问甥所在。人云。为<persName>佛</persName>弟子。即大憍慢。我甥八 <lb ed="X" n="0632b02"/><lb ed="R046" n="0671b03"/>岁。声震五竺。彼沙门者。有何道術。诱我姊子。径往 <lb ed="X" n="0632b03"/><lb ed="R046" n="0671b04"/><persName>佛</persName>所。思惟良久。不得一法入心。语<persName>佛</persName>言。一切法不 <lb ed="X" n="0632b04"/><lb ed="R046" n="0671b05"/>忍。忍即安義。此言一切法。我皆能破。使不得安。故 <lb ed="X" n="0632b05"/><lb ed="R046" n="0671b06"/>言一切法不忍。<persName>佛</persName>问。汝见是忍不。此堕两负处。若 <lb ed="X" n="0632b06"/><lb ed="R046" n="0671b07"/>我见忍。前<anchor xml:id="nkr_note_add_0632b0601" n="0632b0601"/><anchor xml:id="beg0632b0601" n="0632b0601"/>已<anchor xml:id="end0632b0601"/>云一切不忍。若我见不忍。无以勝<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0632b07"/><lb ed="R046" n="0671b08"/>即低头得法眼净。身子扇<persName>佛</persName>。闻舅论。得阿罗汉果。 <lb ed="X" n="0632b08"/><lb ed="R046" n="0671b09"/>增一云。得四辩才。触难能答。拘絺罗第一。南方天 <lb ed="X" n="0632b09"/><lb ed="R046" n="0671b10"/>王。毘留匐叉。常来随侍。</p><p xml:id="pX29p0632b0910" cb:place="inline">观心者。观心即空即定。即 <lb ed="X" n="0632b10"/><lb ed="R046" n="0671b11"/>假即慧。以严其心。</p> <lb ed="X" n="0632b11"/><lb ed="R046" n="0671b12"/><p xml:id="pX29p0632b1101">难陀。亦云放牛难陀。此翻善欢喜。亦翻欣乐。有言 <lb ed="X" n="0632b12"/><lb ed="R046" n="0671b13"/>是律中<g ref="#CB02494">跋</g>难陀。大论云。<name role="" type="person">频婆娑罗王</name>。请<persName>佛</persName>及比丘 <lb ed="X" n="0632b13"/><lb ed="R046" n="0671b14"/>僧。三月安居。语放牛人。令近处住。令日日送乳酪 <lb ed="X" n="0632b14"/><lb ed="R046" n="0671b15"/>酥等。终竟三月。王甚怜之。令其见<persName>佛</persName>。其乃与诸同 <lb ed="X" n="0632b15"/><lb ed="R046" n="0671b16"/>辈议云。曾闻一切智人。即<name role="" type="person">净饭王</name>子。彼生在王宫。 <lb ed="X" n="0632b16"/><lb ed="R046" n="0671b17"/>颇知放牛事不。乃入竹园。端坐问<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>为说十一 <lb ed="X" n="0632b17"/><lb ed="R046" n="0671b18"/>事等。具如止观第二记。因发心出家。成无学果。从 <lb ed="X" n="0632b18"/><lb ed="R046" n="0672a01"/>本为名。故言放牛。言善欢喜者。从初慕道为名。</p><p xml:id="pX29p0632b1819" cb:place="inline">约 <lb ed="X" n="0632b19"/><lb ed="R046" n="0672a02"/>教者。事欢喜。理无欢喜。三藏意。即事欢喜。是理欢 <lb ed="X" n="0632b20"/><lb ed="R046" n="0672a03"/>喜。通教意。欢喜地。即别教。欢喜住。即圆教。</p> <lb ed="X" n="0632b21"/><lb ed="R046" n="0672a04"/><p xml:id="pX29p0632b2101"><name role="" type="person">孙陀罗难陀</name>。孙陀罗。此翻好爱。亦翻端正。难陀如 <lb ed="X" n="0632b22"/><lb ed="R046" n="0672a05"/>前。种姓如那律中说。四月九日生。短<persName>佛</persName>四指。容仪 <lb ed="X" n="0632b23"/><lb ed="R046" n="0672a06"/>挺特。与世殊异。若入众中。有不识者。谓言<persName>佛</persName>来。弥 <lb ed="X" n="0632b24"/><lb ed="R046" n="0672a07"/>沙塞律云。摩竭有裸形外道。大聪明。国人号为智 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0632c" n="0632c"/> <lb ed="X" n="0632c01"/><lb ed="R046" n="0672a08"/>者。见者。共身子论议结舌。善心生。欲于<persName>佛</persName>法出家。 <lb ed="X" n="0632c02"/><lb ed="R046" n="0672a09"/>见难陀。色貌姝伟。歎云。短小比丘。智慧难槪。况堂 <lb ed="X" n="0632c03"/><lb ed="R046" n="0672a10"/>堂者乎。求出家。难陀即度之。</p><p xml:id="pX29p0632c0312" cb:place="inline">约教者。俗谛有法喜。 <lb ed="X" n="0632c04"/><lb ed="R046" n="0672a11"/>真谛无喜。三藏意。即俗喜是真喜。通教意。从通法 <lb ed="X" n="0632c05"/><lb ed="R046" n="0672a12"/>喜。有俗法喜。中法喜。别教意。即通喜具一切法喜。 <lb ed="X" n="0632c06"/><lb ed="R046" n="0672a13"/>圆教意。</p> <lb ed="X" n="0632c07"/><lb ed="R046" n="0672a14"/><p xml:id="pX29p0632c0701">富楼那。增一云。我父名满。我母名慈。诸梵行人。呼 <lb ed="X" n="0632c08"/><lb ed="R046" n="0672a15"/>我为<name role="" type="person">满慈子</name>。此从父母两缘得名。故云<name role="" type="person">满慈子</name>。是 <lb ed="X" n="0632c09"/><lb ed="R046" n="0672a16"/>人善知内外经书。靡所不知。就知满故。复名满。善 <lb ed="X" n="0632c10"/><lb ed="R046" n="0672a17"/>能廣说。分别義理。<name role="" type="person">满愿子</name>最第一。下文云。于说法 <lb ed="X" n="0632c11"/><lb ed="R046" n="0672a18"/>人中。最为第一。第一者。说满字也。</p><p xml:id="pX29p0632c1114" cb:place="inline">欲还本国利益。 <lb ed="X" n="0632c12"/><lb ed="R046" n="0672b01"/><persName>佛</persName>言。彼国弊恶。汝云何。答。我当修忍。若毁辱我。我 <lb ed="X" n="0632c13"/><lb ed="R046" n="0672b02"/>当自幸。不得拳殴。拳殴时。自幸不得木杖。木杖时 <lb ed="X" n="0632c14"/><lb ed="R046" n="0672b03"/>自幸不得刀刃。刀刃时。自幸離五阴毒器。是为行 <lb ed="X" n="0632c15"/><lb ed="R046" n="0672b04"/>忍满。故名满。七车喩经中说。为大智舍利弗所称 <lb ed="X" n="0632c16"/><lb ed="R046" n="0672b05"/>歎。一切梵行人。皆当萦衣。顶戴于汝。若见汝者。得 <lb ed="X" n="0632c17"/><lb ed="R046" n="0672b06"/>大利益。是为歎满。故名满。</p><p xml:id="pX29p0632c1711" cb:place="inline">约教者。慇勤析法。所作 <lb ed="X" n="0632c18"/><lb ed="R046" n="0672b07"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0632c1801" n="0632c1801"/><anchor xml:id="beg0632c1801" n="0632c1801"/>已<anchor xml:id="end0632c1801"/>办。三藏愿满。体达即空。于空法得证。通教愿满。 <lb ed="X" n="0632c19"/><lb ed="R046" n="0672b08"/>法眼具足。别教愿满。住秘密藏。圆教愿满。</p><p xml:id="pX29p0632c1917" cb:place="inline">本迹者。 <lb ed="X" n="0632c20"/><lb ed="R046" n="0672b09"/>本愿久满。迹为说法第一。示众生知识也。观心。如 <lb ed="X" n="0632c21"/><lb ed="R046" n="0672b10"/>止观中。人行理等善知识观<note place="inline">人是<persName>佛</persName>。菩萨。罗汉。行是六度道品。理是法 <lb ed="X" n="0632c22"/><lb ed="R046" n="0672b11"/>性实际</note>。</p> <lb ed="X" n="0632c23"/><lb ed="R046" n="0672b12"/><p xml:id="pX29p0632c2301">须菩提。此翻空生。生时家中仓库筐箧器皿。一切 <lb ed="X" n="0632c24"/><lb ed="R046" n="0672b13"/>皆空。问占者。占者言吉。因空而生。字曰空生。亦云 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0633a" n="0633a"/> <lb ed="X" n="0633a01"/><lb ed="R046" n="0672b14"/>善吉。常乐遊止闲林石窟寂静之处。所修行业。以 <lb ed="X" n="0633a02"/><lb ed="R046" n="0672b15"/>空为本。常入空定。住无诤三昧。将护众生。不令起 <lb ed="X" n="0633a03"/><lb ed="R046" n="0672b16"/>碍。嫌行即住。嫌住即行。约教者。灭色空智生。藏教 <lb ed="X" n="0633a04"/><lb ed="R046" n="0672b17"/>意。体色空智生。通教意。从有智生空智。从空智生 <lb ed="X" n="0633a05"/><lb ed="R046" n="0672b18"/>俗智。从俗智生中智。别教意。空生即有智。亦即俗 <lb ed="X" n="0633a06"/><lb ed="R046" n="0673a01"/>智。中智。圆教意。</p> <lb ed="X" n="0633a07"/><lb ed="R046" n="0673a02"/><p xml:id="pX29p0633a0701">阿难。此云欢喜。或无染。<name role="" type="person">净饭王</name>冀太子为金轮。霸 <lb ed="X" n="0633a08"/><lb ed="R046" n="0673a03"/>其宗社。忽弃国捐王。忧恼殆绝。魔来诳之。汝子<anchor xml:id="nkr_note_add_0633a0801" n="0633a0801"/><anchor xml:id="beg0633a0801" n="0633a0801"/>已<anchor xml:id="end0633a0801"/> <lb ed="X" n="0633a09"/><lb ed="R046" n="0673a04"/>死。王哭云。阿夷语既虚。瑞相亦无验。复有天来云。 <lb ed="X" n="0633a10"/><lb ed="R046" n="0673a05"/>汝子成<persName>佛</persName>。王疑未决。须臾信报。昨夜天地大动。太 <lb ed="X" n="0633a11"/><lb ed="R046" n="0673a06"/>子成<persName>佛</persName>。王大欢喜。<name role="" type="person">白饭王</name>奏云生儿。擧国欣欣。因 <lb ed="X" n="0633a12"/><lb ed="R046" n="0673a07"/>名欢喜。是为父母作字。</p><p xml:id="pX29p0633a1210" cb:place="inline">阿难端正。人见皆悦。中阿 <lb ed="X" n="0633a13"/><lb ed="R046" n="0673a08"/>含云。四众若闻阿难所说。若多若少。无不欢喜。欲 <lb ed="X" n="0633a14"/><lb ed="R046" n="0673a09"/>发问时。先为謦欬。大众皆欢喜。四众若观其默。行 <lb ed="X" n="0633a15"/><lb ed="R046" n="0673a10"/>住坐卧。指撝处分。进止动转。皆欢喜。</p><p xml:id="pX29p0633a1515" cb:place="inline">阿难腊月八 <lb ed="X" n="0633a16"/><lb ed="R046" n="0673a11"/>日。<persName>佛</persName>成道日生。侍<persName>佛</persName>得二十五年。推此。<persName>佛</persName>年五十 <lb ed="X" n="0633a17"/><lb ed="R046" n="0673a12"/>五。阿难年二十五。<persName>佛</persName>时求侍。五百请为。如前说。众 <lb ed="X" n="0633a18"/><lb ed="R046" n="0673a13"/>劝阿难。阿难顺从。五百皆欢喜。目连腾阿难三愿。 <lb ed="X" n="0633a19"/><lb ed="R046" n="0673a14"/><persName>佛</persName>言。预知讥嫌。求不受故衣食。欲自利益。求出入 <lb ed="X" n="0633a20"/><lb ed="R046" n="0673a15"/>无时。<persName>佛</persName>印而许。<persName>佛</persName>言。阿难勝过去侍。过去侍闻说 <lb ed="X" n="0633a21"/><lb ed="R046" n="0673a16"/>乃解。今<persName>佛</persName>未发言。阿难<anchor xml:id="nkr_note_add_0633a2101" n="0633a2101"/><anchor xml:id="beg0633a2101" n="0633a2101"/>已<anchor xml:id="end0633a2101"/>解<persName>如来</persName>意。须是不须是。 <lb ed="X" n="0633a22"/><lb ed="R046" n="0673a17"/>皆悉能知。故以法付阿难。<persName>如来</persName>欢喜。四天王各奉 <lb ed="X" n="0633a23"/><lb ed="R046" n="0673a18"/><persName>佛</persName>钵。<persName>佛</persName>累而按。合成一钵。四缘宛然。而此钵大重。 <lb ed="X" n="0633a24"/><lb ed="R046" n="0673b01"/>阿难欢喜。荷持无倦。</p><p xml:id="pX29p0633a2409" cb:place="inline">中阿含第七云。阿难侍<persName>佛</persName>二 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0633b" n="0633b"/> <lb ed="X" n="0633b01"/><lb ed="R046" n="0673b02"/>十五年。所闻八十千犍度。皆诵不遗。不褈问一句。 <lb ed="X" n="0633b02"/><lb ed="R046" n="0673b03"/>念力欢喜。</p><p xml:id="pX29p0633b0205" cb:place="inline">阿难随<persName>佛</persName>入天人龙宫。见天人龙女。心 <lb ed="X" n="0633b03"/><lb ed="R046" n="0673b04"/>无染著。虽未尽残思。而不能染。一切天人龙神。无 <lb ed="X" n="0633b04"/><lb ed="R046" n="0673b05"/>不欢喜。</p><p xml:id="pX29p0633b0404" cb:place="inline"><persName>佛</persName>灭度後。坐狮子床。迦葉大众赞曰。面如 <lb ed="X" n="0633b05"/><lb ed="R046" n="0673b06"/>净满月。眼若靑莲花。<persName>佛</persName>法大海水。流入阿难心。自 <lb ed="X" n="0633b06"/><lb ed="R046" n="0673b07"/>誓坐入涅槃。住恐離车有怨。进恐阇王有怨。于恒 <lb ed="X" n="0633b07"/><lb ed="R046" n="0673b08"/>河中。入风奋迅三昧。分身为四分。一与天。一与龙。 <lb ed="X" n="0633b08"/><lb ed="R046" n="0673b09"/>一毘舍離。一阿阇世。</p><p xml:id="pX29p0633b0809" cb:place="inline"><name role="" type="person">阿育王</name>礼阿难塔。奉千万两 <lb ed="X" n="0633b09"/><lb ed="R046" n="0673b10"/>金。偈歎曰。能摄持法身。法灯故法住。念盛<persName>佛</persName>智海。 <lb ed="X" n="0633b10"/><lb ed="R046" n="0673b11"/>故设上供养。念持多所闻。口出微妙语。<persName>世尊</persName>所赞 <lb ed="X" n="0633b11"/><lb ed="R046" n="0673b12"/>歎。天人之所爱。</p><p xml:id="pX29p0633b1107" cb:place="inline">增一云。知时明物。所至无疑。所忆 <lb ed="X" n="0633b12"/><lb ed="R046" n="0673b13"/>不忘。多闻廣达。堪任奉持。阿难第一。</p><p xml:id="pX29p0633b1215" cb:place="inline">约教者。欢喜 <lb ed="X" n="0633b13"/><lb ed="R046" n="0673b14"/>阿难。三藏也。贤阿难。通也。典藏阿难。别也。海阿难。 <lb ed="X" n="0633b14"/><lb ed="R046" n="0673b15"/>圆也。</p> <lb ed="X" n="0633b15"/><lb ed="R046" n="0673b16"/><p xml:id="pX29p0633b1501">罗睺罗。此言覆障。太子求出家。父王不许。慇勤不 <lb ed="X" n="0633b16"/><lb ed="R046" n="0673b17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0633b1601" n="0633b1601"/><anchor xml:id="beg0633b1601" n="0633b1601"/>已<anchor xml:id="end0633b1601"/>。王言。汝若有子。听汝出家。菩萨指妃腹。却後六 <lb ed="X" n="0633b17"/><lb ed="R046" n="0673b18"/>年。汝当生男。在胎六年。故言覆障。真谛三藏云。罗 <lb ed="X" n="0633b18"/><lb ed="R046" n="0674a01"/>睺。本名修罗。能手障日月。翻此。应言障月。<persName>佛</persName>言。我 <lb ed="X" n="0633b19"/><lb ed="R046" n="0674a02"/>法如月。此儿障我。不即出家。世世障我。我世世能 <lb ed="X" n="0633b20"/><lb ed="R046" n="0674a03"/>捨。故言覆障。<persName>佛</persName>出家後。耶输有娠。诸释咸嗔。何因 <lb ed="X" n="0633b21"/><lb ed="R046" n="0674a04"/>有此。欲治欲杀。恶声盈路。宝女劬毘罗。证之小差。 <lb ed="X" n="0633b22"/><lb ed="R046" n="0674a05"/>因焚火坑。发大誓愿。我若为非。子母俱灭。若真遗 <lb ed="X" n="0633b23"/><lb ed="R046" n="0674a06"/>体。天当为证。因抱子投坑。坑变为池。莲花捧体。王 <lb ed="X" n="0633b24"/><lb ed="R046" n="0674a07"/>及国人。始复不疑。後<persName>佛</persName>还国。耶输令罗睺奉<persName>佛</persName>欢 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0633c" n="0633c"/> <lb ed="X" n="0633c01"/><lb ed="R046" n="0674a08"/>喜丸。罗雲以幼稚之年。于大众中。径持上<persName>佛</persName>。耶输 <lb ed="X" n="0633c02"/><lb ed="R046" n="0674a09"/>以此息谤。谤由有子。故言覆障。祖王欢喜。虽失其 <lb ed="X" n="0633c03"/><lb ed="R046" n="0674a10"/>子而获其孙。为金轮。吾亦何恨。想其长大。冀神宝 <lb ed="X" n="0633c04"/><lb ed="R046" n="0674a11"/>至。而<persName>佛</persName>索令出家。父王不许。耶输将上高楼。目连 <lb ed="X" n="0633c05"/><lb ed="R046" n="0674a12"/>飞空来取。<persName>佛</persName>度出家。付舍利弗为弟子。既出家<anchor xml:id="nkr_note_add_0633c0501" n="0633c0501"/><anchor xml:id="beg0633c0501" n="0633c0501"/>已<anchor xml:id="end0633c0501"/>。 <lb ed="X" n="0633c06"/><lb ed="R046" n="0674a13"/>王位亦失。故言覆障。</p><p xml:id="pX29p0633c0609" cb:place="inline">後时修道。慇勤不获。以问<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0633c07"/><lb ed="R046" n="0674a14"/><persName>佛</persName>言。汝为人说五阴未。答言未。当为他说。说竟。又 <lb ed="X" n="0633c08"/><lb ed="R046" n="0674a15"/>问。汝说十二入未。说十八界未。说法是得道之门。 <lb ed="X" n="0633c09"/><lb ed="R046" n="0674a16"/>若欲得道。当为他说法。因廣说法竟。然後得道既。 <lb ed="X" n="0633c10"/><lb ed="R046" n="0674a17"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0633c1001" n="0633c1001"/><anchor xml:id="beg0633c1001" n="0633c1001"/>已<anchor xml:id="end0633c1001"/>得道。见爱皆除。三界生尽。</p><p xml:id="pX29p0633c1012" cb:place="inline"><persName>佛</persName>敕四大罗汉不得 <lb ed="X" n="0633c11"/><lb ed="R046" n="0674a18"/>灭度。待我法灭尽。由是住世。于今未得入无馀涅 <lb ed="X" n="0633c12"/><lb ed="R046" n="0674b01"/>槃。</p> <lb ed="X" n="0633c13"/><lb ed="R046" n="0674b02"/><p xml:id="pX29p0633c1301">二总结云。如是众所知识者。或言知只是识。或言 <lb ed="X" n="0633c14"/><lb ed="R046" n="0674b03"/>闻名为知。见形为识。见形为知。见心为识。本迹者。 <lb ed="X" n="0633c15"/><lb ed="R046" n="0674b04"/>本为众生作满字知识。迹为半字知识<note place="inline">上来多知 <lb ed="X" n="0633c16"/><lb ed="R046" n="0674b05"/>识众竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0633c1604" cb:place="inline">△二少知识。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0633c17"/><lb ed="R046" n="0674b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0633c1701">复有学无学二千人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0633c18"/><lb ed="R046" n="0674b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0633c1801">次列少知识众。有学无学二千人者。但擧位明数。 <lb ed="X" n="0633c19"/><lb ed="R046" n="0674b08"/>而不歎德。亦不列名。呼此为少知识众耳。圣与凡 <lb ed="X" n="0633c20"/><lb ed="R046" n="0674b09"/>绝交。亦不分别多识少识。特以希高慕远者。以多 <lb ed="X" n="0633c21"/><lb ed="R046" n="0674b10"/>识引之。藏名隐德退让者。以少识引之。随顺众生。 <lb ed="X" n="0633c22"/><lb ed="R046" n="0674b11"/>故有若干。不可以多少之迹失其本。学无学者。三 <lb ed="X" n="0633c23"/><lb ed="R046" n="0674b12"/>藏中十八种学人。九种无学人。通教五地皆名学。 <lb ed="X" n="0633c24"/><lb ed="R046" n="0674b13"/>六地名无学。又通教九地名为学。<persName>佛</persName>地为无学。别 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0634a" n="0634a"/> <lb ed="X" n="0634a01"/><lb ed="R046" n="0674b14"/>圆中。或就功用无功用。或就具足未具足。明学无 <lb ed="X" n="0634a02"/><lb ed="R046" n="0674b15"/>学<note place="inline">三藏十八种学人等者。具如止观第六记。通教学无学位。两节判者。前约二乘。後约菩萨。又前约三 <lb ed="X" n="0634a03"/><lb ed="R046" n="0674b16"/>乘共位。後约独菩萨。约别圆中亦两节判者。前云功用无功用。即约地住前後。次具不具。即等觉妙觉。初 <lb ed="X" n="0634a04"/><lb ed="R046" n="0674b17"/>入无功用。亦得名为无学。但是分得。故更约具足</note>。本迹者。本法身大士。居 <lb ed="X" n="0634a05"/><lb ed="R046" n="0674b18"/>满字学无学位。众生应以半字学无学人。莊严双 <lb ed="X" n="0634a06"/><lb ed="R046" n="0675a01"/>树也。观中道。不缘二边。中间即是无学。能如是观。 <lb ed="X" n="0634a07"/><lb ed="R046" n="0675a02"/>是名为学。若就观门明数者。观一心具十法界十 <lb ed="X" n="0634a08"/><lb ed="R046" n="0675a03"/>如。界如互论。即具二千。</p><p xml:id="pX29p0634a0810" cb:place="inline"><note place="inline">僭補曰。界如互论者。以界论如。则有百界千如。以如 <lb ed="X" n="0634a09"/><lb ed="R046" n="0675a04"/>论界。则有万如千界。是谓界如互论。以足二千之数也</note>。</p><p xml:id="pX29p0634a0922" cb:place="inline"><note place="inline">初比丘众竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0634a0927" cb:place="inline">△二比 <lb ed="X" n="0634a10"/><lb ed="R046" n="0675a05"/>丘尼众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0634a11"/><lb ed="R046" n="0675a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0634a1101"><name role="" type="person">摩诃波阇波提</name>比丘尼<note place="inline">至</note>亦与眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0634a12"/><lb ed="R046" n="0675a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0634a1201">波阇波提。此翻<name role="" type="person">大爱道</name>。亦云憍昙弥。此翻众主。尼 <lb ed="X" n="0634a13"/><lb ed="R046" n="0675a08"/>者。天竺女人通名也。本住智度法门。迹为千<persName>佛</persName>之 <lb ed="X" n="0634a14"/><lb ed="R046" n="0675a09"/>母。生育导师。大报恩经云。<persName>佛</persName>姨母憍昙弥。求于<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0634a15"/><lb ed="R046" n="0675a10"/>法中出家。<persName>佛</persName>不听许。心怀怅恨。忧悲苦恼。即出祇 <lb ed="X" n="0634a16"/><lb ed="R046" n="0675a11"/>洹。悲泪满目。阿难见之。乃白<persName>佛</persName>言。憍昙弥母人者。 <lb ed="X" n="0634a17"/><lb ed="R046" n="0675a12"/>乳哺养育<persName>如来</persName>色身。至今得<persName>佛</persName>。母人于<persName>如来</persName>有大 <lb ed="X" n="0634a18"/><lb ed="R046" n="0675a13"/>恩分。<persName>如来</persName>尙许一切人入<persName>佛</persName>法中。况于母人而不 <lb ed="X" n="0634a19"/><lb ed="R046" n="0675a14"/>听许。<persName>佛</persName>言。若听女人入<persName>佛</persName>法。正法当渐微渐减于 <lb ed="X" n="0634a20"/><lb ed="R046" n="0675a15"/>五百岁。故不听许。阿难重白<persName>佛</persName>言。过去诸<persName>佛</persName>。皆具 <lb ed="X" n="0634a21"/><lb ed="R046" n="0675a16"/>四众。而<persName>世尊</persName>独不具耶。<persName>佛</persName>告阿难。若憍昙弥爱乐 <lb ed="X" n="0634a22"/><lb ed="R046" n="0675a17"/><persName>佛</persName>法。能修八敬之法。听入<persName>佛</persName>法。憍昙弥闻是语<anchor xml:id="nkr_note_add_0634a2201" n="0634a2201"/><anchor xml:id="beg0634a2201" n="0634a2201"/>已<anchor xml:id="end0634a2201"/>。 <lb ed="X" n="0634a23"/><lb ed="R046" n="0675a18"/>心大欢喜。<persName>如来</persName>即为宣说八敬之法。憍昙弥言。世 <lb ed="X" n="0634a24"/><lb ed="R046" n="0675b01"/>尊。愿不有虑。当令奉行。假使丧失身命。亦不退失。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0634b" n="0634b"/> <lb ed="X" n="0634b01"/><lb ed="R046" n="0675b02"/><note place="inline">八敬法者。一尼百岁礼初夏比丘足。二不得骂谤比丘。三不得擧比丘过。四从僧受具戒。五有过从僧忏 <lb ed="X" n="0634b02"/><lb ed="R046" n="0675b03"/>六半月从僧请教诫。七依僧三月安居。八夏讫。从僧自恣</note>又以大悲熏心。请云。 <lb ed="X" n="0634b03"/><lb ed="R046" n="0675b04"/>未来恶世之中。有善女人。信乐<persName>佛</persName>法者。唯愿听许。 <lb ed="X" n="0634b04"/><lb ed="R046" n="0675b05"/>入<persName>佛</persName>法中。<persName>佛</persName>言善哉。若有女人。护持<persName>佛</persName>法。渐次修 <lb ed="X" n="0634b05"/><lb ed="R046" n="0675b06"/>学。戒施多闻。及诸善法者。皆悉听许。</p><p xml:id="pX29p0634b0515" cb:place="inline">观释者。中观 <lb ed="X" n="0634b06"/><lb ed="R046" n="0675b07"/>廣博名大。无缘慈名爱。中理虚通名道。大即自行。 <lb ed="X" n="0634b07"/><lb ed="R046" n="0675b08"/>爱即化他。如以爱故受生。慈故涉有。道即通自行 <lb ed="X" n="0634b08"/><lb ed="R046" n="0675b09"/>化他也。六千者。数也。观门者。观六根淸净。各具千 <lb ed="X" n="0634b09"/><lb ed="R046" n="0675b10"/>功德。虽眼鼻身各八百。耳舌意各千二百。以多足 <lb ed="X" n="0634b10"/><lb ed="R046" n="0675b11"/>少。数满六千。亦是观行意也。</p><p xml:id="pX29p0634b1012" cb:place="inline">〇罗睺罗母耶输陀 <lb ed="X" n="0634b11"/><lb ed="R046" n="0675b12"/>罗者。以子标母。此翻华色。亦曰名闻。温良恭俭。德 <lb ed="X" n="0634b12"/><lb ed="R046" n="0675b13"/>齐太子。然在家为菩萨之妻。天人知识。出家为尼 <lb ed="X" n="0634b13"/><lb ed="R046" n="0675b14"/>众之主。位居无学。岂是无名闻众耶。十二遊经出 <lb ed="X" n="0634b14"/><lb ed="R046" n="0675b15"/>三夫人。第一瞿夷。二耶输。三鹿野。未曾有。及瑞应。 <lb ed="X" n="0634b15"/><lb ed="R046" n="0675b16"/>皆云罗睺是瞿夷子。涅槃。及法花。皆云是耶输子。 <lb ed="X" n="0634b16"/><lb ed="R046" n="0675b17"/>二義云何通。或可彼经擧大母。此处擧所生。释论 <lb ed="X" n="0634b17"/><lb ed="R046" n="0675b18"/>云。瞿毘陀。是宝女不孕。即是瞿夷。此翻明女。故知 <lb ed="X" n="0634b18"/><lb ed="R046" n="0676a01"/>定是耶输子也。</p><p xml:id="pX29p0634b1807" cb:place="inline">本迹者。妻则齐也。岂有博地。为太 <lb ed="X" n="0634b19"/><lb ed="R046" n="0676a02"/>子妻。故知本住寂定微妙法喜。迹为<persName>佛</persName>妻。悲华云。 <lb ed="X" n="0634b20"/><lb ed="R046" n="0676a03"/>宝藏<persName>佛</persName>所。誓愿为妻耳。</p><p xml:id="pX29p0634b2010" cb:place="inline">上来当分。各明本迹观心。 <lb ed="X" n="0634b21"/><lb ed="R046" n="0676a04"/>更有总论。显善权曲巧。明观行精微。兹不具录。乐 <lb ed="X" n="0634b22"/><lb ed="R046" n="0676a05"/>多闻者。宜自捡之<note place="inline">初声闻众竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0634b2213" cb:place="inline">△二菩萨众者。释 <lb ed="X" n="0634b23"/><lb ed="R046" n="0676a06"/>论云。菩萨为出家在家四众摄。何故别列。答。有菩 <lb ed="X" n="0634b24"/><lb ed="R046" n="0676a07"/>萨堕四众中。有四众不堕菩萨中。为其不发心作 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0634c" n="0634c"/> <lb ed="X" n="0634c01"/><lb ed="R046" n="0676a08"/><persName>佛</persName>故。今别列同发心求作<persName>佛</persName>者。名菩萨众。文为三。 <lb ed="X" n="0634c02"/><lb ed="R046" n="0676a09"/>初气类大数。二明位歎德。三列名总结。</p><p xml:id="pX29p0634c0216" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0634c03"/><lb ed="R046" n="0676a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0634c0301">菩萨摩诃萨八万人。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0634c04"/><lb ed="R046" n="0676a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0634c0401">气类者。即是菩萨摩诃萨也。若具存应言菩提萨 <lb ed="X" n="0634c05"/><lb ed="R046" n="0676a12"/>埵。<name role="" type="person">摩诃萨埵</name>。什师嫌烦。略提埵二字。菩提。此言道。 <lb ed="X" n="0634c06"/><lb ed="R046" n="0676a13"/>萨埵。此言心。摩诃。此言大。此诸人等。皆求廣博大 <lb ed="X" n="0634c07"/><lb ed="R046" n="0676a14"/>道。又成熟众生故。道心大道心之气类也。</p><p xml:id="pX29p0634c0717" cb:place="inline">菩萨多 <lb ed="X" n="0634c08"/><lb ed="R046" n="0676a15"/>种。谓偏通别圆。如释论引迦旃延子。明六度齐限 <lb ed="X" n="0634c09"/><lb ed="R046" n="0676a16"/>而满者。此欲调血众生为乳也。若大品。明有菩萨 <lb ed="X" n="0634c10"/><lb ed="R046" n="0676a17"/>发心。与萨婆若相应者。此欲调乳入酪也。若大品。 <lb ed="X" n="0634c11"/><lb ed="R046" n="0676a18"/>明有菩萨发心。遊戏神通。净<persName>佛</persName>国土。又如净名中 <lb ed="X" n="0634c12"/><lb ed="R046" n="0676b01"/>得不思议解脱者。皆能变身登座而复受屈被诃 <lb ed="X" n="0634c13"/><lb ed="R046" n="0676b02"/>者。此欲调酪为生熟酥也。若大品。明有菩萨发心。 <lb ed="X" n="0634c14"/><lb ed="R046" n="0676b03"/>即坐道树。成正觉。转法轮。度众生者。此是调酥为 <lb ed="X" n="0634c15"/><lb ed="R046" n="0676b04"/>醍醐也。故下文云。菩萨闻是法。疑网皆<anchor xml:id="nkr_note_add_0634c1501" n="0634c1501"/><anchor xml:id="beg0634c1501" n="0634c1501"/>已<anchor xml:id="end0634c1501"/>除。又云。 <lb ed="X" n="0634c16"/><lb ed="R046" n="0676b05"/>若菩萨不闻法花。非善行菩萨道。若闻此经。即善 <lb ed="X" n="0634c17"/><lb ed="R046" n="0676b06"/>行菩萨道。又涅槃云。菩萨不闻涅槃。常有希望。若 <lb ed="X" n="0634c18"/><lb ed="R046" n="0676b07"/>闻涅槃。希望都息。故略有四种也。</p><p xml:id="pX29p0634c1814" cb:place="inline">本迹者。本地难 <lb ed="X" n="0634c19"/><lb ed="R046" n="0676b08"/>测。或居等觉。或齐法王。如善财入法界。见文殊色 <lb ed="X" n="0634c20"/><lb ed="R046" n="0676b09"/>像无边。法门深远。本邻诸<persName>佛</persName>。迹辅释迦为菩萨。普 <lb ed="X" n="0634c21"/><lb ed="R046" n="0676b10"/>现色身三昧力。散影垂容。以口轮不思议化。随宜 <lb ed="X" n="0634c22"/><lb ed="R046" n="0676b11"/>廣说。可以智知。不可以言辩也<note place="inline">或齐法王者。如文殊本是龙种上尊 <lb ed="X" n="0634c23"/><lb ed="R046" n="0676b12"/>王<persName>佛</persName>。馀幷准知</note>所以迹引四味。归乎一实。譬如锤鍖。器诸 <lb ed="X" n="0634c24"/><lb ed="R046" n="0676b13"/>淳朴<note place="inline">譬中云。槌砧者。化主为槌。辅者为砧。乃至互为。皆为成器。本为古质为淳朴。今以未治为 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0635a" n="0635a"/> <lb ed="X" n="0635a01"/><lb ed="R046" n="0676b14"/>淳朴。令其成器。故名为器。淳朴不一。故名为诸</note>。成醍醐<anchor xml:id="nkr_note_add_0635a0101" n="0635a0101"/><anchor xml:id="beg0635a0101" n="0635a0101"/>已<anchor xml:id="end0635a0101"/>。一期化息。然其 <lb ed="X" n="0635a02"/><lb ed="R046" n="0676b15"/>本地。究竟成就。岂是今日。始入大乘。亦非寂灭道 <lb ed="X" n="0635a03"/><lb ed="R046" n="0676b16"/>场。高山先照。若顿若渐。皆迹所为耳。观解者。中道 <lb ed="X" n="0635a04"/><lb ed="R046" n="0676b17"/>观心。双照二谛名大。通至菩提果名道。破五住尘 <lb ed="X" n="0635a05"/><lb ed="R046" n="0676b18"/>劳。名成众生。八万人者。数也。馀经集众甚多。此经 <lb ed="X" n="0635a06"/><lb ed="R046" n="0677a01"/>何少。或是语其大数。或譬王论密事。不可率土同 <lb ed="X" n="0635a07"/><lb ed="R046" n="0677a02"/>谋。观心者。约八正道。一道观十善。一善具百界千 <lb ed="X" n="0635a08"/><lb ed="R046" n="0677a03"/>如。十善具千界万如。是一万众。一道既尔。馀七道 <lb ed="X" n="0635a09"/><lb ed="R046" n="0677a04"/>亦然。共成八万。是为观心不思议也。</p><p xml:id="pX29p0635a0915" cb:place="inline">△二明位歎 <lb ed="X" n="0635a10"/><lb ed="R046" n="0677a05"/>德。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0635a11"/><lb ed="R046" n="0677a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0635a1101">皆于阿耨多罗三藐三菩提<note place="inline">至</note>能度无数百千众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0635a12"/><lb ed="R046" n="0677a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0635a1201">皆于阿耨三菩提不退转者。明位也。阿耨菩提。此 <lb ed="X" n="0635a13"/><lb ed="R046" n="0677a08"/>云无上正<persName>等正觉</persName>。不退转者。地师云。十住是证不 <lb ed="X" n="0635a14"/><lb ed="R046" n="0677a09"/>退。十行是位不退。十迴向是行不退。十地是念不 <lb ed="X" n="0635a15"/><lb ed="R046" n="0677a10"/>退。此是别教義。不会此经。今所不用。璎珞云。初地 <lb ed="X" n="0635a16"/><lb ed="R046" n="0677a11"/>三观现前。心心寂灭。自然流入。此亦别教不退。今 <lb ed="X" n="0635a17"/><lb ed="R046" n="0677a12"/>亦不用。若花严。明初住得<persName>如来</persName>一身无量身。具三 <lb ed="X" n="0635a18"/><lb ed="R046" n="0677a13"/>不退。此圆教不退。此是一实事。今用此判位也。本 <lb ed="X" n="0635a19"/><lb ed="R046" n="0677a14"/>迹者。本地寂灭。尙非十地。况是初住。尙非初住不 <lb ed="X" n="0635a20"/><lb ed="R046" n="0677a15"/>退。况复别通。别通之位。宜释馀经列众。圆教之位。 <lb ed="X" n="0635a21"/><lb ed="R046" n="0677a16"/>正在今经。诸经论师。既不识迹。安能知本。所歎既 <lb ed="X" n="0635a22"/><lb ed="R046" n="0677a17"/>谬。毁在其中。还成增减两谤。何谓歎德。</p><p xml:id="pX29p0635a2216" cb:place="inline">观心者。三 <lb ed="X" n="0635a23"/><lb ed="R046" n="0677a18"/>观即三不退。又一心三观。即一心三不退。旧云。皆 <lb ed="X" n="0635a24"/><lb ed="R046" n="0677b01"/>得陀罗尼。始是歎德。今取不退转。即具两意。成上 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0635b" n="0635b"/> <lb ed="X" n="0635b01"/><lb ed="R046" n="0677b02"/>属明位。起後属歎德。歎德作十二句。分为四意。初 <lb ed="X" n="0635b02"/><lb ed="R046" n="0677b03"/>三句歎现德。次三句歎往行。次四句歎内体。後两 <lb ed="X" n="0635b03"/><lb ed="R046" n="0677b04"/>句歎外名。四意不同。而德居于初。故称歎德。今以 <lb ed="X" n="0635b04"/><lb ed="R046" n="0677b05"/>十三句作横竖消文。一竖约十地義便。二横约初 <lb ed="X" n="0635b05"/><lb ed="R046" n="0677b06"/>住義便。</p><p xml:id="pX29p0635b0504" cb:place="inline">〇不退转者。成前即是明位。起後即是歎 <lb ed="X" n="0635b06"/><lb ed="R046" n="0677b07"/>德。以对初地。初地名欢喜。喜其不退堕二边。入中 <lb ed="X" n="0635b07"/><lb ed="R046" n="0677b08"/>道。获三不退。故知歎初欢喜地也。</p><p xml:id="pX29p0635b0714" cb:place="inline">〇皆得陀罗尼。 <lb ed="X" n="0635b08"/><lb ed="R046" n="0677b09"/>歎二地。二地名離垢。亦名離达。離遮诸恶。达持众 <lb ed="X" n="0635b09"/><lb ed="R046" n="0677b10"/>善。即陀罗尼義。故知歎離垢地也。</p><p xml:id="pX29p0635b0914" cb:place="inline">〇乐说辩才。歎 <lb ed="X" n="0635b10"/><lb ed="R046" n="0677b11"/>三地。三地名明地。内智明。外说辩。欲知智在说。说 <lb ed="X" n="0635b11"/><lb ed="R046" n="0677b12"/>有种种。乐说最勝。故知歎第三明地也。</p><p xml:id="pX29p0635b1116" cb:place="inline">〇转不退 <lb ed="X" n="0635b12"/><lb ed="R046" n="0677b13"/>转法轮。歎四地。四地名<g ref="#CB08504">焰</g>。<g ref="#CB08504">焰</g>能破暗。又能焦炷。转 <lb ed="X" n="0635b13"/><lb ed="R046" n="0677b14"/>法轮。自害<anchor xml:id="nkr_note_add_0635b1301" n="0635b1301"/><anchor xml:id="beg0635b1301" n="0635b1301"/>己<anchor xml:id="end0635b1301"/>惑如焦炷。破迷他如除暗。故知歎第 <lb ed="X" n="0635b14"/><lb ed="R046" n="0677b15"/>四<g ref="#CB08504">焰</g>地也。</p><p xml:id="pX29p0635b1405" cb:place="inline">〇供养百千诸<persName>佛</persName>。歎五地。五地名难勝 <lb ed="X" n="0635b15"/><lb ed="R046" n="0677b16"/>地。此地得深禅定。用神通力。难勝难及。于一念顷。 <lb ed="X" n="0635b16"/><lb ed="R046" n="0677b17"/>遍至十方。供养诸<persName>佛</persName>。故知歎第五地也。</p><p xml:id="pX29p0635b1616" cb:place="inline">〇于诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0635b17"/><lb ed="R046" n="0677b18"/>所。殖众德本。歎六地。六地名现前。由得禅。能供养 <lb ed="X" n="0635b18"/><lb ed="R046" n="0678a01"/>诸<persName>佛</persName>。福资种智。种智现前。智是德本。如植种于地 <lb ed="X" n="0635b19"/><lb ed="R046" n="0678a02"/>故知歎第六地也。</p><p xml:id="pX29p0635b1908" cb:place="inline">〇常为诸<persName>佛</persName>之所称歎。歎第七 <lb ed="X" n="0635b20"/><lb ed="R046" n="0678a03"/>远行地。此地二智方便。出过一切。廣修利益。称会 <lb ed="X" n="0635b21"/><lb ed="R046" n="0678a04"/><persName>佛</persName>心。故知歎第七地也。</p><p xml:id="pX29p0635b2110" cb:place="inline">〇以慈修身。歎第八不动 <lb ed="X" n="0635b22"/><lb ed="R046" n="0678a05"/>地。正智不动。不出三界。但以慈熏身。应入五道。熏 <lb ed="X" n="0635b23"/><lb ed="R046" n="0678a06"/>口为说法。熏心为设方便。正法花具熏三业。故知 <lb ed="X" n="0635b24"/><lb ed="R046" n="0678a07"/>歎第八地也。</p><p xml:id="pX29p0635b2406" cb:place="inline">〇善入<persName>佛</persName>慧。歎第九地。九地名善慧。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0635c" n="0635c"/> <lb ed="X" n="0635c01"/><lb ed="R046" n="0678a08"/>深入实际。妙彻本源。此名義最合。故知歎第九地。 <lb ed="X" n="0635c02"/><lb ed="R046" n="0678a09"/>也。</p><p xml:id="pX29p0635c0202" cb:place="inline">〇通达大智。歎第十地。十地名法雲。法身如虚 <lb ed="X" n="0635c03"/><lb ed="R046" n="0678a10"/>空。禅定如大雲。智慧如大雨。善入<persName>佛</persName>法名慧。巧用 <lb ed="X" n="0635c04"/><lb ed="R046" n="0678a11"/><persName>佛</persName>法名智。互擧耳。</p><p xml:id="pX29p0635c0408" cb:place="inline">〇到于彼岸。歎十地内德。到三 <lb ed="X" n="0635c05"/><lb ed="R046" n="0678a12"/>谛之彼岸。因中说果。又到在不久也。</p><p xml:id="pX29p0635c0515" cb:place="inline">〇名称普闻 <lb ed="X" n="0635c06"/><lb ed="R046" n="0678a13"/>歎十地外德。由内德深廣。致令声名普闻。内外相 <lb ed="X" n="0635c07"/><lb ed="R046" n="0678a14"/>称。若开等觉位者。此二句拟之。</p><p xml:id="pX29p0635c0713" cb:place="inline">〇能度百千众生 <lb ed="X" n="0635c08"/><lb ed="R046" n="0678a15"/>者。馀地度人。或一界至九界。不名能度。十地勝前。 <lb ed="X" n="0635c09"/><lb ed="R046" n="0678a16"/>故称能度。诸地悉具众功德。而今出没释者。为人 <lb ed="X" n="0635c10"/><lb ed="R046" n="0678a17"/>情好异故。依十地名便故。又竖義易解故。作此一 <lb ed="X" n="0635c11"/><lb ed="R046" n="0678a18"/>途消文耳。</p><p xml:id="pX29p0635c1105" cb:place="inline">〇次横歎者。直约初住说之。馀位位例 <lb ed="X" n="0635c12"/><lb ed="R046" n="0678b01"/>可解。</p><p xml:id="pX29p0635c1203" cb:place="inline">初发心住。一发一切发。出过二边。革凡超圣。 <lb ed="X" n="0635c13"/><lb ed="R046" n="0678b02"/>入于中道。其心寂灭。念念流入萨婆若海。故言得 <lb ed="X" n="0635c14"/><lb ed="R046" n="0678b03"/>不退转。</p><p xml:id="pX29p0635c1404" cb:place="inline">初住遮離取相无知无明等障。持达般若 <lb ed="X" n="0635c15"/><lb ed="R046" n="0678b04"/>解脱法身等德。故言得陀罗尼。</p><p xml:id="pX29p0635c1513" cb:place="inline">十信似解。尙能以 <lb ed="X" n="0635c16"/><lb ed="R046" n="0678b05"/>一音遍满三千界。何况初住真解口密功德。故言 <lb ed="X" n="0635c17"/><lb ed="R046" n="0678b06"/>乐说辩才。</p><p xml:id="pX29p0635c1705" cb:place="inline">初住能分身百世界作<persName>佛</persName>。论其实处。无 <lb ed="X" n="0635c18"/><lb ed="R046" n="0678b07"/>量无边。以能作<persName>佛</persName>。说法教化。故言能转不退法轮。</p> <lb ed="X" n="0635c19"/><lb ed="R046" n="0678b08"/><p xml:id="pX29p0635c1901">初住得不思议神力。遍能承事法界诸<persName>佛</persName>。故言供 <lb ed="X" n="0635c20"/><lb ed="R046" n="0678b09"/>养百千诸<persName>佛</persName>。</p><p xml:id="pX29p0635c2006" cb:place="inline">初住得实相本。能殖众德也。</p><p xml:id="pX29p0635c2017" cb:place="inline">初住开 <lb ed="X" n="0635c21"/><lb ed="R046" n="0678b10"/><persName>佛</persName>知见。知见<anchor xml:id="nkr_note_add_0635c2101" n="0635c2101"/><anchor xml:id="beg0635c2101" n="0635c2101"/>己<anchor xml:id="end0635c2101"/>法与诸<persName>佛</persName>同。故为<persName>佛</persName>之所称歎。</p><p xml:id="pX29p0635c2119" cb:place="inline">初 <lb ed="X" n="0635c22"/><lb ed="R046" n="0678b11"/>住无缘慈。普现色身。遍应法界。故言以慈修身。</p><p xml:id="pX29p0635c2219" cb:place="inline">初 <lb ed="X" n="0635c23"/><lb ed="R046" n="0678b12"/>住入秘密藏。故言善入<persName>佛</persName>慧。</p><p xml:id="pX29p0635c2312" cb:place="inline">初住一心三智。无能 <lb ed="X" n="0635c24"/><lb ed="R046" n="0678b13"/>障碍。故云通达大智。</p><p xml:id="pX29p0635c2409" cb:place="inline">初住事理分究竟。故言到于 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0636a" n="0636a"/> <lb ed="X" n="0636a01"/><lb ed="R046" n="0678b14"/>彼岸。</p><p xml:id="pX29p0636a0103" cb:place="inline">初住圆德真实。与名相称。故言名称普闻诸 <lb ed="X" n="0636a02"/><lb ed="R046" n="0678b15"/><persName>佛</persName>世界。</p><p xml:id="pX29p0636a0204" cb:place="inline">初住能为十法界而作依止。安立救护。故 <lb ed="X" n="0636a03"/><lb ed="R046" n="0678b16"/>言能度百千众生。</p><p xml:id="pX29p0636a0308" cb:place="inline">初住更有无量无边不可思议 <lb ed="X" n="0636a04"/><lb ed="R046" n="0678b17"/>种种功德。略言十三句耳。</p><p xml:id="pX29p0636a0411" cb:place="inline">二住去。乃至等觉。亦复 <lb ed="X" n="0636a05"/><lb ed="R046" n="0678b18"/>如是。故大品云。初阿字门。具四十一字功德。後荼 <lb ed="X" n="0636a06"/><lb ed="R046" n="0679a01"/>亦具诸字功德。中间亦尔。字等。语等。功德亦等。</p><p xml:id="pX29p0636a0619" cb:place="inline">问。 <lb ed="X" n="0636a07"/><lb ed="R046" n="0679a02"/>此中歎断惑德。三藏不断惑。可不被歎。迹为通别。 <lb ed="X" n="0636a08"/><lb ed="R046" n="0679a03"/>何不歎德。答。今经正明圆人。不歎方便耳。</p><p xml:id="pX29p0636a0817" cb:place="inline">△三列 <lb ed="X" n="0636a09"/><lb ed="R046" n="0679a04"/>名总结。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0636a10"/><lb ed="R046" n="0679a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0636a1001">其名曰<name role="" type="person">文殊师利</name><note place="inline">至</note>如是等菩萨摩诃萨八万人俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0636a11"/><lb ed="R046" n="0679a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0636a1101">列名者。大士大名。或从法门。或从行德。或从本愿。 <lb ed="X" n="0636a12"/><lb ed="R046" n="0679a07"/>虽是一名。备无量義。今依经依观。消十八菩萨名。</p> <lb ed="X" n="0636a13"/><lb ed="R046" n="0679a08"/><p xml:id="pX29p0636a1301">〇<name role="" type="person">文殊师利</name>。此云妙德。大经云。了了见<persName>佛</persName>性。犹如 <lb ed="X" n="0636a14"/><lb ed="R046" n="0679a09"/>妙德等。无行经云。文殊师利。普超云。濡首。思益云。 <lb ed="X" n="0636a15"/><lb ed="R046" n="0679a10"/>虽说诸法而不起法相。不起非法相。故名妙德。悲 <lb ed="X" n="0636a16"/><lb ed="R046" n="0679a11"/>华云。愿我行菩萨道。所化众生。皆于十方先成正 <lb ed="X" n="0636a17"/><lb ed="R046" n="0679a12"/>觉。令我天眼。悉皆见之。我之国土。皆一生菩萨。悉 <lb ed="X" n="0636a18"/><lb ed="R046" n="0679a13"/>令从我劝发道心。我行菩萨道。无有齐限。宝藏<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0636a19"/><lb ed="R046" n="0679a14"/>言。汝作功德。甚深甚深。愿取妙土。今故号汝名文 <lb ed="X" n="0636a20"/><lb ed="R046" n="0679a15"/>殊师利。在北方欢喜世界作<persName>佛</persName>。号欢喜藏摩尼宝 <lb ed="X" n="0636a21"/><lb ed="R046" n="0679a16"/>积<persName>佛</persName>。今犹现在。闻名灭四重罪。为菩萨像。影响释 <lb ed="X" n="0636a22"/><lb ed="R046" n="0679a17"/>迦耳。观心性理。三德秘密。不纵不横。故名妙德。</p><p xml:id="pX29p0636a2219" cb:place="inline">〇 <lb ed="X" n="0636a23"/><lb ed="R046" n="0679a18"/>观世音者。无量寿经。梵语廅娄亘。思益云。若众生 <lb ed="X" n="0636a24"/><lb ed="R046" n="0679b01"/>见者。即时毕定得于菩提。称名者。得免众苦。故名 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0636b" n="0636b"/> <lb ed="X" n="0636b01"/><lb ed="R046" n="0679b02"/>观音。悲华云。若有众生受苦。称我名者。念我者。为 <lb ed="X" n="0636b02"/><lb ed="R046" n="0679b03"/>我天耳天眼所见闻。不得免苦。不取正觉。宝藏<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0636b03"/><lb ed="R046" n="0679b04"/>云。汝观一切众生。生大悲心。今当字汝。为观世音。 <lb ed="X" n="0636b04"/><lb ed="R046" n="0679b05"/>此下文自释名<note place="inline">下文指普门品</note>。观心释者。三智名观。三谛 <lb ed="X" n="0636b05"/><lb ed="R046" n="0679b06"/>名世。三观是语本。故名音。</p><p xml:id="pX29p0636b0511" cb:place="inline">〇得大势者。无量寿经 <lb ed="X" n="0636b06"/><lb ed="R046" n="0679b07"/>梵语摩诃那钵。思益云。我投足之处。震动三千大 <lb ed="X" n="0636b07"/><lb ed="R046" n="0679b08"/>千世界。及魔宫殿。故名大势至。悲华云。愿我世界。 <lb ed="X" n="0636b08"/><lb ed="R046" n="0679b09"/>如观世音。等无有异。宝藏<persName>佛</persName>言。由汝愿取大千世 <lb ed="X" n="0636b09"/><lb ed="R046" n="0679b10"/>界故。今当字汝。为大势至。观心释者。三止为足。投 <lb ed="X" n="0636b10"/><lb ed="R046" n="0679b11"/>三谛地。动十法界。一切见爱所住之处。皆悉倾动。</p> <lb ed="X" n="0636b11"/><lb ed="R046" n="0679b12"/><p xml:id="pX29p0636b1101">〇常精进者。大宝积云。是菩萨为一众生。经无量 <lb ed="X" n="0636b12"/><lb ed="R046" n="0679b13"/>劫。随逐不捨。犹不受化。无一念弃捨。以身心俱进 <lb ed="X" n="0636b13"/><lb ed="R046" n="0679b14"/>故。</p><p xml:id="pX29p0636b1302" cb:place="inline">〇不休息者。思益云。恒河沙劫。为一日夜。是三 <lb ed="X" n="0636b14"/><lb ed="R046" n="0679b15"/>十日为月。十二月为岁。过百千万亿劫。得値一<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0636b15"/><lb ed="R046" n="0679b16"/>如是値恒河沙<persName>佛</persName>。行诸梵行。修习功德。然後授记。 <lb ed="X" n="0636b16"/><lb ed="R046" n="0679b17"/>心不休息。故名不休息。观心者。观空不住空。出假 <lb ed="X" n="0636b17"/><lb ed="R046" n="0679b18"/>不住假。而入中不住中。双照二谛。名不休息。</p><p xml:id="pX29p0636b1718" cb:place="inline">〇宝 <lb ed="X" n="0636b18"/><lb ed="R046" n="0680a01"/>掌者。普超云。披上德铠。乃至<persName>佛</persName>。无能沮败。今是大 <lb ed="X" n="0636b19"/><lb ed="R046" n="0680a02"/>乘。若于梦中。不志二乘。常以实心。诸通慧心。为人 <lb ed="X" n="0636b20"/><lb ed="R046" n="0680a03"/>讲宣。于诸珍宝。心无所贪惜。故名宝掌。观心者。不 <lb ed="X" n="0636b21"/><lb ed="R046" n="0680a04"/>思议三谛。名之为宝。一心三观。名之为掌。以此观 <lb ed="X" n="0636b22"/><lb ed="R046" n="0680a05"/>掌。执此谛宝。自利利他。故云宝掌。</p><p xml:id="pX29p0636b2214" cb:place="inline">〇药王者。悲华 <lb ed="X" n="0636b23"/><lb ed="R046" n="0680a06"/>云。愿贤劫一千四<persName>佛</persName>初成道。我皆供养。诸<persName>佛</persName>入灭。 <lb ed="X" n="0636b24"/><lb ed="R046" n="0680a07"/>我皆起塔。劫尽苦恼。我皆救护。刀兵疾疫。作大医 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0636c" n="0636c"/> <lb ed="X" n="0636c01"/><lb ed="R046" n="0680a08"/>王。然後作<persName>佛</persName>。宝藏<persName>佛</persName>言。今当字汝为火净。药王在 <lb ed="X" n="0636c02"/><lb ed="R046" n="0680a09"/>後作<persName>佛</persName>。即娄至<persName>如来</persName><note place="inline">火净者。从烧身立名。文中且以世治。表出世治</note>。</p><p xml:id="pX29p0636c0227" cb:place="inline">〇勇 <lb ed="X" n="0636c03"/><lb ed="R046" n="0680a10"/>施者。出世法宝。遍施众生。而无疲厌。故名勇施。</p><p xml:id="pX29p0636c0319" cb:place="inline">〇 <lb ed="X" n="0636c04"/><lb ed="R046" n="0680a11"/>宝月者。所证三谛。可尊如宝。能证三智。圆照如月。 <lb ed="X" n="0636c05"/><lb ed="R046" n="0680a12"/>故名宝月。</p><p xml:id="pX29p0636c0505" cb:place="inline">〇月光者。圆妙三智。能除昏烦热恼。犹 <lb ed="X" n="0636c06"/><lb ed="R046" n="0680a13"/>如月光。淸凉破暗。故名月光。</p><p xml:id="pX29p0636c0612" cb:place="inline">〇满月者。三智圆明。 <lb ed="X" n="0636c07"/><lb ed="R046" n="0680a14"/>无有缺减。犹如满月。故名满月。</p><p xml:id="pX29p0636c0713" cb:place="inline">〇大力者。智境冥 <lb ed="X" n="0636c08"/><lb ed="R046" n="0680a15"/>合。有大力用。故名大力。</p><p xml:id="pX29p0636c0810" cb:place="inline">〇无量力者。以大力用。遍 <lb ed="X" n="0636c09"/><lb ed="R046" n="0680a16"/>应众缘。遍拔众苦。故名无量力。</p><p xml:id="pX29p0636c0913" cb:place="inline">〇越三界者。以一 <lb ed="X" n="0636c10"/><lb ed="R046" n="0680a17"/>心三观。超越分段变易二种生死。故名越三界也。 <lb ed="X" n="0636c11"/><lb ed="R046" n="0680a18"/><note place="inline">勇施至越三界。此七位菩萨。文句未检经。缺疑未释。今依科注。引補注。略释于此</note>。</p><p xml:id="pX29p0636c1132" cb:place="inline">〇跋陀 <lb ed="X" n="0636c12"/><lb ed="R046" n="0680b01"/>婆罗者。此言善守。亦云贤守。思益云。若众生闻名 <lb ed="X" n="0636c13"/><lb ed="R046" n="0680b02"/>者。毕定得三菩提。故名善守。观解者。中道正观。于 <lb ed="X" n="0636c14"/><lb ed="R046" n="0680b03"/>诸善中。最为上首。故言善守。</p><p xml:id="pX29p0636c1412" cb:place="inline">〇弥勒者。此云慈氏。 <lb ed="X" n="0636c15"/><lb ed="R046" n="0680b04"/>思益云。若众生见者。即得慈心三昧。故名慈氏。贤 <lb ed="X" n="0636c16"/><lb ed="R046" n="0680b05"/>愚云。国王见象师调象。即慈心生。从是得名慈氏。 <lb ed="X" n="0636c17"/><lb ed="R046" n="0680b06"/>悲华云。发愿于刀火劫中。拥护众生。观解者。中道 <lb ed="X" n="0636c18"/><lb ed="R046" n="0680b07"/>正观。即是无缘大慈。慈善根力。令诸心数。皆入同 <lb ed="X" n="0636c19"/><lb ed="R046" n="0680b08"/>体大慈法中。離诸不善。故名慈氏。又云。慈乃姓也。 <lb ed="X" n="0636c20"/><lb ed="R046" n="0680b09"/>名<name role="" type="person">阿逸多</name>。此翻无勝。下文<note place="inline">云云</note>。</p><p xml:id="pX29p0636c2013" cb:place="inline">〇宝积者。积聚一 <lb ed="X" n="0636c21"/><lb ed="R046" n="0680b10"/>心三智之宝。</p><p xml:id="pX29p0636c2106" cb:place="inline">〇导师者。思益云。于堕邪道众生生 <lb ed="X" n="0636c22"/><lb ed="R046" n="0680b11"/>大悲心。令入正道。不求恩报。故名导师。观解者。三 <lb ed="X" n="0636c23"/><lb ed="R046" n="0680b12"/>观妙智。导一切行。不坠二边。皆入正观。故名导师。</p> <lb ed="X" n="0636c24"/><lb ed="R046" n="0680b13"/><p xml:id="pX29p0636c2401">〇如是下。是结数也<note place="inline">二菩萨众竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0636c2414" cb:place="inline">△三天龙等众 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0637a" n="0637a"/> <lb ed="X" n="0637a01"/><lb ed="R046" n="0680b14"/>八。一欲界天众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0637a02"/><lb ed="R046" n="0680b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0637a0201">尔时释提桓因<note place="inline">至</note>与其眷属三万天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0637a03"/><lb ed="R046" n="0680b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0637a0301">释提桓因因陀罗者。或云栴提罗。此翻能作。作忉 <lb ed="X" n="0637a04"/><lb ed="R046" n="0680b17"/>利天主。忉利。此翻三十三。四面各八城。就喜见城。 <lb ed="X" n="0637a05"/><lb ed="R046" n="0680b18"/>合三十三。共居须弥顶。须弥。此翻安明。四宝所成。 <lb ed="X" n="0637a06"/><lb ed="R046" n="0681a01"/>高廣三百三十六万里。此是欲天之主故前列。杂 <lb ed="X" n="0637a07"/><lb ed="R046" n="0681a02"/>阿含四十云。有一比丘问<persName>佛</persName>。何故名释提桓因。答 <lb ed="X" n="0637a08"/><lb ed="R046" n="0681a03"/>本为人时。行于顿施。堪能作主。故名释提桓因。何 <lb ed="X" n="0637a09"/><lb ed="R046" n="0681a04"/>故名富兰陀罗。本为人时。数数行施故。何故名摩 <lb ed="X" n="0637a10"/><lb ed="R046" n="0681a05"/>伽婆。本为人时名故。何故名娑婆罗。本为人时。此 <lb ed="X" n="0637a11"/><lb ed="R046" n="0681a06"/>衣佈施故。何故名憍尸迦。本为人时姓故。何故名 <lb ed="X" n="0637a12"/><lb ed="R046" n="0681a07"/>舍脂钵底。舍脂是妇。钵底是夫。何故名千眼。本为 <lb ed="X" n="0637a13"/><lb ed="R046" n="0681a08"/>人时聪明。于一时坐。思千种義。观察称量。故名千 <lb ed="X" n="0637a14"/><lb ed="R046" n="0681a09"/>眼。何故名因提利。为三十二天主。璎珞第三云。天 <lb ed="X" n="0637a15"/><lb ed="R046" n="0681a10"/>帝名拘翼。</p><p xml:id="pX29p0637a1505" cb:place="inline">教门者。阿含中。帝释是阿那含。般若明 <lb ed="X" n="0637a16"/><lb ed="R046" n="0681a11"/>十方难问般若者。皆名释提桓因。别圆中明释提 <lb ed="X" n="0637a17"/><lb ed="R046" n="0681a12"/>桓因。得首楞严三昧。内证不同。过贤劫二千二十 <lb ed="X" n="0637a18"/><lb ed="R046" n="0681a13"/>四劫作<persName>佛</persName>。号无著<persName>世尊</persName>。</p><p xml:id="pX29p0637a1810" cb:place="inline">本迹者。十住行向即三十。 <lb ed="X" n="0637a19"/><lb ed="R046" n="0681a14"/>十地为一。等觉为二。妙觉为主。同栖第一義天。共 <lb ed="X" n="0637a20"/><lb ed="R046" n="0681a15"/>服实相甘露即本也。居须弥顶。迹也。</p><p xml:id="pX29p0637a2015" cb:place="inline">观心解者。自 <lb ed="X" n="0637a21"/><lb ed="R046" n="0681a16"/>行十善。劝他。随喜。此三十善。皆空皆假皆中。即是 <lb ed="X" n="0637a22"/><lb ed="R046" n="0681a17"/>三十三观门也<note place="inline">共服甘露者。大经第六四依品云。如<name role="" type="person">三十三天</name>。有妙甘露不死之药。 <lb ed="X" n="0637a23"/><lb ed="R046" n="0681a18"/>譬初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0637a2301" n="0637a2301"/><anchor xml:id="beg0637a2301" n="0637a2301"/>已<anchor xml:id="end0637a2301"/>上理同也</note>。</p><p xml:id="pX29p0637a2309" cb:place="inline">〇明月等三天子是内臣。如卿相。</p><p xml:id="pX29p0637a2322" cb:place="inline">或云 <lb ed="X" n="0637a24"/><lb ed="R046" n="0681b01"/>是三光天子。明月是宝吉祥月天子。大势至应作。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0637b" n="0637b"/> <lb ed="X" n="0637b01"/><lb ed="R046" n="0681b02"/>普香是明星天子。虚空藏应作。宝光是宝意日天 <lb ed="X" n="0637b02"/><lb ed="R046" n="0681b03"/>子。观世音应作。此即本迹释也。</p><p xml:id="pX29p0637b0213" cb:place="inline">观解者。三观即三 <lb ed="X" n="0637b03"/><lb ed="R046" n="0681b04"/>智。三智即三光。从三谛生三智。谛即天。智即子<note place="inline">明月 <lb ed="X" n="0637b04"/><lb ed="R046" n="0681b05"/>等本迹。幷出正法花</note>。</p><p xml:id="pX29p0637b0409" cb:place="inline">〇四大天王者。帝释外臣。如武将也。居 <lb ed="X" n="0637b05"/><lb ed="R046" n="0681b06"/>四宝山。高半须弥。廣二十四万里。东提头赖咤。此 <lb ed="X" n="0637b06"/><lb ed="R046" n="0681b07"/>云持国。亦言安民。居黄金山。领二鬼。犍闼婆。富单 <lb ed="X" n="0637b07"/><lb ed="R046" n="0681b08"/>那。南毘留勒叉。此云增长。亦云免離。居琉璃山。领 <lb ed="X" n="0637b08"/><lb ed="R046" n="0681b09"/>二鬼。闭戾多。鸠槃荼。西毘留博叉。此云非好报。亦 <lb ed="X" n="0637b09"/><lb ed="R046" n="0681b10"/>云恶眼。亦云杂语。居白银山。领二鬼。毒龙。毘舍遮。 <lb ed="X" n="0637b10"/><lb ed="R046" n="0681b11"/>北毘沙门。此云种种闻。亦云多闻。居水晶山。领二 <lb ed="X" n="0637b11"/><lb ed="R046" n="0681b12"/>鬼。罗刹。夜叉。各领二鬼。不令恼人。故称护世。</p><p xml:id="pX29p0637b1118" cb:place="inline">本迹 <lb ed="X" n="0637b12"/><lb ed="R046" n="0681b13"/>者。本为常乐我净四王。护持<persName>佛</persName>法。不令外人取其 <lb ed="X" n="0637b13"/><lb ed="R046" n="0681b14"/>枝葉。斫截破壞。常王护东方常无常双树。乐王护 <lb ed="X" n="0637b14"/><lb ed="R046" n="0681b15"/>南方乐无乐双树。我王护西方我无我双树。净王 <lb ed="X" n="0637b15"/><lb ed="R046" n="0681b16"/>护北方净不净双树。枝干喩常。华喩于我。果喩于 <lb ed="X" n="0637b16"/><lb ed="R046" n="0681b17"/>乐。茂葉喩净。护此花果。常能利益一切众生故。迹 <lb ed="X" n="0637b17"/><lb ed="R046" n="0681b18"/>为四王而护世也。</p><p xml:id="pX29p0637b1708" cb:place="inline">观解者。观四谛智。即是四王。一 <lb ed="X" n="0637b18"/><lb ed="R046" n="0682a01"/>谛下除爱见二惑。即是护八爱见也。</p><p xml:id="pX29p0637b1815" cb:place="inline">次忉利上有 <lb ed="X" n="0637b19"/><lb ed="R046" n="0682a02"/><g ref="#CB08504">焰</g>摩。此翻善时。大论云妙善。去忉利三百三十六 <lb ed="X" n="0637b20"/><lb ed="R046" n="0682a03"/>万里。善时上有兜率陀。此翻妙足。去<g ref="#CB08504">焰</g>摩如前地 <lb ed="X" n="0637b21"/><lb ed="R046" n="0682a04"/>远。而不列者。略耳。何者。下天钝。上天著乐。尙知来 <lb ed="X" n="0637b22"/><lb ed="R046" n="0682a05"/>集。况不著不钝而不来耶。</p><p xml:id="pX29p0637b2211" cb:place="inline">〇自在即第五。大自在 <lb ed="X" n="0637b23"/><lb ed="R046" n="0682a06"/>即第六。自化五欲。他化五欲<note place="inline">云云</note>。有人言。是色界 <lb ed="X" n="0637b24"/><lb ed="R046" n="0682a07"/>顶大自在。此不应超至彼也。观心者。入空是自在 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0637c" n="0637c"/> <lb ed="X" n="0637c01"/><lb ed="R046" n="0682a08"/>观。入中是大自在观。</p><p xml:id="pX29p0637c0109" cb:place="inline">△二色界天众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0637c02"/><lb ed="R046" n="0682a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0637c0201"><name role="" type="person">娑婆世界</name>主梵天王<note place="inline">至</note>与其眷属万二千天子俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0637c03"/><lb ed="R046" n="0682a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0637c0301">娑婆。此翻忍。其土众生。安于十恶。不肯出離。从人 <lb ed="X" n="0637c04"/><lb ed="R046" n="0682a11"/>名土。故称为忍。悲华经云。云何名娑婆。是诸众生 <lb ed="X" n="0637c05"/><lb ed="R046" n="0682a12"/>忍受三毒。及诸烦恼。故名忍土。亦名杂。杂九道共 <lb ed="X" n="0637c06"/><lb ed="R046" n="0682a13"/>居。</p><p xml:id="pX29p0637c0602" cb:place="inline">〇梵者。此翻離欲。除下地繫。上陞色界。故名離 <lb ed="X" n="0637c07"/><lb ed="R046" n="0682a14"/>欲。亦称高净。</p><p xml:id="pX29p0637c0706" cb:place="inline">〇尸弃者。此翻为顶髻。又外国唤火 <lb ed="X" n="0637c08"/><lb ed="R046" n="0682a15"/>为树提尸弃。此王本修火光定。破欲界惑。从德立 <lb ed="X" n="0637c09"/><lb ed="R046" n="0682a16"/>名。然经标梵王。复擧尸弃。似如两人。依释论。正以 <lb ed="X" n="0637c10"/><lb ed="R046" n="0682a17"/>尸弃为王。今经擧位显名。恐目一人耳。住禅中间。 <lb ed="X" n="0637c11"/><lb ed="R046" n="0682a18"/>内有觉观。外有言说。得主领为王。单修禅为梵民。 <lb ed="X" n="0637c12"/><lb ed="R046" n="0682b01"/>加四无量心为王也。初禅有梵众。梵辅。大梵。今擧 <lb ed="X" n="0637c13"/><lb ed="R046" n="0682b02"/>王摄诸也。</p><p xml:id="pX29p0637c1305" cb:place="inline">〇光明者。二禅也。此有少光。无量光。光 <lb ed="X" n="0637c14"/><lb ed="R046" n="0682b03"/>音。</p><p xml:id="pX29p0637c1402" cb:place="inline">〇三禅有少净。无量净。遍净。</p><p xml:id="pX29p0637c1413" cb:place="inline">〇四禅有密身。亦 <lb ed="X" n="0637c15"/><lb ed="R046" n="0682b04"/>无罣碍。无量密。亦受福。密果。亦廣果。无想密。亦无 <lb ed="X" n="0637c16"/><lb ed="R046" n="0682b05"/>想。又有五那含。不烦。不热。善见。善现。及色究竟。亦 <lb ed="X" n="0637c17"/><lb ed="R046" n="0682b06"/>大自在。即<name role="" type="person">摩醯首罗</name>。经文存略不具。但等。等此诸 <lb ed="X" n="0637c18"/><lb ed="R046" n="0682b07"/>天也。例有教门。本迹观心。思之。</p><p xml:id="pX29p0637c1813" cb:place="inline">△三龙众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0637c19"/><lb ed="R046" n="0682b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0637c1901">有八龙王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0637c20"/><lb ed="R046" n="0682b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0637c2001">难陀名欢喜。<g ref="#CB02494">跋</g>名善。兄弟常护<name role="" type="person">摩竭提</name>。雨泽以时。 <lb ed="X" n="0637c21"/><lb ed="R046" n="0682b10"/>国无饑年。<name role="" type="person">甁沙王</name>年为一会。百姓闻皆欢喜。从此 <lb ed="X" n="0637c22"/><lb ed="R046" n="0682b11"/>得名。即目连所降者也。居海中。本迹解者。本住欢 <lb ed="X" n="0637c23"/><lb ed="R046" n="0682b12"/>喜地。迹居海间。观解者。三观即中道生法喜也。</p><p xml:id="pX29p0637c2319" cb:place="inline">〇 <lb ed="X" n="0637c24"/><lb ed="R046" n="0682b13"/>娑伽罗。从居海受名。花严所称。旧云。因国得名。本 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0638a" n="0638a"/> <lb ed="X" n="0638a01"/><lb ed="R046" n="0682b14"/>住智渡大海。迹处沧溟。</p><p xml:id="pX29p0638a0110" cb:place="inline">〇和修吉。此云多头。亦云 <lb ed="X" n="0638a02"/><lb ed="R046" n="0682b15"/>宝称。居于水中。本住普现色身三昧。迹示多头也。 <lb ed="X" n="0638a03"/><lb ed="R046" n="0682b16"/>颧者。入假之颧。分别无量法门也。</p><p xml:id="pX29p0638a0314" cb:place="inline">〇德叉迦。此云 <lb ed="X" n="0638a04"/><lb ed="R046" n="0682b17"/>现毒。亦云多舌。或云雨舌。本住乐说无碍辩法门。 <lb ed="X" n="0638a05"/><lb ed="R046" n="0682b18"/>迹示多舌。</p><p xml:id="pX29p0638a0505" cb:place="inline">〇阿那婆达多。从池得名。此云无热。长 <lb ed="X" n="0638a06"/><lb ed="R046" n="0683a01"/>阿含十八云。雪山顶有池。名阿耨达。池中有五住 <lb ed="X" n="0638a07"/><lb ed="R046" n="0683a02"/>堂。从池为名。龙王常处其中。<name role="" type="person">阎浮提</name>诸龙有三患。 <lb ed="X" n="0638a08"/><lb ed="R046" n="0683a03"/>一热风热沙著身。烧皮肉及骨髓。以为苦恼。二恶 <lb ed="X" n="0638a09"/><lb ed="R046" n="0683a04"/>风暴起。吹其宫殿。失宝饰衣等。龙身自现。以为苦 <lb ed="X" n="0638a10"/><lb ed="R046" n="0683a05"/>恼。三诸龙娱乐时。金翅鸟入宫。搏撮始生龙子食 <lb ed="X" n="0638a11"/><lb ed="R046" n="0683a06"/>之。怖惧热恼。此池无三患。若鸟起心欲往。即便命 <lb ed="X" n="0638a12"/><lb ed="R046" n="0683a07"/>终。故名<name role="" type="person">无热恼池</name>也。本住淸凉常乐我净。迹处凉 <lb ed="X" n="0638a13"/><lb ed="R046" n="0683a08"/>池。观者。三观妙慧。净五住之烦咂。免二死之热沙。</p> <lb ed="X" n="0638a14"/><lb ed="R046" n="0683a09"/><p xml:id="pX29p0638a1401">〇摩那斯。此云大身。或大意。大力等。修罗排海。淹 <lb ed="X" n="0638a15"/><lb ed="R046" n="0683a10"/>喜见城。此龙萦身。以遏海水。本住无边身法门。迹 <lb ed="X" n="0638a16"/><lb ed="R046" n="0683a11"/>为大体。观者。中道正观。其性廣博。</p><p xml:id="pX29p0638a1614" cb:place="inline">〇优钵罗。此云 <lb ed="X" n="0638a17"/><lb ed="R046" n="0683a12"/>黛色莲花池。龙依住。从池得名。本住法花三昧。迹 <lb ed="X" n="0638a18"/><lb ed="R046" n="0683a13"/>居此池。观者。三观即是修因。因即莲花也。正法念 <lb ed="X" n="0638a19"/><lb ed="R046" n="0683a14"/>经云。龙为诸天保境。修罗兴兵。前与龙鬥。故知为 <lb ed="X" n="0638a20"/><lb ed="R046" n="0683a15"/>天所管也。</p><p xml:id="pX29p0638a2005" cb:place="inline">△四紧那罗众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0638a21"/><lb ed="R046" n="0683a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0638a2101">有四紧那罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0638a22"/><lb ed="R046" n="0683a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0638a2201">亦云紧那罗。此云疑神。似人而有一角。故号人非 <lb ed="X" n="0638a23"/><lb ed="R046" n="0683a18"/>人。天帝法乐神。居十宝山。身有异相。即上奏乐。</p><p xml:id="pX29p0638a2319" cb:place="inline"><persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0638a24"/><lb ed="R046" n="0683b01"/>时说法。诸天絃歌。般遮于瑟而颂法门。旧云。法紧 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0638b" n="0638b"/> <lb ed="X" n="0638b01"/><lb ed="R046" n="0683b02"/>奏四谛。妙紧奏十二因缘。大紧奏六度。持紧总奏 <lb ed="X" n="0638b02"/><lb ed="R046" n="0683b03"/>前三。今言奏四教法门也。本住不可思议。不起灭 <lb ed="X" n="0638b03"/><lb ed="R046" n="0683b04"/>定。安禅合掌。以千万偈。赞诸法王。迹寄絃管。歌咏 <lb ed="X" n="0638b04"/><lb ed="R046" n="0683b05"/>十力。</p><p xml:id="pX29p0638b0403" cb:place="inline">观者。观音声即空即假即中。随顺三谛。即是 <lb ed="X" n="0638b05"/><lb ed="R046" n="0683b06"/>赞<persName>佛</persName>也。</p><p xml:id="pX29p0638b0504" cb:place="inline">△五犍闼婆众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0638b06"/><lb ed="R046" n="0683b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0638b0601">有四犍闼婆王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0638b07"/><lb ed="R046" n="0683b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0638b0701">犍闼婆。此云嗅香。以香为食。亦云香阴。其身出香。 <lb ed="X" n="0638b08"/><lb ed="R046" n="0683b09"/>此是天帝俗乐之神也。乐者。幢倒伎也。乐音者。鼓 <lb ed="X" n="0638b09"/><lb ed="R046" n="0683b10"/>节絃管也。美者。幢倒中勝品者。美音者。絃管中勝 <lb ed="X" n="0638b10"/><lb ed="R046" n="0683b11"/>者也<note place="inline">幢。谓缘幢。即竿木也。倒。谓掷倒等也</note>。</p><p xml:id="pX29p0638b1017" cb:place="inline">△六阿修罗众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0638b11"/><lb ed="R046" n="0683b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0638b1101">有四阿修罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0638b12"/><lb ed="R046" n="0683b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0638b1201">阿修罗者。此云无酒。四天下採花。酝于大海。鱼龙 <lb ed="X" n="0638b13"/><lb ed="R046" n="0683b14"/>业力。其味不变。嗔妒誓断。故言无酒神。亦云不端。 <lb ed="X" n="0638b14"/><lb ed="R046" n="0683b15"/>弥天安师云质谅。质谅。直信也。此神谄曲。不与名 <lb ed="X" n="0638b15"/><lb ed="R046" n="0683b16"/>相称。有二种。鬼道摄者。居大海边。畜牲道摄者。居 <lb ed="X" n="0638b16"/><lb ed="R046" n="0683b17"/>大海底。</p><p xml:id="pX29p0638b1604" cb:place="inline">〇婆稚者。此云被缚。或云五处被缚。或云 <lb ed="X" n="0638b17"/><lb ed="R046" n="0683b18"/>五恶物繫颈不得脱。故云被缚。亦云有缚。为帝释 <lb ed="X" n="0638b18"/><lb ed="R046" n="0684a01"/>所缚。本能五繫繫魔外道。迹为此像耳。正法花云。 <lb ed="X" n="0638b19"/><lb ed="R046" n="0684a02"/>最勝。观者。以三观智。缚五住惑。入实际中。</p><p xml:id="pX29p0638b1917" cb:place="inline">〇佉罗 <lb ed="X" n="0638b20"/><lb ed="R046" n="0684a03"/>骞<g ref="#CB00501">驮</g>。此云廣肩胛。亦云恶阴。涌海水者。正本云。宝 <lb ed="X" n="0638b21"/><lb ed="R046" n="0684a04"/>锦。本住权实二智。慈荷众生故。迹为廣肩胛。观者。 <lb ed="X" n="0638b22"/><lb ed="R046" n="0684a05"/>三观能鼓覆五住生死大海也<note place="inline">正本者。正法花耳</note>。</p><p xml:id="pX29p0638b2220" cb:place="inline">〇毘摩 <lb ed="X" n="0638b23"/><lb ed="R046" n="0684a06"/>质多。此云净心。亦云种种疑。波海水出声。名毘摩 <lb ed="X" n="0638b24"/><lb ed="R046" n="0684a07"/>质多。即舍脂父也。观<persName>佛</persName>三昧云。光音天生此地。地 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0638c" n="0638c"/> <lb ed="X" n="0638c01"/><lb ed="R046" n="0684a08"/>使有欲。入海洗不净。堕泥变为卵。八千岁生一女。 <lb ed="X" n="0638c02"/><lb ed="R046" n="0684a09"/>千头少一。二十四手。此女戏于水。水晶入身。八千 <lb ed="X" n="0638c03"/><lb ed="R046" n="0684a10"/>岁生一男。二十四头。千手少一。海水波音。名为毘 <lb ed="X" n="0638c04"/><lb ed="R046" n="0684a11"/>摩质多。索犍闼婆女生舍脂。帝释业力。令其父居 <lb ed="X" n="0638c05"/><lb ed="R046" n="0684a12"/>七宝殿。纳为妻。後谗其父。遂交兵。脚波海水。手攻 <lb ed="X" n="0638c06"/><lb ed="R046" n="0684a13"/>喜见。帝释以般若咒力。不能为害。正本云。燕居。本 <lb ed="X" n="0638c07"/><lb ed="R046" n="0684a14"/>者。色心本净。迹为此名。观者。正观中道。即是净心。</p> <lb ed="X" n="0638c08"/><lb ed="R046" n="0684a15"/><p xml:id="pX29p0638c0801">〇罗睺罗。此云障持。障持日月者也。是畜牲种。身 <lb ed="X" n="0638c09"/><lb ed="R046" n="0684a16"/>长八万四千由旬。口廣千由旬。宝珠严身。观天女 <lb ed="X" n="0638c10"/><lb ed="R046" n="0684a17"/>天园林。若四天下人孝养父母。供养沙门者。诸天 <lb ed="X" n="0638c11"/><lb ed="R046" n="0684a18"/>有威力。上空雨刀。若不尔。诸天入宫不出。又日放 <lb ed="X" n="0638c12"/><lb ed="R046" n="0684b01"/>光照其眼。不能得见。擧手掌障日。世人咸言日蚀。 <lb ed="X" n="0638c13"/><lb ed="R046" n="0684b02"/>掩月亦如是。或作大声。世人言天兽吼。怖日月时。 <lb ed="X" n="0638c14"/><lb ed="R046" n="0684b03"/>倍大其身。气诃日月。日月失光。来诉<persName>佛</persName>。<persName>佛</persName>告罗睺。 <lb ed="X" n="0638c15"/><lb ed="R046" n="0684b04"/>莫吞日月。罗睺肢节战动。身流白汗。即放日月。日 <lb ed="X" n="0638c16"/><lb ed="R046" n="0684b05"/>月力。众生力。<persName>佛</persName>力。众因缘故。不能为害。昔有婆罗 <lb ed="X" n="0638c17"/><lb ed="R046" n="0684b06"/>门。聪明廣施。四千车载食。于旷野施。有一<persName>佛</persName>塔。恶 <lb ed="X" n="0638c18"/><lb ed="R046" n="0684b07"/>人所烧。即以四千车载水。灭火救塔。欢喜发愿。愿 <lb ed="X" n="0638c19"/><lb ed="R046" n="0684b08"/>得大身。欲界第一。既无正信。好鬥爱战。喜施故生 <lb ed="X" n="0638c20"/><lb ed="R046" n="0684b09"/>光明城。作罗睺罗修罗王也。正本云。吸气。本观云 <lb ed="X" n="0638c21"/><lb ed="R046" n="0684b10"/>云<note place="inline">本观云云者。本住第一義天。而迹示非天。观者。一心三观。即空即假即中。常住寂光。而示非天之天</note>。</p> <lb ed="X" n="0638c22"/><lb ed="R046" n="0684b11"/><p xml:id="pX29p0638c2201">△七迦楼罗王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0638c23"/><lb ed="R046" n="0684b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0638c2301">有四迦楼罗王<note place="inline">至</note>各与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0638c24"/><lb ed="R046" n="0684b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0638c2401">迦楼罗。此云金翅。翅翮金色。居四天下大树上。两 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0639a" n="0639a"/> <lb ed="X" n="0639a01"/><lb ed="R046" n="0684b14"/>翅相去三百三十六万里。有人言。莊子呼为鹏。鹏 <lb ed="X" n="0639a02"/><lb ed="R046" n="0684b15"/>行众鸟翼之。亦称为凤凰。私谓凤不践生草。啖竹 <lb ed="X" n="0639a03"/><lb ed="R046" n="0684b16"/>实。栖乳桐。金翅啖龙。云何是类。</p><p xml:id="pX29p0639a0313" cb:place="inline">〇大威德者。威勝 <lb ed="X" n="0639a04"/><lb ed="R046" n="0684b17"/>群辈。又威摄诸龙也。正本云。具足。</p><p xml:id="pX29p0639a0414" cb:place="inline">〇大身者。大群 <lb ed="X" n="0639a05"/><lb ed="R046" n="0684b18"/>辈也。</p><p xml:id="pX29p0639a0503" cb:place="inline">〇大满者。龙恒充满<anchor xml:id="nkr_note_add_0639a0501" n="0639a0501"/><anchor xml:id="beg0639a0501" n="0639a0501"/>己<anchor xml:id="end0639a0501"/>意也。</p><p xml:id="pX29p0639a0514" cb:place="inline">〇如意者。颈有 <lb ed="X" n="0639a06"/><lb ed="R046" n="0685a01"/>此珠也。正本云。不可动。迦楼鸟有神力。雄化为天 <lb ed="X" n="0639a07"/><lb ed="R046" n="0685a02"/>子。雌变为天女。化<anchor xml:id="nkr_note_add_0639a0701" n="0639a0701"/><anchor xml:id="beg0639a0701" n="0639a0701"/>己<anchor xml:id="end0639a0701"/>住处有宝宫。亦有百珠。而报 <lb ed="X" n="0639a08"/><lb ed="R046" n="0685a03"/>需食龙。胎能啖胎。不能啖三。卵能啖二。湿能啖三。 <lb ed="X" n="0639a09"/><lb ed="R046" n="0685a04"/>化能啖四。观<persName>佛</persName>三昧经云。正音迦楼。一日山东啖 <lb ed="X" n="0639a10"/><lb ed="R046" n="0685a05"/>一龙王。五百小龙。三方亦尔。周而复始。寿八千年。 <lb ed="X" n="0639a11"/><lb ed="R046" n="0685a06"/>临终失势。欲啖龙子。龙母嘇<g ref="#CB04504">𭋣</g>之。不得食即嗔。从 <lb ed="X" n="0639a12"/><lb ed="R046" n="0685a07"/>金刚山。透海穿地轮过。不能过风轮。风弹之。从故 <lb ed="X" n="0639a13"/><lb ed="R046" n="0685a08"/>孔涌到金刚山。如是七返。还山顶命终。肉裂火起。 <lb ed="X" n="0639a14"/><lb ed="R046" n="0685a09"/>将烧宝山。难陀雨雨灭之。肉烂。以衝风轮亦七返。 <lb ed="X" n="0639a15"/><lb ed="R046" n="0685a10"/>堕山上。成如意珠。龙得之。即为王。人王亦有感此 <lb ed="X" n="0639a16"/><lb ed="R046" n="0685a11"/>珠者。</p><p xml:id="pX29p0639a1603" cb:place="inline">△八人众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0639a17"/><lb ed="R046" n="0685a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0639a1701">韦提希子阿阇世王。与若干百千眷属俱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0639a18"/><lb ed="R046" n="0685a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0639a1801">韦提希。母也。翻思惟。频婆娑罗。此翻模实。父也。阿 <lb ed="X" n="0639a19"/><lb ed="R046" n="0685a14"/>阇世。云未生怨。大经云。阿阇名不生。世名怨。以不 <lb ed="X" n="0639a20"/><lb ed="R046" n="0685a15"/>生<persName>佛</persName>性故。则烦恼怨生。烦恼怨生故。不见<persName>佛</persName>性。不 <lb ed="X" n="0639a21"/><lb ed="R046" n="0685a16"/>生烦恼。即见<persName>佛</persName>性。又阿阇名不生。世名世法。以世 <lb ed="X" n="0639a22"/><lb ed="R046" n="0685a17"/>八法所不汚<note place="inline">八风</note>。故名阿阇世。此是本義也。普超经 <lb ed="X" n="0639a23"/><lb ed="R046" n="0685a18"/>云。阿阇世。从文殊忏悔。得柔顺忍。命终入宾咤罗 <lb ed="X" n="0639a24"/><lb ed="R046" n="0685b01"/>地狱。即入即出。生上方<persName>佛</persName>土。得无生忍。弥勒出时。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0639b" n="0639b"/> <lb ed="X" n="0639b01"/><lb ed="R046" n="0685b02"/>复来此界。名不动菩萨。後当作<persName>佛</persName>。号净界<persName>如来</persName>。其 <lb ed="X" n="0639b02"/><lb ed="R046" n="0685b03"/>迹既尔。本岂可量。</p><p xml:id="pX29p0639b0208" cb:place="inline">观解者。贪爱母。无明父。害此故 <lb ed="X" n="0639b03"/><lb ed="R046" n="0685b04"/>称逆。逆即顺也。行于非道。通达<persName>佛</persName>道。</p><p xml:id="pX29p0639b0315" cb:place="inline">问。<persName>佛</persName>在人中 <lb ed="X" n="0639b04"/><lb ed="R046" n="0685b05"/>说法。列人众何少。答。文略不载。人实不少。文云。及 <lb ed="X" n="0639b05"/><lb ed="R046" n="0685b06"/>诸小王。转轮圣王等。无量義中。列四轮王。国王国 <lb ed="X" n="0639b06"/><lb ed="R046" n="0685b07"/>臣。国民士女。其众则廣。</p><p xml:id="pX29p0639b0610" cb:place="inline">问。天人龙鬼。皆见<persName>佛</persName>闻法。 <lb ed="X" n="0639b07"/><lb ed="R046" n="0685b08"/>地狱一道。无色一界。何意不列。答。此義今当辩。夫 <lb ed="X" n="0639b08"/><lb ed="R046" n="0685b09"/>诸道陞沉。由戒有持毁。见<persName>佛</persName>不见<persName>佛</persName>。由乘有缓急。 <lb ed="X" n="0639b09"/><lb ed="R046" n="0685b10"/>然持戒有粗细。故报有优劣。持乘有大小。见<persName>佛</persName>有 <lb ed="X" n="0639b10"/><lb ed="R046" n="0685b11"/>权实。且略判戒乘。各为三品。依涅槃一句。开为四 <lb ed="X" n="0639b11"/><lb ed="R046" n="0685b12"/>句释之。其義则显。</p><p xml:id="pX29p0639b1108" cb:place="inline">一戒乘俱急。二戒缓乘急。三戒 <lb ed="X" n="0639b12"/><lb ed="R046" n="0685b13"/>急乘缓。四戒乘俱缓。若通论戒乘。一切善法。一切 <lb ed="X" n="0639b13"/><lb ed="R046" n="0685b14"/>观慧。皆得称戒。亦皆是乘。人天五乘。即是其義。道 <lb ed="X" n="0639b14"/><lb ed="R046" n="0685b15"/>共等戒。悉是通意也。今就别判。三皈。五戒。十善。八 <lb ed="X" n="0639b15"/><lb ed="R046" n="0685b16"/>斋。出家律仪。乃至定共。能防身口。遮恶道果。得人 <lb ed="X" n="0639b16"/><lb ed="R046" n="0685b17"/>天报者。名之为戒。若闻经生解。观智推寻。四谛。十 <lb ed="X" n="0639b17"/><lb ed="R046" n="0685b18"/>二缘。六度。生灭。无生灭等智。能破烦恼。运出三界 <lb ed="X" n="0639b18"/><lb ed="R046" n="0686a01"/>者。名之为乘。故大品云。有相之善。不动不出。无相 <lb ed="X" n="0639b19"/><lb ed="R046" n="0686a02"/>之善。能动能出。即此義也。</p><p xml:id="pX29p0639b1911" cb:place="inline">若戒乘俱急者。持下品 <lb ed="X" n="0639b20"/><lb ed="R046" n="0686a03"/>戒戒急。报在人中。持小乘乘急。以人中身。于三藏 <lb ed="X" n="0639b21"/><lb ed="R046" n="0686a04"/>教时。见<persName>佛</persName>闻法。持中乘乘急。以人报身。于通教大 <lb ed="X" n="0639b22"/><lb ed="R046" n="0686a05"/>乘。乃至带方便诸大乘经时。见<persName>佛</persName>闻法。持上乘乘 <lb ed="X" n="0639b23"/><lb ed="R046" n="0686a06"/>急。以人报身。于花严法花等教。及诸教中圆。见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0639b24"/><lb ed="R046" n="0686a07"/>闻法。预列为同闻众者是也。</p><p xml:id="pX29p0639b2412" cb:place="inline">若持中品戒急。报在 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0639c" n="0639c"/> <lb ed="X" n="0639c01"/><lb ed="R046" n="0686a08"/>欲界天。持小乘乘急。以欲界天身。于三藏时。见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0639c02"/><lb ed="R046" n="0686a09"/>闻法。馀如上说。</p><p xml:id="pX29p0639c0207" cb:place="inline">若持上品戒急。加修禅定。报在色 <lb ed="X" n="0639c03"/><lb ed="R046" n="0686a10"/>无色天等。持小乘乘急。以色无色天身。于三藏中。 <lb ed="X" n="0639c04"/><lb ed="R046" n="0686a11"/>见<persName>佛</persName>闻法。馀如上说。释第一句竟。</p><p xml:id="pX29p0639c0414" cb:place="inline">若戒缓乘急者。 <lb ed="X" n="0639c05"/><lb ed="R046" n="0686a12"/>三品戒皆缓报堕三涂。持小乘乘急。以三涂身。于 <lb ed="X" n="0639c06"/><lb ed="R046" n="0686a13"/>三藏中。见<persName>佛</persName>闻法。馀如上说。释第二句竟。</p><p xml:id="pX29p0639c0617" cb:place="inline">若戒急 <lb ed="X" n="0639c07"/><lb ed="R046" n="0686a14"/>乘缓者。三戒急故。受欲界人天。及色无色天身。三 <lb ed="X" n="0639c08"/><lb ed="R046" n="0686a15"/>乘缓故。<persName>佛</persName>虽出世。说三乘法。爱著乐报。耽荒五欲。 <lb ed="X" n="0639c09"/><lb ed="R046" n="0686a16"/>不见<persName>佛</persName>。不闻法。舍卫三亿家。及诸不见闻者。三界 <lb ed="X" n="0639c10"/><lb ed="R046" n="0686a17"/>著乐诸天等。是也。释第三句竟。</p><p xml:id="pX29p0639c1013" cb:place="inline">若戒乘俱缓者。受 <lb ed="X" n="0639c11"/><lb ed="R046" n="0686a18"/>三涂报。不见<persName>佛</persName>不闻法也。释第四句竟。</p><p xml:id="pX29p0639c1116" cb:place="inline">此文不列 <lb ed="X" n="0639c12"/><lb ed="R046" n="0686b01"/>地狱者。以其戒缓。苦重报隔。上乘又缓。不能于法 <lb ed="X" n="0639c13"/><lb ed="R046" n="0686b02"/>华见<persName>佛</persName>闻法。馀经有列者。馀乘急耳。</p><p xml:id="pX29p0639c1315" cb:place="inline">又不列无色 <lb ed="X" n="0639c14"/><lb ed="R046" n="0686b03"/>天者。上戒急故。受天身。著定味。上乘缓故。不能于 <lb ed="X" n="0639c15"/><lb ed="R046" n="0686b04"/>法花见<persName>佛</persName>闻法。馀经有列者。有馀乘急耳。</p><p xml:id="pX29p0639c1517" cb:place="inline">若得此 <lb ed="X" n="0639c16"/><lb ed="R046" n="0686b05"/>意。一一勘天龙八部。皆识本缘缓急。来不来義悉 <lb ed="X" n="0639c17"/><lb ed="R046" n="0686b06"/>可解。将此勘<anchor xml:id="nkr_note_add_0639c1701" n="0639c1701"/><anchor xml:id="beg0639c1701" n="0639c1701"/>己<anchor xml:id="end0639c1701"/>观行。三世因果。朗然可识。</p><p xml:id="pX29p0639c1717" cb:place="inline">△二总 <lb ed="X" n="0639c18"/><lb ed="R046" n="0686b07"/>结众集。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0639c19"/><lb ed="R046" n="0686b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0639c1901">各礼<persName>佛</persName>足。退坐一面。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0639c20"/><lb ed="R046" n="0686b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0639c2001">各礼<persName>佛</persName>足者。总结众集也<note place="inline">通序<anchor xml:id="nkr_note_add_0639c2001" n="0639c2001"/><anchor xml:id="beg0639c2001" n="0639c2001"/>已<anchor xml:id="end0639c2001"/>竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0639c2015" cb:place="inline">△尔时<persName>世尊</persName> <lb ed="X" n="0639c21"/><lb ed="R046" n="0686b10"/>下讫品。名别序。别序本经也。文为五。一众集。二现 <lb ed="X" n="0639c22"/><lb ed="R046" n="0686b11"/>瑞。三疑念。四发问。五答问。此五序序正中四一。众 <lb ed="X" n="0639c23"/><lb ed="R046" n="0686b12"/>集叙人一。现瑞叙理一。疑念叙行一。问答叙教一。 <lb ed="X" n="0639c24"/><lb ed="R046" n="0686b13"/>此则因缘释也。约教者。此序序正。非三藏。非通。非 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0640a" n="0640a"/> <lb ed="X" n="0640a01"/><lb ed="R046" n="0686b14"/>别。乃是序于圆正耳。约本迹者。若以序序寿量中 <lb ed="X" n="0640a02"/><lb ed="R046" n="0686b15"/>本地四一者。此義自可知。不复记<note place="inline">此序显表迹四。密表本四。久成 <lb ed="X" n="0640a03"/><lb ed="R046" n="0686b16"/>不逾此四故也。久近虽殊。四一理等</note>。观心可解。云云<note place="inline">观心云云者。以皆表一。理观易 <lb ed="X" n="0640a04"/><lb ed="R046" n="0686b17"/>彰。一心三谛。理一也。一心三观。行一也。作是观者。人一也。能诠观境教一也。约六即位。位位四一。于念念 <lb ed="X" n="0640a05"/><lb ed="R046" n="0686b18"/>中。念念四一。一色一香。无非四一。如此观行。真法花三昧也</note>今初众集序。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0640a06"/><lb ed="R046" n="0687a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0640a0601">尔时<persName>世尊</persName>。四众围绕。供养恭敬。尊重赞歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0640a07"/><lb ed="R046" n="0687a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0640a0701">上二句。是众集威仪。下二句。是众集供养。尔时者。 <lb ed="X" n="0640a08"/><lb ed="R046" n="0687a03"/>即众雲集时也。四众者。旧云。出家在家各二。合为 <lb ed="X" n="0640a09"/><lb ed="R046" n="0687a04"/>四众。此名局意不周。今约一众。更开为四。谓发起 <lb ed="X" n="0640a10"/><lb ed="R046" n="0687a05"/>众。当機众。影响众。结缘众。发起者。权谋智鉴。知機 <lb ed="X" n="0640a11"/><lb ed="R046" n="0687a06"/>知时。击扬发动。成办利益。如大象躄树。使象子得 <lb ed="X" n="0640a12"/><lb ed="R046" n="0687a07"/>饱。所谓发起令集。发起瑞相。乃至发起问答等。皆 <lb ed="X" n="0640a13"/><lb ed="R046" n="0687a08"/>名发起众<note place="inline">擧喩者。大权象王。躄法身树。至起应地。演一乘之实唱。饱抄行之機缘</note>。当 <lb ed="X" n="0640a14"/><lb ed="R046" n="0687a09"/>機者。夙殖德本。缘合时熟。如痈欲溃。不起于座。闻 <lb ed="X" n="0640a15"/><lb ed="R046" n="0687a10"/>即得道。此名当機众。影响者。古往诸<persName>佛</persName>。法身菩萨。 <lb ed="X" n="0640a16"/><lb ed="R046" n="0687a11"/>隐其圆极。匡辅法王。如众星绕月。虽无为作。而有 <lb ed="X" n="0640a17"/><lb ed="R046" n="0687a12"/>巨益。此名影响众<note place="inline">影响众者。然化主形声。必资伴以影响。方令发起。击动事遂。如 <lb ed="X" n="0640a18"/><lb ed="R046" n="0687a13"/>响之应声。影之随形</note>。结缘者。力无引导击动之能。德非伏物 <lb ed="X" n="0640a19"/><lb ed="R046" n="0687a14"/>镇严之用。而过去根浅。覆漏汚杂。三慧不生。现世 <lb ed="X" n="0640a20"/><lb ed="R046" n="0687a15"/>虽见<persName>佛</persName>闻法。无四悉昙益。但作未来得度因缘。此 <lb ed="X" n="0640a21"/><lb ed="R046" n="0687a16"/>名结缘众<note place="inline">覆漏等者。覆字入声。无闻慧故。如器现覆。无思慧故。如器<anchor xml:id="nkr_note_add_0640a2101" n="0640a2101"/><anchor xml:id="beg0640a2101" n="0640a2101"/>已<anchor xml:id="end0640a2101"/>漏。无修慧故。如器 <lb ed="X" n="0640a22"/><lb ed="R046" n="0687a17"/>汚杂。如器虽仰而全。以汚杂故。为用者弃。故总结云。三慧不生。现世等者。现虽得闻。而不名慧。闻慧尙无。 <lb ed="X" n="0640a23"/><lb ed="R046" n="0687a18"/>思修安有。此即五千起去之流。虽无三慧。然纳种在性。得为繫珠。故知亦无观行位中世界益也。故云无 <lb ed="X" n="0640a24"/><lb ed="R046" n="0687b01"/>四悉昙益。準此分位。四悉俱得。名为当機。故五品<anchor xml:id="nkr_note_add_0640a2401" n="0640a2401"/><anchor xml:id="beg0640a2401" n="0640a2401"/>已<anchor xml:id="end0640a2401"/>来。世界益也。六根<anchor xml:id="nkr_note_add_0640a2402" n="0640a2402"/><anchor xml:id="beg0640a2402" n="0640a2402"/>已<anchor xml:id="end0640a2402"/>来。为人对治益也。初住<anchor xml:id="nkr_note_add_0640a2403" n="0640a2403"/><anchor xml:id="beg0640a2403" n="0640a2403"/>已<anchor xml:id="end0640a2403"/>来。第 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0640b" n="0640b"/> <lb ed="X" n="0640b01"/><lb ed="R046" n="0687b02"/>一義益。是故下文随喜品末。尙成当機。一句一偈。结缘众耳。然闻略说。则有过于一句一偈。是则不论闻 <lb ed="X" n="0640b02"/><lb ed="R046" n="0687b03"/>之多寡。但未入品。俱名结缘。故五品前。无复三慧四悉益也</note>。比丘众既尔。馀三 <lb ed="X" n="0640b03"/><lb ed="R046" n="0687b04"/>众亦然。合十六众。类如大通智勝<persName>佛</persName>时。王子覆讲。 <lb ed="X" n="0640b04"/><lb ed="R046" n="0687b05"/>即彼时发起众。闻法得道。即彼时当機众。闻法未 <lb ed="X" n="0640b05"/><lb ed="R046" n="0687b06"/>度。而世世相値。于今有住声闻地者。即彼时结缘 <lb ed="X" n="0640b06"/><lb ed="R046" n="0687b07"/>众。彼<persName>佛</persName>世时。尙有四四十六众。今<persName>佛</persName>道同。寧得无 <lb ed="X" n="0640b07"/><lb ed="R046" n="0687b08"/>耶。此是圆教十六众。约三教。亦例可知。本迹可解。 <lb ed="X" n="0640b08"/><lb ed="R046" n="0687b09"/><note place="inline">本迹可解者。若且约体用。则本住尊极。或深位法身。迹为四教一十六众</note>观心者。研境 <lb ed="X" n="0640b09"/><lb ed="R046" n="0687b10"/>作观。在名字位中。即成结缘众。入观行相似位。即 <lb ed="X" n="0640b10"/><lb ed="R046" n="0687b11"/>成当機众。入分真位。即成发起影响众。围绕者。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0640b11"/><lb ed="R046" n="0687b12"/>初出世。人未知法。净居天人。化为人像。到<anchor xml:id="nkr_note_add_0640b1101" n="0640b1101"/><anchor xml:id="beg0640b1101" n="0640b1101"/>已<anchor xml:id="end0640b1101"/>右旋。 <lb ed="X" n="0640b12"/><lb ed="R046" n="0687b13"/>旋<anchor xml:id="nkr_note_add_0640b1201" n="0640b1201"/><anchor xml:id="beg0640b1201" n="0640b1201"/>已<anchor xml:id="end0640b1201"/>敬礼。礼<anchor xml:id="nkr_note_add_0640b1202" n="0640b1202"/><anchor xml:id="beg0640b1202" n="0640b1202"/>已<anchor xml:id="end0640b1202"/>。却坐听法。因于天敬。人以为楷。此 <lb ed="X" n="0640b13"/><lb ed="R046" n="0687b14"/>因缘解也。围绕者。行旋威仪也。表四门機动。俱见 <lb ed="X" n="0640b14"/><lb ed="R046" n="0687b15"/>圆理。以圆对偏。例有四義。即教门解也。又<persName>佛</persName>身周 <lb ed="X" n="0640b15"/><lb ed="R046" n="0687b16"/>迊。相好莊严。四旋瞻仰。增念<persName>佛</persName>定。即观心解也。若 <lb ed="X" n="0640b16"/><lb ed="R046" n="0687b17"/>观<persName>佛</persName>色身。得见法身。即本迹解<note place="inline">约观解者。三教观行犹如行旋。皆成 <lb ed="X" n="0640b17"/><lb ed="R046" n="0687b18"/>圆观。即如念<persName>佛</persName>。三身一身也</note>。供养者。通三业。皆是供养。别论。卑 <lb ed="X" n="0640b18"/><lb ed="R046" n="0688a01"/>谨虔礼名恭敬。至念专注名尊重。发言称美名赞 <lb ed="X" n="0640b19"/><lb ed="R046" n="0688a02"/>歎。施其依报名供养。此中文略。具辨应如无量義 <lb ed="X" n="0640b20"/><lb ed="R046" n="0688a03"/>经。廣说天厨天香天钵等。即是供养。大莊严菩萨。 <lb ed="X" n="0640b21"/><lb ed="R046" n="0688a04"/>及八万大士。合掌叉手。即是恭敬。一心瞻仰。即是 <lb ed="X" n="0640b22"/><lb ed="R046" n="0688a05"/>尊重。说七言偈。即是赞歎。今论众集。指彼文者。彼 <lb ed="X" n="0640b23"/><lb ed="R046" n="0688a06"/>经众集说法竟。俨然不散。即彼座席。仍说法花。故 <lb ed="X" n="0640b24"/><lb ed="R046" n="0688a07"/>知三业供养。不得有异。用彼廣。释此略。于義无咎。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0640c" n="0640c"/> <lb ed="X" n="0640c01"/><lb ed="R046" n="0688a08"/><note place="inline">第一众集序竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0640c0107" cb:place="inline">△第二现瑞序。文云。今相如本瑞。 <lb ed="X" n="0640c02"/><lb ed="R046" n="0688a09"/>瑞只是相耳。分二。初此土六瑞。二他土六瑞。初中 <lb ed="X" n="0640c03"/><lb ed="R046" n="0688a10"/>六。初说法瑞。二入定瑞。三雨花瑞。四地动瑞。五众 <lb ed="X" n="0640c04"/><lb ed="R046" n="0688a11"/>喜瑞。六放光瑞。</p><p xml:id="pX29p0640c0407" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0640c05"/><lb ed="R046" n="0688a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0640c0501">为诸菩萨。说大乘经。名无量義。教菩萨法。<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0640c06"/><lb ed="R046" n="0688a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0640c0601">说大乘经者。善戒经有七大。一法大。谓十二部毘 <lb ed="X" n="0640c07"/><lb ed="R046" n="0688a14"/><persName>佛</persName>略也<note place="inline">毘<persName>佛</persName>略。方等也</note>。二心大。谓求于菩提也。三解大。谓 <lb ed="X" n="0640c08"/><lb ed="R046" n="0688a15"/>解菩萨藏也。四净大。谓见道净心。五莊严大。谓禅 <lb ed="X" n="0640c09"/><lb ed="R046" n="0688a16"/>德智慧也。六时大。谓三僧祇行行也。七具足大。谓 <lb ed="X" n="0640c10"/><lb ed="R046" n="0688a17"/>以相好自严。得菩提也。六是因大。七是果大。大因 <lb ed="X" n="0640c11"/><lb ed="R046" n="0688a18"/>大果。合为大乘经也。无量義者。法花论列十七种。 <lb ed="X" n="0640c12"/><lb ed="R046" n="0688b01"/>皆法花之异名。无量義。即法花之一名也。今申论 <lb ed="X" n="0640c13"/><lb ed="R046" n="0688b02"/>意。<persName>佛</persName>直说此名而入此定。故得为序。大品。金光明。 <lb ed="X" n="0640c14"/><lb ed="R046" n="0688b03"/>涅槃。皆先唱名于序。无妨。今经文殊引古<persName>佛</persName>。亦名 <lb ed="X" n="0640c15"/><lb ed="R046" n="0688b04"/>无量義。又云。当说大乘经。名妙法莲花。此亦序中 <lb ed="X" n="0640c16"/><lb ed="R046" n="0688b05"/>唱名。与论意同也。今按彼经。释无量義者。从一法 <lb ed="X" n="0640c17"/><lb ed="R046" n="0688b06"/>生。其一法者。所谓无相。无相不相。名为实相。从此 <lb ed="X" n="0640c18"/><lb ed="R046" n="0688b07"/>实相。生无量法。所谓二法。三道。四果。今释此文。无 <lb ed="X" n="0640c19"/><lb ed="R046" n="0688b08"/>相者。无生死相也。不相者。不涅槃相也。涅槃亦无。 <lb ed="X" n="0640c20"/><lb ed="R046" n="0688b09"/>故言不相无相。指中道为实相也。二法。即顿渐。顿 <lb ed="X" n="0640c21"/><lb ed="R046" n="0688b10"/>谓花严。顿中一切法也。渐谓三藏。方等。般若。一切 <lb ed="X" n="0640c22"/><lb ed="R046" n="0688b11"/>法也。三道。即三乘。四果。即罗汉支<persName>佛</persName>菩萨<persName>佛</persName>。此等 <lb ed="X" n="0640c23"/><lb ed="R046" n="0688b12"/>诸法。名为无量。实相为義处。从一義处。出无量法。 <lb ed="X" n="0640c24"/><lb ed="R046" n="0688b13"/>从无量法。入一義处作序。譬如算师。从一算。下诸 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0641a" n="0641a"/> <lb ed="X" n="0641a01"/><lb ed="R046" n="0688b14"/>算。除诸算。归一算。由下故除。下为除序。从一派诸。 <lb ed="X" n="0641a02"/><lb ed="R046" n="0688b15"/>收诸归一。开为合序。亦复如是。如此消释。不违彼 <lb ed="X" n="0641a03"/><lb ed="R046" n="0688b16"/>经论。亦与此经合。教菩萨法者。无量義处。用教菩 <lb ed="X" n="0641a04"/><lb ed="R046" n="0688b17"/>萨也。義处。即谛理也。下文普令一切众。亦同得此 <lb ed="X" n="0641a05"/><lb ed="R046" n="0688b18"/>道。又云。若我遇众生。尽教以<persName>佛</persName>道。即此意焉。<persName>佛</persName>所 <lb ed="X" n="0641a06"/><lb ed="R046" n="0689a01"/>护念者。无量義处。是<persName>佛</persName>自所证得。是故<persName>如来</persName>之所 <lb ed="X" n="0641a07"/><lb ed="R046" n="0689a02"/>护念。下文云。<persName>佛</persName>自住大乘也。虽欲开示。众生根钝。 <lb ed="X" n="0641a08"/><lb ed="R046" n="0689a03"/>久默斯要。不务速说。故言护念。</p><p xml:id="pX29p0641a0813" cb:place="inline">△二入定瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0641a09"/><lb ed="R046" n="0689a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0641a0901"><persName>佛</persName>说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0641a0901" n="0641a0901"/><anchor xml:id="beg0641a0901" n="0641a0901"/>已<anchor xml:id="end0641a0901"/><note place="inline">至</note>身心不动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0641a10"/><lb ed="R046" n="0689a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0641a1001"><persName>佛</persName>说经<anchor xml:id="nkr_note_add_0641a1001" n="0641a1001"/><anchor xml:id="beg0641a1001" n="0641a1001"/>已<anchor xml:id="end0641a1001"/>。入无量義处三昧者。慧定相成。非禅不 <lb ed="X" n="0641a11"/><lb ed="R046" n="0689a06"/>智须先入定。非智不禅。故先说法。即智而定。即定 <lb ed="X" n="0641a12"/><lb ed="R046" n="0689a07"/>而智。先後入出。无有隔碍。疑者云。若未说无量義。 <lb ed="X" n="0641a13"/><lb ed="R046" n="0689a08"/>而入斯定。说此经<anchor xml:id="nkr_note_add_0641a1301" n="0641a1301"/><anchor xml:id="beg0641a1301" n="0641a1301"/>已<anchor xml:id="end0641a1301"/>。何故入定。答。先入此定。後说 <lb ed="X" n="0641a14"/><lb ed="R046" n="0689a09"/>此经。常途可解。说此经竟。而更入者。是为法花作 <lb ed="X" n="0641a15"/><lb ed="R046" n="0689a10"/>序耳。何者。若不先开。则後无所合。先入开定。为合 <lb ed="X" n="0641a16"/><lb ed="R046" n="0689a11"/>定作序。称为瑞相。即此義焉。身心不动者。与所缘 <lb ed="X" n="0641a17"/><lb ed="R046" n="0689a12"/>之处相应也。身之本源。湛若虚空。心之理性。毕竟 <lb ed="X" n="0641a18"/><lb ed="R046" n="0689a13"/>常寂。大通智勝。身体及手足。静然安不动。其心常 <lb ed="X" n="0641a19"/><lb ed="R046" n="0689a14"/>憺泊。未曾有散乱。身若金刚。不可动转。心若虚空。 <lb ed="X" n="0641a20"/><lb ed="R046" n="0689a15"/>无有分别。问。瑞相本论奇异。说法入定<persName>佛</persName>之恒仪。 <lb ed="X" n="0641a21"/><lb ed="R046" n="0689a16"/>何得为瑞。答。说法虽竟。时众不散。肃有所待。故知 <lb ed="X" n="0641a22"/><lb ed="R046" n="0689a17"/>前之说法。擧众来集。待于後闻。此事奇特。与常说 <lb ed="X" n="0641a23"/><lb ed="R046" n="0689a18"/>异。何意非瑞。虽入开定。意在合定。与常入定有异。 <lb ed="X" n="0641a24"/><lb ed="R046" n="0689b01"/>何意非瑞相耶。又文殊引古<persName>佛</persName>六瑞。皆有此事。若 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0641b" n="0641b"/> <lb ed="X" n="0641b01"/><lb ed="R046" n="0689b02"/>昔非瑞相。何以证今。今古同然。岂可以凡情而非 <lb ed="X" n="0641b02"/><lb ed="R046" n="0689b03"/>之耶。</p><p xml:id="pX29p0641b0203" cb:place="inline">△三雨花瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0641b03"/><lb ed="R046" n="0689b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0641b0301">是时天雨曼荼罗花<note place="inline">至</note>及诸大众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0641b04"/><lb ed="R046" n="0689b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0641b0401">四华。旧翻白。大白。赤。大赤。戒翻适意。大适意。柔软。 <lb ed="X" n="0641b05"/><lb ed="R046" n="0689b06"/>大柔软。今言雨花。明其昔因非<persName>佛</persName>因。三藏中因。是 <lb ed="X" n="0641b06"/><lb ed="R046" n="0689b07"/>二乘因。通中因。是共因。别因。是菩萨因。皆非<persName>佛</persName>因。 <lb ed="X" n="0641b07"/><lb ed="R046" n="0689b08"/>今天雨花。报其当获<persName>佛</persName>因。<persName>佛</persName>因者。即四轮因也。小 <lb ed="X" n="0641b08"/><lb ed="R046" n="0689b09"/>白。表铜轮习种姓。十住开<persName>佛</persName>知见也。大白。表银轮 <lb ed="X" n="0641b09"/><lb ed="R046" n="0689b10"/>性种姓。十行示<persName>佛</persName>知见也。小赤。表金轮道种姓。十 <lb ed="X" n="0641b10"/><lb ed="R046" n="0689b11"/>迴向悟<persName>佛</persName>知见也。大赤。表琉璃轮圣种姓。十地入 <lb ed="X" n="0641b11"/><lb ed="R046" n="0689b12"/><persName>佛</persName>知见也。四轮皆同是因。是因由中而生。故从天 <lb ed="X" n="0641b12"/><lb ed="R046" n="0689b13"/>而雨。由是因位。故以华表之。但因有趣果之義。故 <lb ed="X" n="0641b13"/><lb ed="R046" n="0689b14"/>而散<persName>佛</persName>上。如此因果。谁当感剋。只是此会时众。故 <lb ed="X" n="0641b14"/><lb ed="R046" n="0689b15"/>言及诸大众也。下文殊释疑。次大法蠡等四句。又 <lb ed="X" n="0641b15"/><lb ed="R046" n="0689b16"/>正说中开示悟入。又与大车中遊于四方。节节相 <lb ed="X" n="0641b16"/><lb ed="R046" n="0689b17"/>承。皆是位義。故知华表因位也。问。四轮是别位義。 <lb ed="X" n="0641b17"/><lb ed="R046" n="0689b18"/>那得释圆位耶。答。名通義圆。尙无所失。况名别義 <lb ed="X" n="0641b18"/><lb ed="R046" n="0690a01"/>圆。而不得耶<note place="inline">问答中意者。借别显圆。言借别者。圆非无位。借于次第高下。以显不次平 <lb ed="X" n="0641b19"/><lb ed="R046" n="0690a02"/>等耳。此之借義。请後学在心。以此宗学者。或时亦迷璎珞四轮。是借别義。若论圆位。六即亦足。何须更列 <lb ed="X" n="0641b20"/><lb ed="R046" n="0690a03"/>四十二耶。以分真位长。故借别位。分其品秩。譬虚空体一。而飞者浅深。玄文尙用名通義圆。况名别義圆 <lb ed="X" n="0641b21"/><lb ed="R046" n="0690a04"/>耶</note>。</p><p xml:id="pX29p0641b2102" cb:place="inline">△四地动瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0641b22"/><lb ed="R046" n="0690a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0641b2201">普<persName>佛</persName>世界。六种震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0641b23"/><lb ed="R046" n="0690a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0641b2301">释地六种动。表圆家六番破无明。无明盘<g ref="#CB16612">礡</g>。未曾 <lb ed="X" n="0641b24"/><lb ed="R046" n="0690a07"/>侵毁。方将破壞。故动地以表之。无明若转。即变为 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0641c" n="0641c"/> <lb ed="X" n="0641c01"/><lb ed="R046" n="0690a08"/>明。故普<persName>佛</persName>世界。六种震动也。六种。表住行向地等 <lb ed="X" n="0641c02"/><lb ed="R046" n="0690a09"/>妙六番也。优婆塞淸净行经云。菩萨生时动地。示 <lb ed="X" n="0641c03"/><lb ed="R046" n="0690a10"/>此生<anchor xml:id="nkr_note_add_0641c0301" n="0641c0301"/><anchor xml:id="beg0641c0301" n="0641c0301"/>已<anchor xml:id="end0641c0301"/>尽。无复烦恼。一切众生应得道者。烦恼将 <lb ed="X" n="0641c04"/><lb ed="R046" n="0690a11"/>灭故动。即此義也。本迹解者。如文殊释疑。引古<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0641c05"/><lb ed="R046" n="0690a12"/>为答。密得此意。即是识本。非谓他<persName>佛</persName>昔现斯瑞。而 <lb ed="X" n="0641c06"/><lb ed="R046" n="0690a13"/>我<persName>世尊</persName>本亦斯瑞。非今一反也。观行者。动六根也。 <lb ed="X" n="0641c07"/><lb ed="R046" n="0690a14"/>地相坚固。如六根冰执。未曾入大乘之道。动难动 <lb ed="X" n="0641c08"/><lb ed="R046" n="0690a15"/>之地。表净未净之根。东涌西没者。东方靑主肝。肝 <lb ed="X" n="0641c09"/><lb ed="R046" n="0690a16"/>主眼。西方白主肺。肺主鼻。此表眼根功德生。鼻根 <lb ed="X" n="0641c10"/><lb ed="R046" n="0690a17"/>烦恼互灭。鼻根功德生。眼中颂恼互灭。馀方涌没。 <lb ed="X" n="0641c11"/><lb ed="R046" n="0690a18"/>表馀根生灭。亦复如是。六动者。动。起。涌。震。吼。觉。一 <lb ed="X" n="0641c12"/><lb ed="R046" n="0690b01"/>一中又有三。谓动。遍动。等遍动。直动为动。四天下 <lb ed="X" n="0641c13"/><lb ed="R046" n="0690b02"/>动为遍动。大千动为等遍动。馀五亦如是。合十八 <lb ed="X" n="0641c14"/><lb ed="R046" n="0690b03"/>种动。此即表净十八界也<note place="inline">言表根者。眼鼻<anchor xml:id="nkr_note_add_0641c1401" n="0641c1401"/><anchor xml:id="beg0641c1401" n="0641c1401"/>已<anchor xml:id="end0641c1401"/>表于东西。耳舌理对于南北。 <lb ed="X" n="0641c15"/><lb ed="R046" n="0690b04"/>中央心也。四方身也。身具四根。心遍缘四。故以心对身。而为涌没。谓中涌边没。边涌中没。可表六根。及十 <lb ed="X" n="0641c16"/><lb ed="R046" n="0690b05"/>二入也。复有六动者。義兼十八。于六中。前三是形。後三是声。形实声虚。六根亦似。摇<g ref="#CB00732">飏</g>不安名动。自下升 <lb ed="X" n="0641c17"/><lb ed="R046" n="0690b06"/>高名起。<g ref="#CB01411">疄</g>垄凹凸名涌。六方出没亦名涌。隐隐有声名震。评磕发响名吼。令物觉悟名觉</note>。</p><p xml:id="pX29p0641c1735" cb:place="inline">△五 <lb ed="X" n="0641c18"/><lb ed="R046" n="0690b07"/>众喜瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0641c19"/><lb ed="R046" n="0690b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0641c1901">尔时会中比丘比丘尼<note place="inline">至</note>一心观<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0641c20"/><lb ed="R046" n="0690b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0641c2001">次明大众心喜瑞者。众见雨花地动。知甘露将降。 <lb ed="X" n="0641c21"/><lb ed="R046" n="0690b10"/>欣悦内充。表大機当发。感于勝应。问。喜怒人之常 <lb ed="X" n="0641c22"/><lb ed="R046" n="0690b11"/>情。何得为瑞。答。天花悦眼。地动震心。大经云。动时 <lb ed="X" n="0641c23"/><lb ed="R046" n="0690b12"/>能令众生心动。华地是外瑞。心喜是内瑞。非常之 <lb ed="X" n="0641c24"/><lb ed="R046" n="0690b13"/>喜。昔虽曾有。而不为喜所动。一心观<persName>佛</persName>。何得非瑞。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0642a" n="0642a"/> <lb ed="X" n="0642a01"/><lb ed="R046" n="0690b14"/>若言欢喜动阴心者。人天義也。若喜动真谛无漏 <lb ed="X" n="0642a02"/><lb ed="R046" n="0690b15"/>心者。藏通義也。若喜动即假心者。别義也。喜动实 <lb ed="X" n="0642a03"/><lb ed="R046" n="0690b16"/>相心者。圆義也。</p><p xml:id="pX29p0642a0307" cb:place="inline">△六放光瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0642a04"/><lb ed="R046" n="0690b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0642a0401">尔时<persName>佛</persName>放眉间白毫相光<note place="inline">至</note>上至阿迦尼咤天。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0642a05"/><lb ed="R046" n="0690b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0642a0501">放光。表应機设教。破惑除疑。白毫具种种功德。观 <lb ed="X" n="0642a06"/><lb ed="R046" n="0691a01"/><persName>佛</persName>海三昧经云。<persName>佛</persName>初生时。牵长五尺。苦行时。长一 <lb ed="X" n="0642a07"/><lb ed="R046" n="0691a02"/>丈四尺。得<persName>佛</persName>时。长一丈五尺。其毫。中表俱空。如白 <lb ed="X" n="0642a08"/><lb ed="R046" n="0691a03"/>琉璃筒。内外淸净。从初发心。中间行行种种相貌。 <lb ed="X" n="0642a09"/><lb ed="R046" n="0691a04"/>乃至入涅槃。一切功德。皆现毫中。毫在二眉之间。 <lb ed="X" n="0642a10"/><lb ed="R046" n="0691a05"/>即表中道常也。其相柔软表乐。捲舒自在表我。白 <lb ed="X" n="0642a11"/><lb ed="R046" n="0691a06"/>即表净。放光破暗。表中道生智慧光。照此土他土。 <lb ed="X" n="0642a12"/><lb ed="R046" n="0691a07"/>表自觉觉他。复次二乘。虽达二谛。不知中道。如有 <lb ed="X" n="0642a13"/><lb ed="R046" n="0691a08"/>二眉。而无白毫。别教虽知三谛。不能毫中具一切 <lb ed="X" n="0642a14"/><lb ed="R046" n="0691a09"/>法。当知从初至後。法界中事。悉现毫内者。即表圆 <lb ed="X" n="0642a15"/><lb ed="R046" n="0691a10"/>教之意。</p><p xml:id="pX29p0642a1504" cb:place="inline">〇会義云。复次众经。明放光不一。花严经 <lb ed="X" n="0642a16"/><lb ed="R046" n="0691a11"/>现相品。齿间放光。出颂集众。是表欲说法。又眉间 <lb ed="X" n="0642a17"/><lb ed="R046" n="0691a12"/>放光。从足下入。是表以极果而为真因。普贤三昧 <lb ed="X" n="0642a18"/><lb ed="R046" n="0691a13"/>品。毛孔放光。颂赞普贤。是表普贤行遍。光明觉品。 <lb ed="X" n="0642a19"/><lb ed="R046" n="0691a14"/>放两足轮光。是表十信法门。<name role="" type="person">须弥山</name>顶品。放两足 <lb ed="X" n="0642a20"/><lb ed="R046" n="0691a15"/>指光。是表十住。夜摩宫品。放两足上光。是表十行。 <lb ed="X" n="0642a21"/><lb ed="R046" n="0691a16"/><name role="" type="person">兜率宫</name>品。放两膝轮光。是表十迴向。十地品。放眉 <lb ed="X" n="0642a22"/><lb ed="R046" n="0691a17"/>间光。是表十地。正证中道。次第而放。故云兼别。如 <lb ed="X" n="0642a23"/><lb ed="R046" n="0691a18"/>来出现品。放白毫相光。入妙德顶。是令问圆妙<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0642a24"/><lb ed="R046" n="0691b01"/>法。放口光入普贤口。是令说圆妙<persName>佛</persName>法。入法界品。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0642b" n="0642b"/> <lb ed="X" n="0642b01"/><lb ed="R046" n="0691b02"/>放白毫相光。令诸菩萨普见法界<persName>佛</persName>事。是欲令其 <lb ed="X" n="0642b02"/><lb ed="R046" n="0691b03"/>安住狮子嚬呻三昧。大品般若经。从足下千辐轮 <lb ed="X" n="0642b03"/><lb ed="R046" n="0691b04"/>相。乃至顶髻。一一各放六万亿光明。是以身轮表 <lb ed="X" n="0642b04"/><lb ed="R046" n="0691b05"/>般若遍。大涅槃经。面门放光。是表<persName>佛</persName>口密。说于秘 <lb ed="X" n="0642b05"/><lb ed="R046" n="0691b06"/>藏。今经白毫放光。正表中道实相。故文殊云。今<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0642b06"/><lb ed="R046" n="0691b07"/>放光明。助发实相義。又光照此土他土十法界事。 <lb ed="X" n="0642b07"/><lb ed="R046" n="0691b08"/>正表十法界。无非一实相印所印。约教者。丈六<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0642b08"/><lb ed="R046" n="0691b09"/>放光。三藏義。带劣勝应身放光。通教義。尊特身放 <lb ed="X" n="0642b09"/><lb ed="R046" n="0691b10"/>光。别教義。即丈六是毘卢遮那法身放光。圆教義。 <lb ed="X" n="0642b10"/><lb ed="R046" n="0691b11"/>龙女赞云。微妙净法身。具相三十二。正属开显圆 <lb ed="X" n="0642b11"/><lb ed="R046" n="0691b12"/>也。东方者。诸方之始。表十住是始位。迹门说法。令 <lb ed="X" n="0642b12"/><lb ed="R046" n="0691b13"/>生身菩萨朗然见理。入于圆住。开<persName>佛</persName>知见。擧初即 <lb ed="X" n="0642b13"/><lb ed="R046" n="0691b14"/>知中後。故云靡不周遍。当知诸方亦然。诸位亦然。 <lb ed="X" n="0642b14"/><lb ed="R046" n="0691b15"/>若本门说法。四方<persName>佛</persName>集。即表法身菩萨增道损生。 <lb ed="X" n="0642b15"/><lb ed="R046" n="0691b16"/>四位增长也。万八千世界者。如花严所照。动以刹 <lb ed="X" n="0642b16"/><lb ed="R046" n="0691b17"/>尘数计。此何其少。特表十八界。各具百界千如。为 <lb ed="X" n="0642b17"/><lb ed="R046" n="0691b18"/>万八千。此等无非<persName>佛</persName>慧境界耳。弥勒问云。放一净 <lb ed="X" n="0642b18"/><lb ed="R046" n="0692a01"/>光。照无量国。当知方不局东。数不止于万八千也 <lb ed="X" n="0642b19"/><lb ed="R046" n="0692a02"/>明矣。夫光照东方。因光得见他土六瑞。所谓六趣 <lb ed="X" n="0642b20"/><lb ed="R046" n="0692a03"/>众生。诸<persName>佛</persName>说法。三乘修得。涅槃起塔等。如此十界。 <lb ed="X" n="0642b21"/><lb ed="R046" n="0692a04"/>若相若性。若体若力若作。若因若缘。若果若报。从 <lb ed="X" n="0642b22"/><lb ed="R046" n="0692a05"/>本至末。炳然齐现于一光中。横该无际。竖彻始终。 <lb ed="X" n="0642b23"/><lb ed="R046" n="0692a06"/>如镜中像。如水中月。言有不有。言空不空。光外无 <lb ed="X" n="0642b24"/><lb ed="R046" n="0692a07"/>土。土外无光。所谓空等。假等。中等。上根利智。正可 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0642c" n="0642c"/> <lb ed="X" n="0642c01"/><lb ed="R046" n="0692a08"/>向此处顿了同体权实。非权非实。为未了者。更作 <lb ed="X" n="0642c02"/><lb ed="R046" n="0692a09"/>三周巧说耳。昔人云。一光东照。妙体全彰。庶幾得 <lb ed="X" n="0642c03"/><lb ed="R046" n="0692a10"/>之。阿鼻。此云无间。最在世界之下。阿迦尼咤。此云 <lb ed="X" n="0642c04"/><lb ed="R046" n="0692a11"/>色究竟。最在世界之上。无不尽于光中显现也<note place="inline">初 <lb ed="X" n="0642c05"/><lb ed="R046" n="0692a12"/>此土六瑞竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0642c0506" cb:place="inline">△二他土六瑞。即是此土第六放光 <lb ed="X" n="0642c06"/><lb ed="R046" n="0692a13"/>瑞中所见境界。为令易解。兼欲引同。故分为六。初 <lb ed="X" n="0642c07"/><lb ed="R046" n="0692a14"/>见六趣瑞。二见诸<persName>佛</persName>瑞。是上圣下凡一双。三闻说 <lb ed="X" n="0642c08"/><lb ed="R046" n="0692a15"/>法瑞。四见四众得道瑞。是人法一双。五见菩萨行 <lb ed="X" n="0642c09"/><lb ed="R046" n="0692a16"/>行瑞。六见诸<persName>佛</persName>涅槃瑞。是始终一双。既有可化众 <lb ed="X" n="0642c10"/><lb ed="R046" n="0692a17"/>生。即有能化之<persName>佛</persName>。有<persName>佛</persName>即有说法。说法即有弟子。 <lb ed="X" n="0642c11"/><lb ed="R046" n="0692a18"/>弟子即是行始。行始必致终也。又此土六瑞。总表 <lb ed="X" n="0642c12"/><lb ed="R046" n="0692b01"/>众生当获自觉。彼土六瑞。总表众生当获觉他。又 <lb ed="X" n="0642c13"/><lb ed="R046" n="0692b02"/>此彼六瑞。表此彼诸<persName>佛</persName>道同。今前五瑞。是现彼土 <lb ed="X" n="0642c14"/><lb ed="R046" n="0692b03"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0642c1401" n="0642c1401"/><anchor xml:id="beg0642c1401" n="0642c1401"/>已<anchor xml:id="end0642c1401"/>与此同。第六瑞。是现此土当与彼同也。</p><p xml:id="pX29p0642c1417" cb:place="inline">今初 <lb ed="X" n="0642c15"/><lb ed="R046" n="0692b04"/>见六趣瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0642c16"/><lb ed="R046" n="0692b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0642c1601">于此世界。尽见彼土。六趣众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0642c17"/><lb ed="R046" n="0692b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0642c1701">时会大众。即于此界。尽见彼土六趣众生。与此土 <lb ed="X" n="0642c18"/><lb ed="R046" n="0692b07"/>同。无别异也。</p><p xml:id="pX29p0642c1806" cb:place="inline">△二见诸<persName>佛</persName>瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0642c19"/><lb ed="R046" n="0692b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0642c1901">又见彼土。现在诸<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0642c20"/><lb ed="R046" n="0692b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0642c2001">此见彼土诸<persName>佛</persName>。为五浊故。出现于世。与此土释迦 <lb ed="X" n="0642c21"/><lb ed="R046" n="0692b10"/><persName>佛</persName>出世意同。</p><p xml:id="pX29p0642c2106" cb:place="inline">△三闻说法瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0642c22"/><lb ed="R046" n="0692b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0642c2201">及闻诸<persName>佛</persName>所说经法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0642c23"/><lb ed="R046" n="0692b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0642c2301">此闻彼<persName>佛</persName>。初从无相一法。非顿而顿。演大花严。与 <lb ed="X" n="0642c24"/><lb ed="R046" n="0692b13"/>此土释迦<persName>佛</persName>说花严经意同。</p><p xml:id="pX29p0642c2412" cb:place="inline">△四见四众得道瑞。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0643a" n="0643a"/> <lb ed="X" n="0643a01"/><lb ed="R046" n="0692b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643a0101">幷见彼诸比丘比丘尼<note place="inline">至</note>诸修行得道者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643a02"/><lb ed="R046" n="0692b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643a0201">此见彼<persName>佛</persName>非渐而渐。为钝根人说三藏法。四众依 <lb ed="X" n="0643a03"/><lb ed="R046" n="0692b16"/>之。得出世四果辟支<persName>佛</persName>道。与此土释迦<persName>佛</persName>说三藏 <lb ed="X" n="0643a04"/><lb ed="R046" n="0692b17"/>教意同。</p><p xml:id="pX29p0643a0404" cb:place="inline">△五见菩萨行行瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643a05"/><lb ed="R046" n="0692b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643a0501">复见诸菩萨摩诃萨<note place="inline">至</note>行菩萨道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643a06"/><lb ed="R046" n="0693a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643a0601">此见彼<persName>佛</persName>。非渐而渐。为大乘人。说方等般若诸大 <lb ed="X" n="0643a07"/><lb ed="R046" n="0693a02"/>乘经。与此土释迦<persName>佛</persName>说二酥教意同。昔种四教善 <lb ed="X" n="0643a08"/><lb ed="R046" n="0693a03"/>根为因。今禀四教法门为缘。四教各有信解以为 <lb ed="X" n="0643a09"/><lb ed="R046" n="0693a04"/>能感。修行四教。复各四门。故云种种相貌。</p><p xml:id="pX29p0643a0917" cb:place="inline">△六见 <lb ed="X" n="0643a10"/><lb ed="R046" n="0693a05"/>诸<persName>佛</persName>涅槃瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643a11"/><lb ed="R046" n="0693a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643a1101">复见诸<persName>佛</persName>般涅槃者<note place="inline">至</note>起七宝塔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643a12"/><lb ed="R046" n="0693a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643a1201">此见彼<persName>佛</persName>施化事毕。收无量法还归一法。示灭息 <lb ed="X" n="0643a13"/><lb ed="R046" n="0693a08"/>化。乃至起塔而作<persName>佛</persName>事。是则始从出世。终于像法。 <lb ed="X" n="0643a14"/><lb ed="R046" n="0693a09"/>一代所作权实利益。光照彼土。炳然在目。以彼例 <lb ed="X" n="0643a15"/><lb ed="R046" n="0693a10"/>此。前五既同。今一岂别。当知释迦从初成道。于一 <lb ed="X" n="0643a16"/><lb ed="R046" n="0693a11"/>无相法出无量法。非顿而顿。非渐而渐。其事<anchor xml:id="nkr_note_add_0643a1601" n="0643a1601"/><anchor xml:id="beg0643a1601" n="0643a1601"/>已<anchor xml:id="end0643a1601"/>竟。 <lb ed="X" n="0643a17"/><lb ed="R046" n="0693a12"/>今日必当收无量法。还入一法。开权显实。唱言入 <lb ed="X" n="0643a18"/><lb ed="R046" n="0693a13"/>灭。与彼土同也。复次种种因缘者。昔善为因。今教 <lb ed="X" n="0643a19"/><lb ed="R046" n="0693a14"/>为缘。又别说者。正是三藏之後。明共不共般若为 <lb ed="X" n="0643a20"/><lb ed="R046" n="0693a15"/>因。助道戒定慧等为缘。约三人。即有种种因缘。又 <lb ed="X" n="0643a21"/><lb ed="R046" n="0693a16"/>就共不共人。种种因缘。种种相貌者。共不共各四 <lb ed="X" n="0643a22"/><lb ed="R046" n="0693a17"/>门。一一门复有无量相貌。五百比丘各说身因。即 <lb ed="X" n="0643a23"/><lb ed="R046" n="0693a18"/>其義也。不共四门。亦如是。故知因缘相貌。还入一 <lb ed="X" n="0643a24"/><lb ed="R046" n="0693b01"/>因一缘一相一貌。当知此土亦与彼同<note place="inline">二现瑞序 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0643b" n="0643b"/> <lb ed="X" n="0643b01"/><lb ed="R046" n="0693b02"/>竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0643b0102" cb:place="inline">△第三疑念序。文为二。一弥勒疑念。二大众疑 <lb ed="X" n="0643b02"/><lb ed="R046" n="0693b03"/>念。</p><p xml:id="pX29p0643b0202" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643b03"/><lb ed="R046" n="0693b04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643b0301">尔时弥勒菩萨作是念<note place="inline">至</note>我今当问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643b04"/><lb ed="R046" n="0693b05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643b0401">文中弥勒有三念。一正念六瑞。二念问谁。三念文 <lb ed="X" n="0643b05"/><lb ed="R046" n="0693b06"/>殊。文殊念起。第二念除。唯初念在。但成一疑也。神 <lb ed="X" n="0643b06"/><lb ed="R046" n="0693b07"/>变者。神内也。变外也。神名天心。即是天然内慧。变 <lb ed="X" n="0643b07"/><lb ed="R046" n="0693b08"/>名变动。即是六瑞外彰。首楞严云。<persName>佛</persName>住不二法。能 <lb ed="X" n="0643b08"/><lb ed="R046" n="0693b09"/>作神通。法王法力。超盖一切。弥勒迹示不测外变。 <lb ed="X" n="0643b09"/><lb ed="R046" n="0693b10"/>亦不知内慧。故兴念至此。</p><p xml:id="pX29p0643b0911" cb:place="inline">△二大众疑念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643b10"/><lb ed="R046" n="0693b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643b1001">尔时比丘。比丘尼<note place="inline">至</note>今当问谁。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643b11"/><lb ed="R046" n="0693b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643b1101">文中众有两念。一正念六瑞。二念问谁。或问曰。文 <lb ed="X" n="0643b12"/><lb ed="R046" n="0693b13"/>殊弥勒。德位相亚。何故一问一答。答夫機有在无。 <lb ed="X" n="0643b13"/><lb ed="R046" n="0693b14"/>位虽齐等。宾主异宜。圣人承機。非问者不能答也 <lb ed="X" n="0643b14"/><lb ed="R046" n="0693b15"/><note place="inline">因缘</note>。法门有权实。权補处须问。实者须答<note place="inline">约教</note>。又迹有 <lb ed="X" n="0643b15"/><lb ed="R046" n="0693b16"/>久近。近问。久答<note place="inline">本迹</note>。又名有便易。弥勒名慈。慈为众 <lb ed="X" n="0643b16"/><lb ed="R046" n="0693b17"/>生应须问。文殊名妙德。德应须答<note place="inline">观解</note>。此即四种消 <lb ed="X" n="0643b17"/><lb ed="R046" n="0693b18"/>文意<note place="inline">三疑念序竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0643b1708" cb:place="inline">△四发问序二。初长行。二偈颂。 <lb ed="X" n="0643b18"/><lb ed="R046" n="0694a01"/>初中二。初经家述。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643b19"/><lb ed="R046" n="0694a02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643b1901">尔时弥勒菩萨<note place="inline">至</note>及诸天龙鬼神等众会之心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643b20"/><lb ed="R046" n="0694a03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643b2001">△二正发问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643b21"/><lb ed="R046" n="0694a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643b2101">而问<name role="" type="person">文殊师利</name>言<note place="inline">至</note>悉见彼<persName>佛</persName>国界莊严。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643b22"/><lb ed="R046" n="0694a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643b2201">△二偈颂二。初颂上问。二颂请答。何意有偈颂耶。 <lb ed="X" n="0643b23"/><lb ed="R046" n="0694a06"/>龙树毘婆沙云。一随国土。天竺有散花贯华之说。 <lb ed="X" n="0643b24"/><lb ed="R046" n="0694a07"/>如此间序後铭也。二随乐欲不同。有乐散说。有乐 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0643c" n="0643c"/> <lb ed="X" n="0643c01"/><lb ed="R046" n="0694a08"/>章句。三随生解不同。或于散说得解。或于章句得 <lb ed="X" n="0643c02"/><lb ed="R046" n="0694a09"/>解。四随利钝。利者一闻即悟。钝者再说方悟。又表 <lb ed="X" n="0643c03"/><lb ed="R046" n="0694a10"/><persName>佛</persName>慇勤褈说。又为众集前後。故有偈也。偈有六十 <lb ed="X" n="0643c04"/><lb ed="R046" n="0694a11"/>二行。文为两。初五十四行颂上问。後八行请答。就 <lb ed="X" n="0643c05"/><lb ed="R046" n="0694a12"/>问为两。前四行问此土。後五十行问他土。</p><p xml:id="pX29p0643c0517" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643c06"/><lb ed="R046" n="0694a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0643c0601">于是弥勒菩萨。欲褈宣此義。以偈问曰。</p> <lb ed="X" n="0643c07"/><lb ed="R046" n="0694a14"/><p xml:id="pX29p0643c0701"><name role="" type="person">文殊师利</name><note place="inline">至</note>得未曾有。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0643c08"/><lb ed="R046" n="0694a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0643c0801">长行总问此土六瑞。偈中长有香风地净。无说法 <lb ed="X" n="0643c09"/><lb ed="R046" n="0694a16"/>入定。观文谓言盈缩。寻義不然。说法是慧性。入定 <lb ed="X" n="0643c10"/><lb ed="R046" n="0694a17"/>是天心。由天心慧性。能作动地放光。擧末即能知 <lb ed="X" n="0643c11"/><lb ed="R046" n="0694a18"/>本。故缩非缩也<note place="inline">但擧放光动地之末。则知说法入定之本。若无定慧。安能现变</note>。他 <lb ed="X" n="0643c12"/><lb ed="R046" n="0694b01"/>不见此意。谓弥勒不问两事。便不以为瑞。今反难 <lb ed="X" n="0643c13"/><lb ed="R046" n="0694b02"/>之。若弥勒不问。文殊何故而答。又问。指何处为问。 <lb ed="X" n="0643c14"/><lb ed="R046" n="0694b03"/>今指长行总问是也。若更显其别问。只导师两字 <lb ed="X" n="0643c15"/><lb ed="R046" n="0694b04"/>是也。良以说法入定。能导于人。既称导师。即是问 <lb ed="X" n="0643c16"/><lb ed="R046" n="0694b05"/>说法入定也。是故非缩。</p><p xml:id="pX29p0643c1610" cb:place="inline">他云风由檀林故香。地加 <lb ed="X" n="0643c17"/><lb ed="R046" n="0694b06"/>之严净。盈长两事。今谓非盈。风本无香。而香为奇 <lb ed="X" n="0643c18"/><lb ed="R046" n="0694b07"/>特。故以成瑞。夫天花至妙。岂有色而无香。此表因 <lb ed="X" n="0643c19"/><lb ed="R046" n="0694b08"/>运至果。如华有香风。华既集地。地则严净。因若趣 <lb ed="X" n="0643c20"/><lb ed="R046" n="0694b09"/>果。果则严净。金光明云。聚集功德。莊严<persName>佛</persName>身。故以 <lb ed="X" n="0643c21"/><lb ed="R046" n="0694b10"/>二事。显成四华。盈非盈也<note place="inline">以果上二事。显因功也。由华有香。非独风耳。由 <lb ed="X" n="0643c22"/><lb ed="R046" n="0694b11"/>香风故。其地必净。言二事者。谓功德。法身。功德因也。法身果也。由至果故。成就二義。一至果。二果净。由因 <lb ed="X" n="0643c23"/><lb ed="R046" n="0694b12"/>至果。故令果净。次二句地动瑞。次一行众喜。虽不依前次第。六瑞宛足</note>。</p><p xml:id="pX29p0643c2328" cb:place="inline">△二问他土 <lb ed="X" n="0643c24"/><lb ed="R046" n="0694b13"/>六瑞为六。初问六趣众生。二问见彼<persName>佛</persName>。及闻说法。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0644a" n="0644a"/> <lb ed="X" n="0644a01"/><lb ed="R046" n="0694b14"/>三问他土四众。四结前开後。五问他土修菩萨行。 <lb ed="X" n="0644a02"/><lb ed="R046" n="0694b15"/>六问他土供养舍利。即是问<persName>佛</persName>涅槃。</p><p xml:id="pX29p0644a0215" cb:place="inline">今初三行 <lb ed="X" n="0644a03"/><lb ed="R046" n="0694b16"/>问六趣众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644a04"/><lb ed="R046" n="0694b17"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644a0401">眉间光明<note place="inline">至</note>于此悉见。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644a05"/><lb ed="R046" n="0694b18"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644a0501">验此颂。知上文光照东方。是总照他土意也。此颂 <lb ed="X" n="0644a06"/><lb ed="R046" n="0695a01"/>颂上总问。六趣众生。是能趣之人。生死。是所趣之 <lb ed="X" n="0644a07"/><lb ed="R046" n="0695a02"/>处。善恶业缘是趣因。好醜是趣果也。</p><p xml:id="pX29p0644a0715" cb:place="inline">△二四行。问 <lb ed="X" n="0644a08"/><lb ed="R046" n="0695a03"/>见彼<persName>佛</persName>说顿教。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644a09"/><lb ed="R046" n="0695a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644a0901">又睹诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>开悟众生。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644a10"/><lb ed="R046" n="0695a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644a1001">此廣明说法之相。谓说顿教。逗大根性。圣主狮子。 <lb ed="X" n="0644a11"/><lb ed="R046" n="0695a06"/>即如此土现卢舍那像也。演说经法微妙第一者。 <lb ed="X" n="0644a12"/><lb ed="R046" n="0695a07"/>即如此土先照高山。演花严教也。教诸菩萨者。即 <lb ed="X" n="0644a13"/><lb ed="R046" n="0695a08"/>如此土七处等会。无声闻人也。照明<persName>佛</persName>法开悟众 <lb ed="X" n="0644a14"/><lb ed="R046" n="0695a09"/>生者。即如此土始见<persName>佛</persName>身。入<persName>如来</persName>慧也。</p><p xml:id="pX29p0644a1416" cb:place="inline">△三三行。 <lb ed="X" n="0644a15"/><lb ed="R046" n="0695a10"/>问他土说三乘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644a16"/><lb ed="R046" n="0695a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644a1601">若人遭苦<note place="inline">至</note>为说净道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644a17"/><lb ed="R046" n="0695a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644a1701">若人遭苦者。设声闻乘也。此颂具明四谛。在文分 <lb ed="X" n="0644a18"/><lb ed="R046" n="0695a13"/>明。若人遭苦而造恶业。苦不得尽。底下众生是也。 <lb ed="X" n="0644a19"/><lb ed="R046" n="0695a14"/>若人遭苦而造善业。苦亦不尽。厌下攀上。如难陀 <lb ed="X" n="0644a20"/><lb ed="R046" n="0695a15"/>为欲故持戒等是也。若人遭苦。于外道法中求解 <lb ed="X" n="0644a21"/><lb ed="R046" n="0695a16"/>脱。增见长非者。苦亦不尽。若人遭苦厌集。复厌依 <lb ed="X" n="0644a22"/><lb ed="R046" n="0695a17"/>果。感<persName>佛</persName>说涅槃者。此人能尽诸苦际也。他土亦设 <lb ed="X" n="0644a23"/><lb ed="R046" n="0695a18"/>此乘也。</p><p xml:id="pX29p0644a2304" cb:place="inline">若人有福下一行。是说中乘也。若供养<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0644a24"/><lb ed="R046" n="0695b01"/>少。遭苦致恼。若供<persName>佛</persName>多。虽遭苦而福。故云声闻三 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0644b" n="0644b"/> <lb ed="X" n="0644b01"/><lb ed="R046" n="0695b02"/>生种福。支<persName>佛</persName>百劫种福。形彼声闻。故言有福。志求 <lb ed="X" n="0644b02"/><lb ed="R046" n="0695b03"/>勝法者。声闻厌苦而修行。支<persName>佛</persName>求道故修行。深求 <lb ed="X" n="0644b03"/><lb ed="R046" n="0695b04"/>缘起勝妙之理。即是他土说中乘也。</p><p xml:id="pX29p0644b0315" cb:place="inline">若有<persName>佛</persName>子下。 <lb ed="X" n="0644b04"/><lb ed="R046" n="0695b05"/>是说六度大乘也。真慈悲能绍<persName>佛</persName>种。故言<persName>佛</persName>子。修 <lb ed="X" n="0644b05"/><lb ed="R046" n="0695b06"/>于六度。故言种种行。上求。故言无上慧。六度中无 <lb ed="X" n="0644b06"/><lb ed="R046" n="0695b07"/>六弊。如药中无病。故言净道。非究竟也。</p><p xml:id="pX29p0644b0616" cb:place="inline">又声闻苦 <lb ed="X" n="0644b07"/><lb ed="R046" n="0695b08"/>谛为观门。缘觉集谛为门。六度菩萨道谛为门。故 <lb ed="X" n="0644b08"/><lb ed="R046" n="0695b09"/>言净道。</p><p xml:id="pX29p0644b0804" cb:place="inline">△四一行半结前开後。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644b09"/><lb ed="R046" n="0695b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644b0901"><name role="" type="person">文殊师利</name><note place="inline">至</note>今当略说。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644b10"/><lb ed="R046" n="0695b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644b1001">见闻若斯。即是结前。如是众多。即是开後。</p><p xml:id="pX29p0644b1017" cb:place="inline">△五问 <lb ed="X" n="0644b11"/><lb ed="R046" n="0695b12"/>他方修菩萨行。正与此土方等般若诸大乘教意 <lb ed="X" n="0644b12"/><lb ed="R046" n="0695b13"/>同。文分为三。初总问。二次第问。三杂问。次第拟同 <lb ed="X" n="0644b13"/><lb ed="R046" n="0695b14"/>此土渐教。杂问拟同此土不定教也。</p><p xml:id="pX29p0644b1315" cb:place="inline">今初一行 <lb ed="X" n="0644b14"/><lb ed="R046" n="0695b15"/>总问。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644b15"/><lb ed="R046" n="0695b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644b1501">我见彼土。恒沙菩萨。种种因缘。而求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644b16"/><lb ed="R046" n="0695b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644b1601">总问中经云。恒沙者。<name role="" type="person">阿耨达池</name>。四面各出一河。东 <lb ed="X" n="0644b17"/><lb ed="R046" n="0695b18"/>银牛口。出<name role="" type="person">殑伽河</name>。南金象口。出<name role="" type="person">信度河</name>。西琉璃马 <lb ed="X" n="0644b18"/><lb ed="R046" n="0696a01"/>口。出缚刍河。北颇胝迦狮子口。出徙多河。各绕池 <lb ed="X" n="0644b19"/><lb ed="R046" n="0696a02"/>一迊。流入四海。于中殑伽。沙细而多。外人所计以 <lb ed="X" n="0644b20"/><lb ed="R046" n="0696a03"/>为福河。入洗灭罪。<persName>佛</persName>亦顺俗。故常指之。又<persName>佛</persName>说法。 <lb ed="X" n="0644b21"/><lb ed="R046" n="0696a04"/>多近此河。故以为喩。此下六度。但略指大体。若依 <lb ed="X" n="0644b22"/><lb ed="R046" n="0696a05"/>二味。具出其相。具如止观第二第七记所引。问。既 <lb ed="X" n="0644b23"/><lb ed="R046" n="0696a06"/>云方等般若。亦应具有两教二乘。何得总问唯求 <lb ed="X" n="0644b24"/><lb ed="R046" n="0696a07"/><persName>佛</persName>道。答。实如所问。但避繁文。还同鹿苑。故略不说。</p> <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0644c" n="0644c"/> <lb ed="X" n="0644c01"/><lb ed="R046" n="0696a08"/><p xml:id="pX29p0644c0101">△二次第问为六。初问施。二问戒。三问忍。四问进。 <lb ed="X" n="0644c02"/><lb ed="R046" n="0696a09"/>五问禅。六问慧。</p><p xml:id="pX29p0644c0207" cb:place="inline">今初六行问施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644c03"/><lb ed="R046" n="0696a10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644c0301">或有行施<note place="inline">至</note>求<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644c04"/><lb ed="R046" n="0696a11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644c0401">珍宝奴婢。贵贱共能此施。驷马宝车。豪侠者所施。 <lb ed="X" n="0644c05"/><lb ed="R046" n="0696a12"/>驷马者。四匹共乘。故云驷也。妻子等。是外身。身肉 <lb ed="X" n="0644c06"/><lb ed="R046" n="0696a13"/>等。是内身。捨头目。即捨命。而不言法施者。让後般 <lb ed="X" n="0644c07"/><lb ed="R046" n="0696a14"/>若也。又约身命财。与生死後际等。得不壞常住。即 <lb ed="X" n="0644c08"/><lb ed="R046" n="0696a15"/>是法施。故不别说也。</p><p xml:id="pX29p0644c0809" cb:place="inline">△二两行问戒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644c09"/><lb ed="R046" n="0696a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644c0901"><name role="" type="person">文殊师利</name><note place="inline">至</note>而披法服。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644c10"/><lb ed="R046" n="0696a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644c1001">约比丘论持戒者。在家施易戒难。出家施难戒易。 <lb ed="X" n="0644c11"/><lb ed="R046" n="0696a18"/>故约比丘明戒。此中引五王经云云<note place="inline">五王经者。此是一卷小经 <lb ed="X" n="0644c12"/><lb ed="R046" n="0696b01"/>经云。昔有五王。邻国无兢。互为亲友。有一大王。名曰普安。习菩萨行。以馀四王。邪见炽盛。普安愍之。呼来 <lb ed="X" n="0644c13"/><lb ed="R046" n="0696b02"/>殿上。七日七夜。娱乐受乐。四王曰。国事众多。请退还家。大王自送。幷命左右而随送之。至于半道而问之 <lb ed="X" n="0644c14"/><lb ed="R046" n="0696b03"/>言。各何所乐。一云。愿春阳之日。遊戏原野。一云。愿常作王。种种严饰。人民侍从。道路倾目。一云。愿得好妇 <lb ed="X" n="0644c15"/><lb ed="R046" n="0696b04"/>儿。端正无双。一云。愿父母常在。多有兄弟。美食音乐。共相娱乐。各各说<anchor xml:id="nkr_note_add_0644c1501" n="0644c1501"/><anchor xml:id="beg0644c1501" n="0644c1501"/>已<anchor xml:id="end0644c1501"/>。迴白大王。王何所愿。答。我先说 <lb ed="X" n="0644c16"/><lb ed="R046" n="0696b05"/>卿所愿不常。若乐春遊。冬则凋朽。若乐为王。福尽相伐。若乐妇儿。一朝疾病。受苦无量。若乐父母常在等。 <lb ed="X" n="0644c17"/><lb ed="R046" n="0696b06"/>一旦有事。为他所执。四王又问。大王如何所乐。答言。我所乐者。不生不灭。不苦不乐。不饥不渴。不寒不热。 <lb ed="X" n="0644c18"/><lb ed="R046" n="0696b07"/>存亡自在。四王问曰。如此之乐。何处有耶。何处有师。大王曰。吾师号<persName>佛</persName>。近在祇洹。诸王欢喜。各诣<persName>佛</persName>所。却 <lb ed="X" n="0644c19"/><lb ed="R046" n="0696b08"/>坐一面。白<persName>佛</persName>自责。<persName>佛</persName>说八苦。王及侍从。百千万人。得须陀洹。捨国入道</note>。</p><p xml:id="pX29p0644c1928" cb:place="inline">△三一行问 <lb ed="X" n="0644c20"/><lb ed="R046" n="0696b09"/>忍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644c21"/><lb ed="R046" n="0696b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0644c2101">或见菩萨。而作比丘。独处间静。乐诵经典。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0644c22"/><lb ed="R046" n="0696b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0644c2201">忍有三种。间林邃谷。恶人恶兽。忍耐无嗔。即生忍。 <lb ed="X" n="0644c23"/><lb ed="R046" n="0696b12"/>自节守志。即苦行忍。为求<persName>佛</persName>道。即第一義忍。又而 <lb ed="X" n="0644c24"/><lb ed="R046" n="0696b13"/>作比丘。即苦行忍。独处间静。即生忍。乐诵经典。即 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0645a" n="0645a"/> <lb ed="X" n="0645a01"/><lb ed="R046" n="0696b14"/>第一義忍。</p><p xml:id="pX29p0645a0105" cb:place="inline">△四一行问精进。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645a02"/><lb ed="R046" n="0696b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645a0201">又见菩萨。勇猛精进。入于深山。思惟<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645a03"/><lb ed="R046" n="0696b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645a0301">夫深山可畏。非窳怯者可居。勇进者能安之傍若 <lb ed="X" n="0645a04"/><lb ed="R046" n="0696b17"/>无物。思惟实相。念念不休。进求<persName>佛</persName>道也<note place="inline">窳者。如瓜。在穴病也</note>。</p> <lb ed="X" n="0645a05"/><lb ed="R046" n="0696b18"/><p xml:id="pX29p0645a0501">△五二行问禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645a06"/><lb ed="R046" n="0697a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645a0601">又见離欲<note place="inline">至</note>赞诸法王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645a07"/><lb ed="R046" n="0697a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645a0701">前一行。问修根本禅。後一行。问修出世上上禅。通 <lb ed="X" n="0645a08"/><lb ed="R046" n="0697a03"/>途皆得有根本之修也。離欲者。若離欲得五通。通 <lb ed="X" n="0645a09"/><lb ed="R046" n="0697a04"/>教定也。又根本本離欲。偝捨亦修不净等離欲。别 <lb ed="X" n="0645a10"/><lb ed="R046" n="0697a05"/>教兼離二乘欲。中道又離顺道法爱欲。深修禅定 <lb ed="X" n="0645a11"/><lb ed="R046" n="0697a06"/>者。发初禅一品。此定未深。乃至九品。传传为深。又 <lb ed="X" n="0645a12"/><lb ed="R046" n="0697a07"/>偝捨。九定。八勝。十一切入等。传传为深。此定转变 <lb ed="X" n="0645a13"/><lb ed="R046" n="0697a08"/>自在。能发诸通。凡夫但五通。二乘具六通。别教菩 <lb ed="X" n="0645a14"/><lb ed="R046" n="0697a09"/>萨让<persName>佛</persName>。分有无漏。亦但称五通也。圆教初後皆具 <lb ed="X" n="0645a15"/><lb ed="R046" n="0697a10"/>六通。安禅万偈下。第二一行。明上上禅。此是别圆 <lb ed="X" n="0645a16"/><lb ed="R046" n="0697a11"/>之禅。静散不相妨。不起灭定。现诸威仪。如修罗琴。 <lb ed="X" n="0645a17"/><lb ed="R046" n="0697a12"/>不抚而韵。无缘无念。有感则形。故能安禅赞<persName>佛</persName>也。</p> <lb ed="X" n="0645a18"/><lb ed="R046" n="0697a13"/><p xml:id="pX29p0645a1801">△六三行问慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645a19"/><lb ed="R046" n="0697a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645a1901">复见菩萨<note place="inline">至</note>而击法鼓。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645a20"/><lb ed="R046" n="0697a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645a2001">智深者。慧穷理本也。志固者。誓愿廣大也。此即二 <lb ed="X" n="0645a21"/><lb ed="R046" n="0697a16"/>种莊严。能问能持也。定慧具足者。二乘定多。菩萨 <lb ed="X" n="0645a22"/><lb ed="R046" n="0697a17"/>慧多。<persName>佛</persName>则等。又空观定多。假观慧多。中观则等。无 <lb ed="X" n="0645a23"/><lb ed="R046" n="0697a18"/>量喩。即是种种方便。助显第一義也。破魔兵者。空 <lb ed="X" n="0645a24"/><lb ed="R046" n="0697b01"/>观破四魔。假观次第破八魔。中观圆破八魔十魔。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0645b" n="0645b"/> <lb ed="X" n="0645b01"/><lb ed="R046" n="0697b02"/>击鼓者。初发心住。便成正觉。百<persName>佛</persName>世界作<persName>佛</persName>。圆击 <lb ed="X" n="0645b02"/><lb ed="R046" n="0697b03"/>梵轮法鼓<note place="inline">二次第问竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0645b0210" cb:place="inline">△三杂问为七。初问禅。二 <lb ed="X" n="0645b03"/><lb ed="R046" n="0697b04"/>问进。三问戒。四问忍。五更问禅。六问施。七问慧。</p> <lb ed="X" n="0645b04"/><lb ed="R046" n="0697b05"/><p xml:id="pX29p0645b0401">今初二行问禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645b05"/><lb ed="R046" n="0697b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645b0501">又见菩萨<note place="inline">至</note>令入<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645b06"/><lb ed="R046" n="0697b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645b0601">初一偈问入捨禅。即是自行。次一偈问入悲禅。即 <lb ed="X" n="0645b07"/><lb ed="R046" n="0697b08"/>是化他。菩萨入定放光。种种利益。具出花严思益。</p> <lb ed="X" n="0645b08"/><lb ed="R046" n="0697b09"/><p xml:id="pX29p0645b0801">△二一行问进。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645b09"/><lb ed="R046" n="0697b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645b0901">又见<persName>佛</persName>子。未尝睡眠。经行林中。勤求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645b10"/><lb ed="R046" n="0697b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645b1001">此如般舟念<persName>佛</persName>等法门也。般舟。此云<persName>佛</persName>立。九十日 <lb ed="X" n="0645b11"/><lb ed="R046" n="0697b12"/>中常行。不坐不卧。除睡为最。部在方等。亦通四教 <lb ed="X" n="0645b12"/><lb ed="R046" n="0697b13"/>今云勤求<persName>佛</persName>道。拣两二乘。</p><p xml:id="pX29p0645b1211" cb:place="inline">△三一行问戒。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645b13"/><lb ed="R046" n="0697b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645b1301">又见具戒。威仪无缺。净如宝珠。以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645b14"/><lb ed="R046" n="0697b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645b1401">威仪无缺。即是初不缺戒。净如宝珠。即是第十究 <lb ed="X" n="0645b15"/><lb ed="R046" n="0697b16"/>竟戒。中间可解。十戒如玄義中说<note place="inline">无缺。乃至究竟。此十戒名。出大 <lb ed="X" n="0645b16"/><lb ed="R046" n="0697b17"/>论。具如止观玄文</note>。</p><p xml:id="pX29p0645b1608" cb:place="inline">△四一行半问忍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645b17"/><lb ed="R046" n="0697b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645b1701">又见<persName>佛</persName>子<note place="inline">至</note>以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645b18"/><lb ed="R046" n="0698a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645b1801">力者。阿含云。力有六种。小儿啼为力。女人嗔为力。 <lb ed="X" n="0645b19"/><lb ed="R046" n="0698a02"/>国王憍为力。罗汉进为力。诸<persName>佛</persName>悲为力。比丘忍为 <lb ed="X" n="0645b20"/><lb ed="R046" n="0698a03"/>力。</p><p xml:id="pX29p0645b2002" cb:place="inline">△五二行更问禅。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645b21"/><lb ed="R046" n="0698a04"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645b2101">又见菩萨<note place="inline">至</note>以求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645b22"/><lb ed="R046" n="0698a05"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645b2201">離戏笑。是却掉悔盖。離痴眷属。即除嗔盖。近智者。 <lb ed="X" n="0645b23"/><lb ed="R046" n="0698a06"/>除疑盖。一心除乱。是却贪盖。摄念山林。除睡盖<note place="inline">如宝 <lb ed="X" n="0645b24"/><lb ed="R046" n="0698a07"/>积经迦葉云。有四法。急走捨離百由旬外。一利养。二恶友。三恶众。四同住多戏笑。或嗔鬥等</note>。</p><p xml:id="pX29p0645b2436" cb:place="inline">△六 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0645c" n="0645c"/> <lb ed="X" n="0645c01"/><lb ed="R046" n="0698a08"/>五行问施。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645c02"/><lb ed="R046" n="0698a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645c0201">或见菩萨<note place="inline">至</note>求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645c03"/><lb ed="R046" n="0698a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645c0301">前三行。正具四事。初行二事。谓饮食汤药。次行衣 <lb ed="X" n="0645c04"/><lb ed="R046" n="0698a11"/>服。次行卧具房舍。诸教之中。或复桥樑。義井。园林。 <lb ed="X" n="0645c05"/><lb ed="R046" n="0698a12"/>浴池。今无桥等。</p><p xml:id="pX29p0645c0507" cb:place="inline">△七三行问慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645c06"/><lb ed="R046" n="0698a13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645c0601">或有菩萨<note place="inline">至</note>求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645c07"/><lb ed="R046" n="0698a14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645c0701">初一行。不可说而说般若。二一行。不可观而观般 <lb ed="X" n="0645c08"/><lb ed="R046" n="0698a15"/>若。三一行。言语道断。心行处灭。即是说不可说观 <lb ed="X" n="0645c09"/><lb ed="R046" n="0698a16"/>不可观而论般若也<note place="inline">五问他土修菩萨行竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0645c0918" cb:place="inline">△六 <lb ed="X" n="0645c10"/><lb ed="R046" n="0698a17"/>有七行。明<persName>佛</persName>灭後。以舍利起塔者。正颂上他土<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0645c11"/><lb ed="R046" n="0698a18"/>出五浊。从无相一法。开渐顿教。故有二法。三道。种 <lb ed="X" n="0645c12"/><lb ed="R046" n="0698b01"/>种行类。相貌不同。如上所见也。今见他土<persName>佛</persName>般涅 <lb ed="X" n="0645c13"/><lb ed="R046" n="0698b02"/>槃。<persName>佛</persName>子慕德。为树坟塔。即表无量。悉归入一。一出 <lb ed="X" n="0645c14"/><lb ed="R046" n="0698b03"/>无量。前相<anchor xml:id="nkr_note_add_0645c1401" n="0645c1401"/><anchor xml:id="beg0645c1401" n="0645c1401"/>已<anchor xml:id="end0645c1401"/>表。无量归一。正是入于涅槃。就文为 <lb ed="X" n="0645c15"/><lb ed="R046" n="0698b04"/>六。初一行。总标<persName>佛</persName>灭起塔。第二一行明塔数。第三 <lb ed="X" n="0645c16"/><lb ed="R046" n="0698b05"/>一行明塔量。第四一行明塔相。第五一行明供养。 <lb ed="X" n="0645c17"/><lb ed="R046" n="0698b06"/>第六两行结。如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645c18"/><lb ed="R046" n="0698b07"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645c1801"><name role="" type="person">文殊师利</name><note place="inline">至</note>其花开敷。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645c19"/><lb ed="R046" n="0698b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0645c1901">塔婆。此云方坟。又云殿堂。如此土灵宇。崇台峻阶。 <lb ed="X" n="0645c20"/><lb ed="R046" n="0698b09"/>承露干雲。长表净域。归心上圣耳。树王者。即波利 <lb ed="X" n="0645c21"/><lb ed="R046" n="0698b10"/>质多。正供舍利。傍严<persName>佛</persName>国土<note place="inline">树王者。即<name role="" type="person">忉利天</name>波利质多罗树。具如释 <lb ed="X" n="0645c22"/><lb ed="R046" n="0698b11"/>籤引大经文</note>。</p><p xml:id="pX29p0645c2206" cb:place="inline"><note place="inline">初颂上问竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0645c2211" cb:place="inline">△二颂请答二。初擧疑述请。 <lb ed="X" n="0645c23"/><lb ed="R046" n="0698b12"/>二释四伏难。</p><p xml:id="pX29p0645c2306" cb:place="inline">今初三行擧疑述请。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0645c24"/><lb ed="R046" n="0698b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0645c2401"><persName>佛</persName>放一光<note place="inline">至</note>愿决众疑。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0646a" n="0646a"/> <lb ed="X" n="0646a01"/><lb ed="R046" n="0698b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0646a0101">白毫为本故先擧。次及诸事。故言种种。又诸<persName>佛</persName>为 <lb ed="X" n="0646a02"/><lb ed="R046" n="0698b15"/>本。即总摄他土馀五瑞也。</p><p xml:id="pX29p0646a0211" cb:place="inline">△二五行四伏难。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0646a03"/><lb ed="R046" n="0698b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0646a0301">四众欣仰<note place="inline">至</note>为说何等。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0646a04"/><lb ed="R046" n="0698b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0646a0401">言伏难者。文殊内心构难。不肯时答。其意有三。一 <lb ed="X" n="0646a05"/><lb ed="R046" n="0698b18"/>此瑞稀奇。不可仓猝轻尔有判。二智众如海。谦光 <lb ed="X" n="0646a06"/><lb ed="R046" n="0699a01"/>推高。三靳固前却。生众渴仰。故以伏难。潜而拒之。 <lb ed="X" n="0646a07"/><lb ed="R046" n="0699a02"/>弥勒彰灼释难。意亦有三。一瑞大故疑大。若不为 <lb ed="X" n="0646a08"/><lb ed="R046" n="0699a03"/>释。忧兕在怀。妨闻正说。二众海乃多。機在仁者。三 <lb ed="X" n="0646a09"/><lb ed="R046" n="0699a04"/>阖众瞻仁。故知注诚慇重。所以彰言释难。请令时 <lb ed="X" n="0646a10"/><lb ed="R046" n="0699a05"/>答。</p><p xml:id="pX29p0646a1002" cb:place="inline">初伏难者。因正请生。请云。<persName>佛</persName>子文殊。愿决众疑。 <lb ed="X" n="0646a11"/><lb ed="R046" n="0699a06"/>文殊仍此。起初伏难。汝云众疑。众未曾疑。若疑应 <lb ed="X" n="0646a12"/><lb ed="R046" n="0699a07"/>问。众既不疑。我何所决。弥勒即以第一偈释云。四 <lb ed="X" n="0646a13"/><lb ed="R046" n="0699a08"/>众欣仰。瞻仁及我。及我。欲令我问。瞻仁。欲得仁答。 <lb ed="X" n="0646a14"/><lb ed="R046" n="0699a09"/>文殊因此起第二难。众同有疑。不易可答。待<persName>佛</persName>出 <lb ed="X" n="0646a15"/><lb ed="R046" n="0699a10"/>定。然後决疑。弥勒即用第二偈释。若有疑住怀。忧 <lb ed="X" n="0646a16"/><lb ed="R046" n="0699a11"/>兕不泰。应以时答。复知<persName>如来</persName>何时起定。故言<persName>佛</persName>子 <lb ed="X" n="0646a17"/><lb ed="R046" n="0699a12"/>时答。决疑令喜<note place="inline">言时答者。催促之词。令其即答</note>。</p><p xml:id="pX29p0646a1719" cb:place="inline">文殊因此起第三 <lb ed="X" n="0646a18"/><lb ed="R046" n="0699a13"/>难。我与仁者。同居学地。欲测<persName>佛</persName>意。微共筹量。独令 <lb ed="X" n="0646a19"/><lb ed="R046" n="0699a14"/>我答。于理不可。弥勒即以第三偈释。我亦微心下 <lb ed="X" n="0646a20"/><lb ed="R046" n="0699a15"/>思。踌躇两楹。为说妙法。为当授记。故言<persName>佛</persName>坐道场。 <lb ed="X" n="0646a21"/><lb ed="R046" n="0699a16"/>所得妙法。为欲说此。为当授记。</p><p xml:id="pX29p0646a2113" cb:place="inline">文殊因此起第四 <lb ed="X" n="0646a22"/><lb ed="R046" n="0699a17"/>难。若如汝说。即是释疑。何烦我答。弥勒即以第四 <lb ed="X" n="0646a23"/><lb ed="R046" n="0699a18"/>偈释。安得以我犹豫之心而判大事。故言示诸<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0646a24"/><lb ed="R046" n="0699b01"/>土。此非小缘。文殊伏难既穷。谦光亦止。</p><p xml:id="pX29p0646a2416" cb:place="inline">後一偈结 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0646b" n="0646b"/> <lb ed="X" n="0646b01"/><lb ed="R046" n="0699b02"/>请答也。</p><p xml:id="pX29p0646b0104" cb:place="inline">此四伏难。光宅受于次师。次师受于江北 <lb ed="X" n="0646b02"/><lb ed="R046" n="0699b03"/>钊师。既是先贤文外巧思。今用之<note place="inline">四发问序竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0646b0219" cb:place="inline">△ <lb ed="X" n="0646b03"/><lb ed="R046" n="0699b04"/>第五答问序。有长偈颂。长行文为四。一唯忖答。二 <lb ed="X" n="0646b04"/><lb ed="R046" n="0699b05"/>略曾见答。三廣曾见答。四分明判答。夫以下测上。 <lb ed="X" n="0646b05"/><lb ed="R046" n="0699b06"/>止可冈像卜度。唯昔俦今。不可顿决。所以初从髣 <lb ed="X" n="0646b06"/><lb ed="R046" n="0699b07"/>髴。次引略见。略见未周。更引廣见。以多证一。尔乃 <lb ed="X" n="0646b07"/><lb ed="R046" n="0699b08"/>分判。唯忖答。答上此土问。略曾见答。答上他土问。 <lb ed="X" n="0646b08"/><lb ed="R046" n="0699b09"/>廣曾见答。双答此土他土问。判当答。双判此土他 <lb ed="X" n="0646b09"/><lb ed="R046" n="0699b10"/>土问也。</p><p xml:id="pX29p0646b0904" cb:place="inline">今初唯忖答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0646b10"/><lb ed="R046" n="0699b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0646b1001">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name><note place="inline">至</note>演大法義。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0646b11"/><lb ed="R046" n="0699b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0646b1101">唯者。思惟也。忖者。忖量。唯今如昔。忖昔如今。然文 <lb ed="X" n="0646b12"/><lb ed="R046" n="0699b13"/>殊古<persName>佛</persName>。岂应不知。迹示思惟也。欲说大法者。答说 <lb ed="X" n="0646b13"/><lb ed="R046" n="0699b14"/>法瑞。雨大法雨。答雨花瑞。吹大法蠡。答大众心喜 <lb ed="X" n="0646b14"/><lb ed="R046" n="0699b15"/>瑞。击大法鼓。答地动瑞。演大法義。答放光瑞。</p><p xml:id="pX29p0646b1418" cb:place="inline">欲说 <lb ed="X" n="0646b15"/><lb ed="R046" n="0699b16"/>大法者。唯昔诸<persName>佛</persName>。说无量義後。则开权显实。收无 <lb ed="X" n="0646b16"/><lb ed="R046" n="0699b17"/>量归一。忖于今<persName>佛</persName>。既说法<anchor xml:id="nkr_note_add_0646b1601" n="0646b1601"/><anchor xml:id="beg0646b1601" n="0646b1601"/>已<anchor xml:id="end0646b1601"/>。亦应开权显实。会无 <lb ed="X" n="0646b17"/><lb ed="R046" n="0699b18"/>量以归一。一者。即大法也。</p><p xml:id="pX29p0646b1711" cb:place="inline">雨大法雨者。唯昔诸<persName>佛</persName>。 <lb ed="X" n="0646b18"/><lb ed="R046" n="0700a01"/>天雨四华之後。普入圆因。住行向地。忖于今<persName>佛</persName>。雨 <lb ed="X" n="0646b19"/><lb ed="R046" n="0700a02"/>华之後。皆成<persName>佛</persName>因。住行向地。故言雨大法雨也。</p><p xml:id="pX29p0646b1919" cb:place="inline">吹 <lb ed="X" n="0646b20"/><lb ed="R046" n="0700a03"/>大法蠡者。唯昔四众。见瑞欢喜。得未曾有。障除機 <lb ed="X" n="0646b21"/><lb ed="R046" n="0700a04"/>动。即改人教行理。忖今众喜。亦应障除機动。改人 <lb ed="X" n="0646b22"/><lb ed="R046" n="0700a05"/>教行理。所改既深。故言吹大法蠡也。</p><p xml:id="pX29p0646b2215" cb:place="inline">击大法鼓者。 <lb ed="X" n="0646b23"/><lb ed="R046" n="0700a06"/>唯昔地动<anchor xml:id="nkr_note_add_0646b2301" n="0646b2301"/><anchor xml:id="beg0646b2301" n="0646b2301"/>已<anchor xml:id="end0646b2301"/>後。即有六番破无明贼。忖于今<persName>佛</persName>。地 <lb ed="X" n="0646b24"/><lb ed="R046" n="0700a07"/>动<anchor xml:id="nkr_note_add_0646b2401" n="0646b2401"/><anchor xml:id="beg0646b2401" n="0646b2401"/>已<anchor xml:id="end0646b2401"/>後。亦应六番破无明惑。声教极妙。故言击大 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0646c" n="0646c"/> <lb ed="X" n="0646c01"/><lb ed="R046" n="0700a08"/>法鼓。</p><p xml:id="pX29p0646c0103" cb:place="inline">演大法義者。唯昔诸<persName>佛</persName>。放白毫光後。说法花。 <lb ed="X" n="0646c02"/><lb ed="R046" n="0700a09"/>彼此道同。忖于今<persName>佛</persName>放光<anchor xml:id="nkr_note_add_0646c0201" n="0646c0201"/><anchor xml:id="beg0646c0201" n="0646c0201"/>已<anchor xml:id="end0646c0201"/>後。廣明五<persName>佛</persName>道同。既 <lb ed="X" n="0646c03"/><lb ed="R046" n="0700a10"/>是<persName>佛</persName>道。故言演大法義<note place="inline">故以一光。俱照彼此。此表释迦。彼表四<persName>佛</persName></note>。</p><p xml:id="pX29p0646c0326" cb:place="inline">如是 <lb ed="X" n="0646c04"/><lb ed="R046" n="0700a11"/>五句。悉是唯昔判今。忖今类昔。会文附義。唯少入 <lb ed="X" n="0646c05"/><lb ed="R046" n="0700a12"/>定一瑞。而雨花动地放光等。皆由入定故尔。意则 <lb ed="X" n="0646c06"/><lb ed="R046" n="0700a13"/>兼具。无劳疑也。阙此一条。故称略答耳。</p><p xml:id="pX29p0646c0616" cb:place="inline">今更别解。 <lb ed="X" n="0646c07"/><lb ed="R046" n="0700a14"/>初一句总。後四句别。总者。大法是也。别者。雨吹击 <lb ed="X" n="0646c08"/><lb ed="R046" n="0700a15"/>演。开示悟入是也。如天非小大。非赤白。而雨赤白 <lb ed="X" n="0646c09"/><lb ed="R046" n="0700a16"/>之花。如第一義。非开示悟入。见此理时。即证开示 <lb ed="X" n="0646c10"/><lb ed="R046" n="0700a17"/>悟入。譬如种子。得雨萌开。今闻大法雨。润法性种。 <lb ed="X" n="0646c11"/><lb ed="R046" n="0700a18"/>破无明糠。开于十住<persName>佛</persName>知见也。譬如吹蠡。知是改 <lb ed="X" n="0646c12"/><lb ed="R046" n="0700b01"/>号。今之与先。<anchor xml:id="nkr_note_add_0646c1201" n="0646c1201"/><anchor xml:id="beg0646c1201" n="0646c1201"/>已<anchor xml:id="end0646c1201"/>得十住。今从十住闻法。更改入十 <lb ed="X" n="0646c13"/><lb ed="R046" n="0700b02"/>行。示<persName>佛</persName>知见也。譬如击鼓。知是诫兵。今之与先。<anchor xml:id="nkr_note_add_0646c1301" n="0646c1301"/><anchor xml:id="beg0646c1301" n="0646c1301"/>已<anchor xml:id="end0646c1301"/> <lb ed="X" n="0646c14"/><lb ed="R046" n="0700b03"/>在十行。今从十行闻法。诫入迴向。悟<persName>佛</persName>知见也。演 <lb ed="X" n="0646c15"/><lb ed="R046" n="0700b04"/>之言布。横阔竖深。乃是演義。今之与先。<anchor xml:id="nkr_note_add_0646c1501" n="0646c1501"/><anchor xml:id="beg0646c1501" n="0646c1501"/>已<anchor xml:id="end0646c1501"/>在十向。 <lb ed="X" n="0646c16"/><lb ed="R046" n="0700b05"/>今从十迴向。入于十地。入<persName>佛</persName>知见。穷源尽边。深廣 <lb ed="X" n="0646c17"/><lb ed="R046" n="0700b06"/>备足也。唯昔六瑞<anchor xml:id="nkr_note_add_0646c1701" n="0646c1701"/><anchor xml:id="beg0646c1701" n="0646c1701"/>已<anchor xml:id="end0646c1701"/>後。即开示悟入。忖今瑞後。亦 <lb ed="X" n="0646c18"/><lb ed="R046" n="0700b07"/>应如是<note place="inline">一唯忖答竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0646c1809" cb:place="inline">△二略擧曾见以答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0646c19"/><lb ed="R046" n="0700b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0646c1901">诸善男子。我于过去诸<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>故现斯瑞。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0646c20"/><lb ed="R046" n="0700b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0646c2001">初以<anchor xml:id="nkr_note_add_0646c2001" n="0646c2001"/><anchor xml:id="beg0646c2001" n="0646c2001"/>己<anchor xml:id="end0646c2001"/>智唯忖。今以略曾。小分明于前。擧此答他 <lb ed="X" n="0646c21"/><lb ed="R046" n="0700b10"/>土问也。此土五瑞。不通他土。唯放光一瑞。遍照东 <lb ed="X" n="0646c22"/><lb ed="R046" n="0700b11"/>方。略曾见答。专答放光。故如是答他土之问也。今 <lb ed="X" n="0646c23"/><lb ed="R046" n="0700b12"/>见如昔。昔只如今。欲令众生咸得闻知者。即闻思 <lb ed="X" n="0646c24"/><lb ed="R046" n="0700b13"/>两慧。亦信法两行。收无量归一。改三乘教理。六番 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0647a" n="0647a"/> <lb ed="X" n="0647a01"/><lb ed="R046" n="0700b14"/>破无明等。诸<persName>佛</persName>道同。开示悟入<persName>佛</persName>之知见。故言一 <lb ed="X" n="0647a02"/><lb ed="R046" n="0700b15"/>切世间难信之法也<note place="inline">二略曾见答竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0647a0215" cb:place="inline">△三廣擧曾 <lb ed="X" n="0647a03"/><lb ed="R046" n="0700b16"/>见以答。即双答此土他土问也。弥勒因光。横见东 <lb ed="X" n="0647a04"/><lb ed="R046" n="0700b17"/>方以为问。文殊引昔。竖见多<persName>佛</persName>以为答。正显十方 <lb ed="X" n="0647a05"/><lb ed="R046" n="0700b18"/>三世诸<persName>佛</persName>道同。文为三。初引一<persName>佛</persName>同。次引二万<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0647a06"/><lb ed="R046" n="0701a01"/>同。三引最後<persName>佛</persName>同。初中三。初时节。二标名。三说法。</p> <lb ed="X" n="0647a07"/><lb ed="R046" n="0701a02"/><p xml:id="pX29p0647a0701">今初时节同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0647a08"/><lb ed="R046" n="0701a03"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0647a0801">诸善男子。如过去无量无边不可思议阿僧祇劫。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0647a09"/><lb ed="R046" n="0701a04"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0647a0901">△二标名同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0647a10"/><lb ed="R046" n="0701a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0647a1001">尔时有<persName>佛</persName>。号日月灯明<note place="inline">至</note><persName>天人师</persName><persName>佛</persName><persName>世尊</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0647a11"/><lb ed="R046" n="0701a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0647a1101">标名同者。通号与今<persName>佛</persName>可同。别名云何同。此当以 <lb ed="X" n="0647a12"/><lb ed="R046" n="0701a07"/>缘别義同为释。何者。日是慧。月是定。定慧是自行 <lb ed="X" n="0647a13"/><lb ed="R046" n="0701a08"/>德。灯明是化他德。能仁。能定慧。能自他。又日月灯 <lb ed="X" n="0647a14"/><lb ed="R046" n="0701a09"/>是三智。今<persName>佛</persName>亦三智。随缘称别。義则不殊。故言名 <lb ed="X" n="0647a15"/><lb ed="R046" n="0701a10"/>同。</p><p xml:id="pX29p0647a1502" cb:place="inline">△三说法同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0647a16"/><lb ed="R046" n="0701a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0647a1601">演说正法<note place="inline">至</note>成一切种智。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0647a17"/><lb ed="R046" n="0701a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0647a1701">说法同者。昔<persName>佛</persName>先顿後渐。与今<persName>佛</persName>初顿後渐同也。 <lb ed="X" n="0647a18"/><lb ed="R046" n="0701a13"/>演说正法。初中後善者。即是顿教也。夫七善之语。 <lb ed="X" n="0647a19"/><lb ed="R046" n="0701a14"/>乃通大小。寻文是大乘七善。初中後善者。即是顿 <lb ed="X" n="0647a20"/><lb ed="R046" n="0701a15"/>教序正流通。名为时节善。其義深远。即是顿教了 <lb ed="X" n="0647a21"/><lb ed="R046" n="0701a16"/>義之理。二乘不测其边底。故言深远。是名義善。其 <lb ed="X" n="0647a22"/><lb ed="R046" n="0701a17"/>语巧妙。即是顿教八音所吐。会理直说。悦菩萨心。 <lb ed="X" n="0647a23"/><lb ed="R046" n="0701a18"/>即顿教之文。名为语善。纯一无杂。不与二乘共。即 <lb ed="X" n="0647a24"/><lb ed="R046" n="0701b01"/>是顿教独一善。具足者。具明界内界外满字之法。 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0647b" n="0647b"/> <lb ed="X" n="0647b01"/><lb ed="R046" n="0701b02"/>即是顿教圆满善。淸白。无二边瑕秽。即是顿教调 <lb ed="X" n="0647b02"/><lb ed="R046" n="0701b03"/>柔善。师云行善。梵行之相者。梵即顿教无缘慈善。 <lb ed="X" n="0647b03"/><lb ed="R046" n="0701b04"/><note place="inline">次说法同中。即五时同也。如花严四谛品云。文殊告诸菩萨。四圣谛。此娑婆。及十方世界。一一各有四百 <lb ed="X" n="0647b04"/><lb ed="R046" n="0701b05"/>万亿十千名号。大集亦尔。故知诸大乘经。多为辨异。唯有今经。特为显同。非但今<persName>佛</persName>与他<persName>佛</persName>法同。亦乃<anchor xml:id="nkr_note_add_0647b0401" n="0647b0401"/><anchor xml:id="beg0647b0401" n="0647b0401"/>己<anchor xml:id="end0647b0401"/> <lb ed="X" n="0647b05"/><lb ed="R046" n="0701b06"/>他。皆入一味。故下文云。因缘譬喩。皆至种智</note>又初中後善。解者不同。今 <lb ed="X" n="0647b06"/><lb ed="R046" n="0701b07"/>且依一途。若小乘。以戒定慧为三善。大乘以初中 <lb ed="X" n="0647b07"/><lb ed="R046" n="0701b08"/>後心为三善。金光明云。前心<persName>如来</persName>。不可思议。中心 <lb ed="X" n="0647b08"/><lb ed="R046" n="0701b09"/><persName>如来</persName>。种种莊严。後心<persName>如来</persName>。不可破壞。此亦三善之 <lb ed="X" n="0647b09"/><lb ed="R046" n="0701b10"/>意也。文殊引古<persName>佛</persName>顿教七善。与今<persName>佛</persName>顿说七善同。 <lb ed="X" n="0647b10"/><lb ed="R046" n="0701b11"/>亦与他土初顿说同。所以用此为答者。酬上弥勒 <lb ed="X" n="0647b11"/><lb ed="R046" n="0701b12"/>據光横问他土<persName>佛</persName>云。圣主狮子。演说经法。微妙第 <lb ed="X" n="0647b12"/><lb ed="R046" n="0701b13"/>一。文殊竖引昔。擧此为答。即是初<persName>佛</persName>说顿法同也。 <lb ed="X" n="0647b13"/><lb ed="R046" n="0701b14"/>为求声闻人。说应四谛法者。即是古<persName>佛</persName>次顿之後。 <lb ed="X" n="0647b14"/><lb ed="R046" n="0701b15"/>开渐教法同也。上问若人遭苦。为说涅槃。今引古 <lb ed="X" n="0647b15"/><lb ed="R046" n="0701b16"/><persName>佛</persName>亦开此渐。以答斯问也。为求辟支<persName>佛</persName>。说应十二 <lb ed="X" n="0647b16"/><lb ed="R046" n="0701b17"/>因缘法。答上若人有福。志求勝法之问也。为诸菩 <lb ed="X" n="0647b17"/><lb ed="R046" n="0701b18"/>萨。说应六波罗蜜。答上<persName>佛</persName>子修种种行之问也。皆 <lb ed="X" n="0647b18"/><lb ed="R046" n="0702a01"/>引古<persName>佛</persName>开渐教同也。廣引曾见<persName>佛</persName>答他土之问也。</p> <lb ed="X" n="0647b19"/><lb ed="R046" n="0702a02"/><p xml:id="pX29p0647b1901">令得三菩提成一切种智者。此明古<persName>佛</persName>开顿渐後。 <lb ed="X" n="0647b20"/><lb ed="R046" n="0702a03"/>即显实之说。始终究竟。此答弥勒见他土<persName>佛</persName>般涅 <lb ed="X" n="0647b21"/><lb ed="R046" n="0702a04"/>槃。涅槃後起塔之问也。</p><p xml:id="pX29p0647b2110" cb:place="inline">若引古<persName>佛</persName>说法。至六波罗 <lb ed="X" n="0647b22"/><lb ed="R046" n="0702a05"/>蜜者。明今<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0647b2201" n="0647b2201"/><anchor xml:id="beg0647b2201" n="0647b2201"/>已<anchor xml:id="end0647b2201"/>与昔同。</p><p xml:id="pX29p0647b2210" cb:place="inline">从令得三菩提去。明今<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0647b23"/><lb ed="R046" n="0702a06"/>当与昔同<note place="inline">今<persName>佛</persName>当与昔同者。今分别三同相状。今<persName>佛</persName>正在于定。故以法花为当。古<persName>佛</persName><anchor xml:id="nkr_note_add_0647b2301" n="0647b2301"/><anchor xml:id="beg0647b2301" n="0647b2301"/>已<anchor xml:id="end0647b2301"/>说 <lb ed="X" n="0647b24"/><lb ed="R046" n="0702a07"/>法花。故以三皆在昔。所以古<persName>佛</persName>六瑞。及以尔前四味。而为今同<anchor xml:id="nkr_note_add_0647b2401" n="0647b2401"/><anchor xml:id="beg0647b2401" n="0647b2401"/>已<anchor xml:id="end0647b2401"/>同。唯说法花。名为当同。古师不以六瑞 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0647c" n="0647c"/> <lb ed="X" n="0647c01"/><lb ed="R046" n="0702a08"/>而为今同。具如下破</note>。</p><p xml:id="pX29p0647c0109" cb:place="inline">△次引二万<persName>佛</persName>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0647c02"/><lb ed="R046" n="0702a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0647c0201">次复有<persName>佛</persName>。亦名日月灯明<note place="inline">至</note>所可说法。初中後善。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0647c03"/><lb ed="R046" n="0702a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0647c0301">初引一<persName>佛</persName>。备擧顿渐说法同。中擧二万<persName>佛</persName>。但擧说 <lb ed="X" n="0647c04"/><lb ed="R046" n="0702a11"/>顿同。故言初中後善也。後引一<persName>佛</persName>。但擧开渐同。所 <lb ed="X" n="0647c05"/><lb ed="R046" n="0702a12"/>以然者。指前一<persName>佛</persName>。则後二可知。而不引二万之前 <lb ed="X" n="0647c06"/><lb ed="R046" n="0702a13"/><persName>佛</persName>者。正为名字说法皆同。據義为便耳。姓颇罗堕 <lb ed="X" n="0647c07"/><lb ed="R046" n="0702a14"/>者。此翻捷疾。亦云利根。亦云满语也。</p><p xml:id="pX29p0647c0715" cb:place="inline">△三引最後 <lb ed="X" n="0647c08"/><lb ed="R046" n="0702a15"/><persName>佛</persName>同又三。初曾见事与今<anchor xml:id="nkr_note_add_0647c0801" n="0647c0801"/><anchor xml:id="beg0647c0801" n="0647c0801"/>已<anchor xml:id="end0647c0801"/>同。二曾见事与今今 <lb ed="X" n="0647c09"/><lb ed="R046" n="0702a16"/>同。三曾见事与今当同。曾谓昔之所更。<anchor xml:id="nkr_note_add_0647c0901" n="0647c0901"/><anchor xml:id="beg0647c0901" n="0647c0901"/>已<anchor xml:id="end0647c0901"/>谓谢在 <lb ed="X" n="0647c10"/><lb ed="R046" n="0702a17"/>过去。曾之与<anchor xml:id="nkr_note_add_0647c1001" n="0647c1001"/><anchor xml:id="beg0647c1001" n="0647c1001"/>已<anchor xml:id="end0647c1001"/>。俱谢俱更。今取久远者为曾。小近 <lb ed="X" n="0647c11"/><lb ed="R046" n="0702a18"/>者为<anchor xml:id="nkr_note_add_0647c1101" n="0647c1101"/><anchor xml:id="beg0647c1101" n="0647c1101"/>已<anchor xml:id="end0647c1101"/>。取六瑞等为今。取<persName>佛</persName>出定去为当也。第一 <lb ed="X" n="0647c12"/><lb ed="R046" n="0702b01"/>从其最後<persName>佛</persName>有八子者。是曾与<anchor xml:id="nkr_note_add_0647c1201" n="0647c1201"/><anchor xml:id="beg0647c1201" n="0647c1201"/>已<anchor xml:id="end0647c1201"/>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0647c13"/><lb ed="R046" n="0702b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0647c1301">其最後<persName>佛</persName>。未出家时<note place="inline">至</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0647c1301" n="0647c1301"/><anchor xml:id="beg0647c1301" n="0647c1301"/>已<anchor xml:id="end0647c1301"/>于千万<persName>佛</persName>所。殖诸善本。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0647c14"/><lb ed="R046" n="0702b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0647c1401">昔<persName>佛</persName>八子。今<persName>佛</persName>一子。数虽不等。幷出同居之土。土 <lb ed="X" n="0647c15"/><lb ed="R046" n="0702b04"/>有见思。俱示有子。有子事同。一八赴缘。别有所表。 <lb ed="X" n="0647c16"/><lb ed="R046" n="0702b05"/>一子总表一道淸净。八子表八正道。数异。有子義 <lb ed="X" n="0647c17"/><lb ed="R046" n="0702b06"/>同也。又昔<persName>佛</persName>子出家。发大乘意。今<persName>佛</persName>子住小乘果。 <lb ed="X" n="0647c18"/><lb ed="R046" n="0702b07"/>此云何同。昔化道<anchor xml:id="nkr_note_add_0647c1801" n="0647c1801"/><anchor xml:id="beg0647c1801" n="0647c1801"/>已<anchor xml:id="end0647c1801"/>竟。显本事彰。故言发大乘意。 <lb ed="X" n="0647c19"/><lb ed="R046" n="0702b08"/>今未发迹。犹言罗汉。至下文发本。即是菩萨。其義 <lb ed="X" n="0647c20"/><lb ed="R046" n="0702b09"/>则同。</p><p xml:id="pX29p0647c2003" cb:place="inline">△二曾见事与今今同二。初现瑞同。二疑念 <lb ed="X" n="0647c21"/><lb ed="R046" n="0702b10"/>同。初又二。初此土六瑞同。二他土六瑞同。</p><p xml:id="pX29p0647c2117" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0647c22"/><lb ed="R046" n="0702b11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0647c2201">是时日月灯明<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>靡不周遍。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0647c23"/><lb ed="R046" n="0702b12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0647c2301">△二他土六瑞同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0647c24"/><lb ed="R046" n="0702b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0647c2401">如今所见。是诸<persName>佛</persName>土。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0648a" n="0648a"/> <lb ed="X" n="0648a01"/><lb ed="R046" n="0702b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648a0101">昔<persName>佛</persName>他土六瑞。总云如今所见。则知昔<persName>佛</persName>他土六 <lb ed="X" n="0648a02"/><lb ed="R046" n="0702b15"/>瑞。亦与今同<note place="inline">初现瑞同竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0648a0211" cb:place="inline">△二疑念同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648a03"/><lb ed="R046" n="0702b16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648a0301">弥勒当知<note place="inline">至</note>欲知此光所为因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648a04"/><lb ed="R046" n="0702b17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648a0401">昔明别序。既有现瑞怀疑二序同。而无集众发问 <lb ed="X" n="0648a05"/><lb ed="R046" n="0702b18"/>答问三序者。義推则有。既言说法。知必集众。既道 <lb ed="X" n="0648a06"/><lb ed="R046" n="0703a01"/>怀疑。知应有问。若问必答。例二必兼。得三序同也。 <lb ed="X" n="0648a07"/><lb ed="R046" n="0703a02"/>又若述昔答。则不俟文殊费辞。既不言答。亦不出 <lb ed="X" n="0648a08"/><lb ed="R046" n="0703a03"/>问。其義可解。</p><p xml:id="pX29p0648a0806" cb:place="inline">△三曾见事与今当同五。初因人说 <lb ed="X" n="0648a09"/><lb ed="R046" n="0703a04"/>法同。二时节同。三唱灭同。四授记同。五灭後通经 <lb ed="X" n="0648a10"/><lb ed="R046" n="0703a05"/>同。</p><p xml:id="pX29p0648a1002" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648a11"/><lb ed="R046" n="0703a06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648a1101">时有菩萨。名曰妙光<note place="inline">至</note>教菩萨法。<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648a12"/><lb ed="R046" n="0703a07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648a1201">昔<persName>佛</persName>定起。因妙光菩萨说经。今<persName>佛</persName>定起。因声闻身 <lb ed="X" n="0648a13"/><lb ed="R046" n="0703a08"/>子说经。此云何同。昔因妙光。今因身子。正是所因 <lb ed="X" n="0648a14"/><lb ed="R046" n="0703a09"/>人同。昔<persName>佛</persName>八子。师于妙光。<persName>如来</persName>起定。对告妙光。又 <lb ed="X" n="0648a15"/><lb ed="R046" n="0703a10"/>付托妙光。今<persName>佛</persName>子罗雲。亦师身子。<persName>佛</persName>从定起。亦对 <lb ed="X" n="0648a16"/><lb ed="R046" n="0703a11"/>告身子。迹门竟。又付讬身子。今古孱齐。疑者言。妙 <lb ed="X" n="0648a17"/><lb ed="R046" n="0703a12"/>光是菩萨。身子是声闻。云何是同。昔事<anchor xml:id="nkr_note_add_0648a1701" n="0648a1701"/><anchor xml:id="beg0648a1701" n="0648a1701"/>已<anchor xml:id="end0648a1701"/>彰。谭为 <lb ed="X" n="0648a18"/><lb ed="R046" n="0703a13"/>菩萨。今事未发。道是声闻。比及发迹。身子是大菩 <lb ed="X" n="0648a19"/><lb ed="R046" n="0703a14"/>萨。非同何谓。昔妙光垂迹。何必不作声闻。特是文 <lb ed="X" n="0648a20"/><lb ed="R046" n="0703a15"/>殊巧说。方便隐显耳。</p><p xml:id="pX29p0648a2009" cb:place="inline">△二时节同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648a21"/><lb ed="R046" n="0703a16"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648a2101">六十小劫。不起于座<note place="inline">至</note>而生懈倦。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648a22"/><lb ed="R046" n="0703a17"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648a2201">时节同者。如下文云。五十小劫。谓如半日。即是同 <lb ed="X" n="0648a23"/><lb ed="R046" n="0703a18"/>也<note place="inline">僭補曰。时会听众。符文会理。亡身心相。观行相应。六十小劫。谓如食顷。<persName>佛</persName>境现前也。既至出观。只一 <lb ed="X" n="0648a24"/><lb ed="R046" n="0703b01"/>座席耳</note>。</p><p xml:id="pX29p0648a2404" cb:place="inline">△三唱灭同。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0648b" n="0648b"/> <lb ed="X" n="0648b01"/><lb ed="R046" n="0703b02"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648b0101">日月灯明<persName>佛</persName><note place="inline">至</note>当入无馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648b02"/><lb ed="R046" n="0703b03"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648b0201">昔说法花。即唱入灭。亦如迦葉<persName>佛</persName>。今<persName>佛</persName>说宝塔品 <lb ed="X" n="0648b03"/><lb ed="R046" n="0703b04"/>中。明<persName>如来</persName>不久。当入涅槃。化道<anchor xml:id="nkr_note_add_0648b0301" n="0648b0301"/><anchor xml:id="beg0648b0301" n="0648b0301"/>已<anchor xml:id="end0648b0301"/>足。唱灭事齐也。</p> <lb ed="X" n="0648b04"/><lb ed="R046" n="0703b05"/><p xml:id="pX29p0648b0401">△四授记同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648b05"/><lb ed="R046" n="0703b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648b0501">时有菩萨名曰德藏<note place="inline">至</note><persName>多陀阿伽度</persName><note place="inline"><persName>如来</persName></note>。<persName>阿罗诃</persName><note place="inline"><persName>应供</persName></note>。三 <lb ed="X" n="0648b06"/><lb ed="R046" n="0703b07"/>藐三<persName>佛陀</persName><note place="inline"><persName>正遍知</persName>。<persName>如来</persName>十号。三号摄足</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648b07"/><lb ed="R046" n="0703b08"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648b0701">昔授<name role="" type="person">德藏菩萨</name>记。今经授声闻记。岂得是同。昔事 <lb ed="X" n="0648b08"/><lb ed="R046" n="0703b09"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0648b0801" n="0648b0801"/><anchor xml:id="beg0648b0801" n="0648b0801"/>已<anchor xml:id="end0648b0801"/>成。故言授菩萨记。然正是会三皈一。声闻得记 <lb ed="X" n="0648b09"/><lb ed="R046" n="0703b10"/>也。若说昔授声闻记者。<persName>佛</persName>从定起。更何所论。文殊 <lb ed="X" n="0648b10"/><lb ed="R046" n="0703b11"/>巧谭。故不发迹耳。</p><p xml:id="pX29p0648b1008" cb:place="inline">△五灭後通经同三。初正明入 <lb ed="X" n="0648b11"/><lb ed="R046" n="0703b12"/>灭。二明灭後通经利益。三结会古今。</p><p xml:id="pX29p0648b1115" cb:place="inline">今初。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648b12"/><lb ed="R046" n="0703b13"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648b1201"><persName>佛</persName>授记<anchor xml:id="nkr_note_add_0648b1201" n="0648b1201"/><anchor xml:id="beg0648b1201" n="0648b1201"/>已<anchor xml:id="end0648b1201"/>。便于中夜。入无馀涅槃。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648b13"/><lb ed="R046" n="0703b14"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648b1301">△二明灭後通经利益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648b14"/><lb ed="R046" n="0703b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648b1401"><persName>佛</persName>灭度後<note place="inline">至</note>恭敬供养尊重赞歎。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648b15"/><lb ed="R046" n="0703b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648b1501">通经者。出其人。即妙光也。久近。即八十小劫也。所 <lb ed="X" n="0648b16"/><lb ed="R046" n="0703b17"/>化之众。即八子八百也。结会古今。即求名妙德等 <lb ed="X" n="0648b17"/><lb ed="R046" n="0703b18"/>也。所化之人。八子行成。久<anchor xml:id="nkr_note_add_0648b1701" n="0648b1701"/><anchor xml:id="beg0648b1701" n="0648b1701"/>已<anchor xml:id="end0648b1701"/>得<persName>佛</persName>。八百之一方成。 <lb ed="X" n="0648b18"/><lb ed="R046" n="0704a01"/>今住補处。所以引此八子八百者。近则释疑。密开 <lb ed="X" n="0648b19"/><lb ed="R046" n="0704a02"/>寿量。释疑者。或谓弥勒補处为大。文殊非補处为 <lb ed="X" n="0648b20"/><lb ed="R046" n="0704a03"/>小。小不应答。大不应问。故擧八百。宜应有问。妙光 <lb ed="X" n="0648b21"/><lb ed="R046" n="0704a04"/>昔亲对<persName>佛</persName>。先复为师。故释疑非谬。密开寿量者。八 <lb ed="X" n="0648b22"/><lb ed="R046" n="0704a05"/>子最小。<persName>佛</persName>号燃灯。燃灯是锭光。妙光是释迦九世 <lb ed="X" n="0648b23"/><lb ed="R046" n="0704a06"/>祖师。孙今成<persName>佛</persName>。师祖为弟子。师弟无定。将密显生 <lb ed="X" n="0648b24"/><lb ed="R046" n="0704a07"/>非生。灭非灭之意。问。弥勒昔见诸<persName>佛</persName>。曾闻法花。何 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0648c" n="0648c"/> <lb ed="X" n="0648c01"/><lb ed="R046" n="0704a08"/>故疑问。答。时众宜应。须扣发耳<note place="inline">僭補曰。释疑非谬者。弥勒八百之一。 <lb ed="X" n="0648c02"/><lb ed="R046" n="0704a09"/>宜应有问。文殊八百之师。宜应有答。由迷本疑迹。故为释疑不谬也。妙光九代祖师。于释迦会中。影响法 <lb ed="X" n="0648c03"/><lb ed="R046" n="0704a10"/>化者。明师弟更互。本无定性。密表今日伽耶生非生。昔日伽耶灭非灭。故云密开寿量</note>。</p><p xml:id="pX29p0648c0334" cb:place="inline">△三 <lb ed="X" n="0648c04"/><lb ed="R046" n="0704a11"/>结会古今。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648c05"/><lb ed="R046" n="0704a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648c0501">弥勒当知<note place="inline">至</note>求名菩萨汝身是也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648c06"/><lb ed="R046" n="0704a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648c0601"><note place="inline">三廣曾见答竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0648c0607" cb:place="inline">△四分明判答。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648c07"/><lb ed="R046" n="0704a14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648c0701">今见此瑞<note place="inline">至</note>教菩萨法<persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648c08"/><lb ed="R046" n="0704a15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648c0801">今昔六瑞既同。唯忖决定不谬。略曾廣曾。皆决定 <lb ed="X" n="0648c09"/><lb ed="R046" n="0704a16"/>也。当说大乘。决定前说法瑞也。名妙法莲花。决定 <lb ed="X" n="0648c10"/><lb ed="R046" n="0704a17"/>前。雨花瑞也。教菩萨法。决定前众喜瑞也。<persName>佛</persName>所护 <lb ed="X" n="0648c11"/><lb ed="R046" n="0704a18"/>念。决定前地动瑞也。兼入定瑞悉在其中。有人作 <lb ed="X" n="0648c12"/><lb ed="R046" n="0704b01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0648c1201" n="0648c1201"/><anchor xml:id="beg0648c1201" n="0648c1201"/>已<anchor xml:id="end0648c1201"/>同当同。不作今同。寻文云。今见此瑞。与本无异。 <lb ed="X" n="0648c13"/><lb ed="R046" n="0704b02"/>此正语于今。云何唤六瑞作<anchor xml:id="nkr_note_add_0648c1301" n="0648c1301"/><anchor xml:id="beg0648c1301" n="0648c1301"/>已<anchor xml:id="end0648c1301"/>。據此文为今。故作 <lb ed="X" n="0648c14"/><lb ed="R046" n="0704b03"/>三同之释也<note place="inline">四分明判答竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0648c1412" cb:place="inline">△二偈颂二。初颂廣 <lb ed="X" n="0648c15"/><lb ed="R046" n="0704b04"/>擧曾见以答。二颂分明判答。初中二。初颂一<persName>佛</persName>同。 <lb ed="X" n="0648c16"/><lb ed="R046" n="0704b05"/>二颂最後<persName>佛</persName>同。不颂唯忖及略擧。但颂廣擧。就廣 <lb ed="X" n="0648c17"/><lb ed="R046" n="0704b06"/>擧中。但颂初後而略中间。足可显義。不俟繁文。</p> <lb ed="X" n="0648c18"/><lb ed="R046" n="0704b07"/><p xml:id="pX29p0648c1801">今初二行颂一<persName>佛</persName>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648c19"/><lb ed="R046" n="0704b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0648c1901">尔时<name role="" type="person">文殊师利</name>。于大众中。欲褈宣此義而说偈言。</p> <lb ed="X" n="0648c20"/><lb ed="R046" n="0704b09"/><p xml:id="pX29p0648c2001">我念过去世<note place="inline">至</note>令入<persName>佛</persName>智慧。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0648c21"/><lb ed="R046" n="0704b10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0648c2101">此颂上时节名号。及说法等同也。</p><p xml:id="pX29p0648c2114" cb:place="inline">△二颂最後<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0648c22"/><lb ed="R046" n="0704b11"/>同为三。初颂曾见事与今<anchor xml:id="nkr_note_add_0648c2201" n="0648c2201"/><anchor xml:id="beg0648c2201" n="0648c2201"/>已<anchor xml:id="end0648c2201"/>同。二颂曾见事与今 <lb ed="X" n="0648c23"/><lb ed="R046" n="0704b12"/>现同。三颂曾见事与今当同。</p><p xml:id="pX29p0648c2312" cb:place="inline">今初一行。颂曾见 <lb ed="X" n="0648c24"/><lb ed="R046" n="0704b13"/>事与今<anchor xml:id="nkr_note_add_0648c2401" n="0648c2401"/><anchor xml:id="beg0648c2401" n="0648c2401"/>已<anchor xml:id="end0648c2401"/>同。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0649a" n="0649a"/> <lb ed="X" n="0649a01"/><lb ed="R046" n="0704b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649a0101"><persName>佛</persName>未出家时。所生八王子。见大圣出家。亦随修梵行。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649a02"/><lb ed="R046" n="0704b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649a0201">△二颂曾见事与今现同。又二。初颂现瑞同。二颂 <lb ed="X" n="0649a03"/><lb ed="R046" n="0704b16"/>疑念同。初又二。初颂此土六瑞同。二颂他土六瑞 <lb ed="X" n="0649a04"/><lb ed="R046" n="0704b17"/>同。</p><p xml:id="pX29p0649a0402" cb:place="inline">今初四行颂此土六瑞同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649a05"/><lb ed="R046" n="0704b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649a0501">时<persName>佛</persName>说大乘<note place="inline">至</note>现诸稀有事。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649a06"/><lb ed="R046" n="0705a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649a0601">偈长出天鼓自鸣。表无问自说也。现诸稀有事者。 <lb ed="X" n="0649a07"/><lb ed="R046" n="0705a02"/>即总颂诸瑞也。</p><p xml:id="pX29p0649a0707" cb:place="inline">△二颂他土六瑞同。长行但云。如 <lb ed="X" n="0649a08"/><lb ed="R046" n="0705a03"/>今所见。是诸<persName>佛</persName>土。其文则略。此颂廣也。文为五。初 <lb ed="X" n="0649a09"/><lb ed="R046" n="0705a04"/>三行。颂见六趣众生。及诸<persName>佛</persName>土。次一行半。颂见<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0649a10"/><lb ed="R046" n="0705a05"/>同。第三两句。颂闻<persName>佛</persName>说顿教七善法同也。第四三 <lb ed="X" n="0649a11"/><lb ed="R046" n="0705a06"/>行。颂见声闻等三乘。即是昔<persName>佛</persName>开渐教法同也。第 <lb ed="X" n="0649a12"/><lb ed="R046" n="0705a07"/>五二行。颂见菩萨种种因缘。即是颂开方等般若 <lb ed="X" n="0649a13"/><lb ed="R046" n="0705a08"/>教同。</p><p xml:id="pX29p0649a1303" cb:place="inline">今初如文。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649a14"/><lb ed="R046" n="0705a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649a1401">此光照东方<note place="inline">至</note>各供养其<persName>佛</persName>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649a15"/><lb ed="R046" n="0705a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649a1501">△第二一行半颂见<persName>佛</persName>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649a16"/><lb ed="R046" n="0705a11"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649a1601">又见诸<persName>如来</persName><note place="inline">至</note>内现真金像。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649a17"/><lb ed="R046" n="0705a12"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649a1701">自然成<persName>佛</persName>道者。方便道。则加心修习。发真道。即是 <lb ed="X" n="0649a18"/><lb ed="R046" n="0705a13"/>自然。任运与理合也。约四教可知<note place="inline">四機既遍于诸趣。四<persName>佛</persName>遍赴于 <lb ed="X" n="0649a19"/><lb ed="R046" n="0705a14"/>物機。是故四教。各有真道</note>。问。发真自然者。何须诸<persName>佛</persName>说法。答。如 <lb ed="X" n="0649a20"/><lb ed="R046" n="0705a15"/>船顺流。若遇风加棹。疾有所至。风喩见<persName>佛</persName>闻法。棹 <lb ed="X" n="0649a21"/><lb ed="R046" n="0705a16"/>喩修行。例如初果。任运七生。若値<persName>佛</persName>加修。或一生 <lb ed="X" n="0649a22"/><lb ed="R046" n="0705a17"/>二生。得至无学。自然成<persName>佛</persName>道。是报身。琉璃。是法身 <lb ed="X" n="0649a23"/><lb ed="R046" n="0705a18"/>本净。金像。是应物现形。</p><p xml:id="pX29p0649a2310" cb:place="inline">△第三两句颂顿教同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649a24"/><lb ed="R046" n="0705b01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649a2401"><persName>世尊</persName>在大众。敷演深法義。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0649b" n="0649b"/> <lb ed="X" n="0649b01"/><lb ed="R046" n="0705b02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649b0101">此将法约人。法既深玄。当知必运大機。开顿教也。 <lb ed="X" n="0649b02"/><lb ed="R046" n="0705b03"/>此颂上纯一无杂七善之文。</p><p xml:id="pX29p0649b0212" cb:place="inline">△第四三行颂渐教 <lb ed="X" n="0649b03"/><lb ed="R046" n="0705b04"/>同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649b04"/><lb ed="R046" n="0705b05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649b0401">一一诸<persName>佛</persName>土<note place="inline">至</note>斯由<persName>佛</persName>光照。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649b05"/><lb ed="R046" n="0705b06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649b0501">此即将人约法。人既二乘。必知说三藏教也。即上 <lb ed="X" n="0649b06"/><lb ed="R046" n="0705b07"/>为声闻人。说应四谛等也。虽不颂出缘觉兼摄在 <lb ed="X" n="0649b07"/><lb ed="R046" n="0705b08"/>中。行施忍辱等。等于四度耳。此一行。颂上六度大 <lb ed="X" n="0649b08"/><lb ed="R046" n="0705b09"/>乘也。</p><p xml:id="pX29p0649b0803" cb:place="inline">△第五两行。颂上见他土菩萨与二酥同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649b09"/><lb ed="R046" n="0705b10"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649b0901">又见诸菩萨<note place="inline">至</note>说法求<persName>佛</persName>道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649b10"/><lb ed="R046" n="0705b11"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649b1001">但颂上见他土菩萨种种因缘。信解相貌。略不答 <lb ed="X" n="0649b11"/><lb ed="R046" n="0705b12"/>上起塔也。上不见他土法花相故。此後见起塔。今 <lb ed="X" n="0649b12"/><lb ed="R046" n="0705b13"/>答出法花相故。起塔入灭。事在後答也。</p><p xml:id="pX29p0649b1216" cb:place="inline">△第二一 <lb ed="X" n="0649b13"/><lb ed="R046" n="0705b14"/>行半颂疑念同。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649b14"/><lb ed="R046" n="0705b15"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649b1401">尔时四部众<note place="inline">至</note>是事何因缘。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649b15"/><lb ed="R046" n="0705b16"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649b1501"><note place="inline">二曾见事与今现同竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0649b1510" cb:place="inline">△三颂曾见事与今当同 <lb ed="X" n="0649b16"/><lb ed="R046" n="0705b17"/>五。初颂因人说法。二颂时节。三颂唱灭。四颂授记。 <lb ed="X" n="0649b17"/><lb ed="R046" n="0705b18"/>五颂灭後通经。</p><p xml:id="pX29p0649b1707" cb:place="inline">今初两行三句颂因人说法。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649b18"/><lb ed="R046" n="0706a01"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649b1801">天人所奉尊<note place="inline">至</note>说是法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649b19"/><lb ed="R046" n="0706a02"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649b1901">因人同者。经云从三昧起。即赞妙光。赞後方始说 <lb ed="X" n="0649b20"/><lb ed="R046" n="0706a03"/>经。说是法花经即此一句。颂上说法同。</p><p xml:id="pX29p0649b2016" cb:place="inline">△二一行 <lb ed="X" n="0649b21"/><lb ed="R046" n="0706a04"/>一句颂时节。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649b22"/><lb ed="R046" n="0706a05"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649b2201">满六十小劫<note place="inline">至</note>悉皆能受持。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649b23"/><lb ed="R046" n="0706a06"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649b2301">六十小劫。约不思议延促劫智也。妙光皆悉受持 <lb ed="X" n="0649b24"/><lb ed="R046" n="0706a07"/>昔<persName>佛</persName>法者。亦如身子。受<persName>佛</persName>付嘱也。</p><p xml:id="pX29p0649b2414" cb:place="inline">△三三行颂唱 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0649c" n="0649c"/> <lb ed="X" n="0649c01"/><lb ed="R046" n="0706a08"/>灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649c02"/><lb ed="R046" n="0706a09"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649c0201"><persName>佛</persName>说是法花<note place="inline">至</note>亿劫时一遇。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649c03"/><lb ed="R046" n="0706a10"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649c0301">就此文有唱灭。有嘱累。嘱累如遗教也。</p><p xml:id="pX29p0649c0316" cb:place="inline">△四三行 <lb ed="X" n="0649c04"/><lb ed="R046" n="0706a11"/>半颂授记。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649c05"/><lb ed="R046" n="0706a12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649c0501"><persName>世尊</persName>诸子等<note place="inline">至</note>亦度无量众。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649c06"/><lb ed="R046" n="0706a13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649c0601">文中有悲泣。如涅槃。有慰谕。亦如遗教。其得度者。 <lb ed="X" n="0649c07"/><lb ed="R046" n="0706a14"/>悉皆得度。未度者。作得度因缘。例如今<persName>佛</persName>。将付弥 <lb ed="X" n="0649c08"/><lb ed="R046" n="0706a15"/>勒也。</p><p xml:id="pX29p0649c0803" cb:place="inline">△五颂灭後通经又三。初颂示灭供养精进。 <lb ed="X" n="0649c09"/><lb ed="R046" n="0706a16"/>二颂灭後通经利益。三颂结会古今。</p><p xml:id="pX29p0649c0915" cb:place="inline">今初二行 <lb ed="X" n="0649c10"/><lb ed="R046" n="0706a17"/>颂示灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649c11"/><lb ed="R046" n="0706a18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649c1101"><persName>佛</persName>此夜灭度<note place="inline">至</note>以求无上道。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649c12"/><lb ed="R046" n="0706b01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649c1201">如薪尽火灭者。小乘<persName>佛</persName>以果报身为薪。智慧为火。 <lb ed="X" n="0649c13"/><lb ed="R046" n="0706b02"/>慧依报身。身灭智亡。大乘<persName>佛</persName>以機为薪。逗应为火。 <lb ed="X" n="0649c14"/><lb ed="R046" n="0706b03"/>众生機尽。应形亦灭。倍加精进者。应以灭度度者 <lb ed="X" n="0649c15"/><lb ed="R046" n="0706b04"/>也<note place="inline">僭補曰。倍复加精进半偈。其二众久发大心。後因见<persName>佛</persName>灭度而倍加精进。求无上道。故疏云。应以灭 <lb ed="X" n="0649c16"/><lb ed="R046" n="0706b05"/>度度者是也</note>。</p><p xml:id="pX29p0649c1606" cb:place="inline">△二九行颂灭後通经利益。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649c17"/><lb ed="R046" n="0706b06"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649c1701">是妙光法师<note place="inline">至</note>其数无有量。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649c18"/><lb ed="R046" n="0706b07"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649c1801">△三一行颂结会古今。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649c19"/><lb ed="R046" n="0706b08"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649c1901">彼<persName>佛</persName>灭度後。懈怠者汝是。妙光法师者。今则我身是。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649c20"/><lb ed="R046" n="0706b09"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649c2001"><note place="inline">初颂廣擧曾见以答竟</note>。</p><p xml:id="pX29p0649c2010" cb:place="inline">△二颂分明判答三。初颂 <lb ed="X" n="0649c21"/><lb ed="R046" n="0706b10"/>说法花经。二颂教菩萨法。三颂<persName>佛</persName>所护念。</p><p xml:id="pX29p0649c2117" cb:place="inline">今初 <lb ed="X" n="0649c22"/><lb ed="R046" n="0706b11"/>一行颂说经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649c23"/><lb ed="R046" n="0706b12"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0649c2301">我见灯明<persName>佛</persName>。本光瑞如此。以是知今<persName>佛</persName>。欲说法花经。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0649c24"/><lb ed="R046" n="0706b13"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0649c2401"><note place="inline">僭補曰。本光者。灵光独耀。实相妙光也</note>。</p><p xml:id="pX29p0649c2416" cb:place="inline">△二二行颂教菩萨法。</p></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0650a" n="0650a"/> <lb ed="X" n="0650a01"/><lb ed="R046" n="0706b14"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0650a0101">今相如本瑞<note place="inline">至</note>充足求道者。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0650a02"/><lb ed="R046" n="0706b15"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0650a0201">颂云。<persName>佛</persName>当雨法雨等。颂上教菩萨法。故知上之六 <lb ed="X" n="0650a03"/><lb ed="R046" n="0706b16"/>句。但明欲说之由。诫众令生渴慕耳。</p><p xml:id="pX29p0650a0315" cb:place="inline">△三一行颂 <lb ed="X" n="0650a04"/><lb ed="R046" n="0706b17"/><persName>佛</persName>所护念。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0650a05"/><lb ed="R046" n="0706b18"/><cb:div type="orig"><p xml:id="pX29p0650a0501">诸求三乘人。若有疑悔者。<persName>佛</persName>当为除断。令尽无有馀。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0650a06"/><lb ed="R046" n="0707a01"/><cb:div type="commentary"><p xml:id="pX29p0650a0601">又前弥勒释四伏难。令文殊必定有答。此中末後 <lb ed="X" n="0650a07"/><lb ed="R046" n="0707a02"/>四偈。是文殊断四伏疑。使弥勒莫复更问。</p><p xml:id="pX29p0650a0717" cb:place="inline">初第一 <lb ed="X" n="0650a08"/><lb ed="R046" n="0707a03"/>疑。因文殊廣引先<persName>佛</persName>曾说法花。故弥勒潜疑欲问。 <lb ed="X" n="0650a09"/><lb ed="R046" n="0707a04"/>诸<persName>佛</persName>赴缘。人时各异。古<persName>佛</persName>虽名法花。今<persName>佛</persName>何必如 <lb ed="X" n="0650a10"/><lb ed="R046" n="0707a05"/>此。文殊即以第一偈断云。我见灯明<persName>佛</persName>。本光瑞如 <lb ed="X" n="0650a11"/><lb ed="R046" n="0707a06"/>此。以是知今<persName>佛</persName>。欲说法花经。此断其疑名之问也。 <lb ed="X" n="0650a12"/><lb ed="R046" n="0707a07"/>弥勒因此又疑。自有名同義同。自有名同義异。此 <lb ed="X" n="0650a13"/><lb ed="R046" n="0707a08"/>名何所显召。文殊即以第二偈断云。今相如本瑞。 <lb ed="X" n="0650a14"/><lb ed="R046" n="0707a09"/>是诸<persName>佛</persName>方便。今<persName>佛</persName>放光明。助发实相義。此是断其 <lb ed="X" n="0650a15"/><lb ed="R046" n="0707a10"/>疑体之问。</p><p xml:id="pX29p0650a1505" cb:place="inline">弥勒因此又疑。实相无相。何人会之。文 <lb ed="X" n="0650a16"/><lb ed="R046" n="0707a11"/>殊即以第三偈断云。诸人今当知。合掌一心待。<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0650a17"/><lb ed="R046" n="0707a12"/>当雨法雨。充足求道者。此断其疑宗之问。</p><p xml:id="pX29p0650a1717" cb:place="inline">弥勒因 <lb ed="X" n="0650a18"/><lb ed="R046" n="0707a13"/>此又疑。<persName>佛</persName>雨法雨。止洽菩萨。亦润二乘。文殊即以 <lb ed="X" n="0650a19"/><lb ed="R046" n="0707a14"/>第四偈断云。诸求三乘人。若有疑悔者。<persName>佛</persName>当为除 <lb ed="X" n="0650a20"/><lb ed="R046" n="0707a15"/>断。令尽无有馀。此即断其疑用之问。</p><p xml:id="pX29p0650a2015" cb:place="inline">弥勒联翩构 <lb ed="X" n="0650a21"/><lb ed="R046" n="0707a16"/>疑。文殊频烦为断。既事穷理尽。即得之于怀。可谓 <lb ed="X" n="0650a22"/><lb ed="R046" n="0707a17"/>善于问答。具二莊严。</p><p xml:id="pX29p0650a2209" cb:place="inline">光宅但知述于钊师。释四种 <lb ed="X" n="0650a23"/><lb ed="R046" n="0707a18"/>伏难。使文殊必答。显弥勒之美。不见文殊释四伏 <lb ed="X" n="0650a24"/><lb ed="R046" n="0707b01"/>疑。令弥勒不问。抑妙德之能。此義出自天台。非传 <pb ed="X" xml:id="X29.0599.0650b" n="0650b"/> <lb ed="X" n="0650b01"/><lb ed="R046" n="0707b02"/>他疏。</p><p xml:id="pX29p0650b0103" cb:place="inline"><note place="inline">序品<anchor xml:id="nkr_note_add_0650b0101" n="0650b0101"/><anchor xml:id="beg0650b0101" n="0650b0101"/>已<anchor xml:id="end0650b0101"/>竟</note>。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0650b02"/><lb ed="R046" n="0707b03"/> <lb ed="X" n="0650b03"/><lb ed="R046" n="0707b04"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>妙法莲花经文句纂要卷第一</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0618b0801" to="#end0618b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618b1301" to="#end0618b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618b1302" to="#end0618b1302"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618c0101" to="#end0618c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618c0501" to="#end0618c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0618c1001" to="#end0618c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0620c1901" to="#end0620c1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0620c2401" to="#end0620c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0621b1001" to="#end0621b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0622b2101" to="#end0622b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0622c1501" to="#end0622c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0622c1601" to="#end0622c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0623a0101" to="#end0623a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0623a0102" to="#end0623a0102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0623b1601" to="#end0623b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0623c0101" to="#end0623c0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0623c2001" to="#end0623c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0623c2301" to="#end0623c2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0624b0601" to="#end0624b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0624c1401" to="#end0624c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0624c1601" to="#end0624c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">茔</lem><rdg wit="#wit.orig">莹</rdg></app> <app from="#beg0624c1602" to="#end0624c1602"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">谥</lem><rdg wit="#wit.orig">谥</rdg></app> <app from="#beg0625a1201" to="#end0625a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0625b1901" to="#end0625b1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0625b2001" to="#end0625b2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0626c1001" to="#end0626c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0627a0901" to="#end0627a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0627a0902" to="#end0627a0902"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0627a1001" to="#end0627a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0627a1101" to="#end0627a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0627a2001" to="#end0627a2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628b0501" to="#end0628b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628b0901" to="#end0628b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628c0901" to="#end0628c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628c1001" to="#end0628c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628c1101" to="#end0628c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0628c1102" to="#end0628c1102"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0629a1001" to="#end0629a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4" cb:provider="来函：赵文平 (2020-05-26)">旸<note type="cf1">T19n0945_p0109c12</note></lem><rdg wit="#wit.orig">旸</rdg></app> <app from="#beg0629a2301" to="#end0629a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0630a2301" to="#end0630a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0630b0501" to="#end0630b0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0630c0201" to="#end0630c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0630c2401" to="#end0630c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0631a1201" to="#end0631a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0631a1601" to="#end0631a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0631a1701" to="#end0631a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0631a1801" to="#end0631a1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0631c1501" to="#end0631c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0632b0601" to="#end0632b0601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0632c1801" to="#end0632c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0633a0801" to="#end0633a0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0633a2101" to="#end0633a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0633b1601" to="#end0633b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0633c0501" to="#end0633c0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0633c1001" to="#end0633c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0634a2201" to="#end0634a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0634c1501" to="#end0634c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0635a0101" to="#end0635a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0635b1301" to="#end0635b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0635c2101" to="#end0635c2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0637a2301" to="#end0637a2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0639a0501" to="#end0639a0501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0639a0701" to="#end0639a0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0639c1701" to="#end0639c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0639c2001" to="#end0639c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0640a2101" to="#end0640a2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0640a2401" to="#end0640a2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0640a2402" to="#end0640a2402"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0640a2403" to="#end0640a2403"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0640b1101" to="#end0640b1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0640b1201" to="#end0640b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0640b1202" to="#end0640b1202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0641a0901" to="#end0641a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0641a1001" to="#end0641a1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0641a1301" to="#end0641a1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0641c0301" to="#end0641c0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0641c1401" to="#end0641c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0642c1401" to="#end0642c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0643a1601" to="#end0643a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0644c1501" to="#end0644c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0645c1401" to="#end0645c1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0646b1601" to="#end0646b1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0646b2301" to="#end0646b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0646b2401" to="#end0646b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0646c0201" to="#end0646c0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0646c1201" to="#end0646c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0646c1301" to="#end0646c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0646c1501" to="#end0646c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0646c1701" to="#end0646c1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0646c2001" to="#end0646c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0647b0401" to="#end0647b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">己</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0647b2201" to="#end0647b2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0647b2301" to="#end0647b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0647b2401" to="#end0647b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0647c0801" to="#end0647c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0647c0901" to="#end0647c0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0647c1001" to="#end0647c1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0647c1101" to="#end0647c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0647c1201" to="#end0647c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0647c1301" to="#end0647c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0647c1801" to="#end0647c1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0648a1701" to="#end0648a1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0648b0301" to="#end0648b0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0648b0801" to="#end0648b0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0648b1201" to="#end0648b1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0648b1701" to="#end0648b1701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0648c1201" to="#end0648c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0648c1301" to="#end0648c1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0648c2201" to="#end0648c2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0648c2401" to="#end0648c2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0650b0101" to="#end0650b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp3">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0618b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618b1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618b1302" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618b1302">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0618c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0618c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0620c1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620c1901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0620c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0620c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0621b1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0621b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0622b2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0622b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0622c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0622c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0622c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0622c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0623a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0623a0102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623a0102">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0623b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0623c0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623c0101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0623c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0623c2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0623c2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0624b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624b0601">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0624c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0624c1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624c1601">茔【CB】，莹【卍续】</note> <note n="0624c1602" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0624c1602">谥【CB】，谥【卍续】</note> <note n="0625a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0625b1901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625b1901">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0625b2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0625b2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0626c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0626c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0627a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0627a0902" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627a0902">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0627a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0627a1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627a1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0627a2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0627a2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628b0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c1001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c1101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0628c1102" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0628c1102">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0629a1001" resp="#resp2" type="add" cb:note_key="X29.0629a10.08" target="#nkr_note_add_0629a1001">旸【CB】，旸【卍续】</note> <note n="0629a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0629a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0630a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0630b0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630b0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0630c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0630c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0630c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0631a1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631a1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0631a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0631a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631a1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0631a1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631a1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0631c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0631c1501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0632b0601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0632b0601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0632c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0632c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0633a0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633a0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0633a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0633b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0633c0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633c0501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0633c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0633c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0634a2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0634a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0634c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0634c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0635a0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0635a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0635b1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0635b1301">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0635c2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0635c2101">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0637a2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0637a2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0639a0501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0639a0501">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0639a0701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0639a0701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0639c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0639c1701">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0639c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0639c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0640a2101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0640a2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0640a2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0640a2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0640a2402" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0640a2402">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0640a2403" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0640a2403">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0640b1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0640b1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0640b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0640b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0640b1202" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0640b1202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0641a0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0641a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0641a1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0641a1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0641a1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0641a1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0641c0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0641c0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0641c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0641c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0642c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0642c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0643a1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0643a1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0644c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0644c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0645c1401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0645c1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0646b1601" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646b1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0646b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0646b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0646c0201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646c0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0646c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0646c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0646c1501" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0646c1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646c1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0646c2001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0646c2001">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0647b0401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647b0401">己【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0647b2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647b2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0647b2301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0647b2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0647c0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0647c0901" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0647c1001" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0647c1101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c1101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0647c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0647c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0647c1801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0647c1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0648a1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648a1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0648b0301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648b0301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0648b0801" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648b0801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0648b1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648b1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0648b1701" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648b1701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0648c1201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0648c1301" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648c1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0648c2201" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648c2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0648c2401" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0648c2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0650b0101" resp="#resp2" type="add" target="#nkr_note_add_0650b0101">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>